ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΡΩΣΣΟΣ Β ΜΕΡΟΣ

 

ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΡΩΣΣΩΣ Α .ΜΕΡΟΣ

 2026 ΜΑΙΟΥ 31 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ

ΟΙ ΙΕΡΕΙΣ ΦΟΡΕΙΣ ΤΗΣ ΧΑΡΙΤΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ (Ιω. 7, 37-52 και 8, 12)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(κήρυγμα στο Νεοχώρι Άρτας, στις 15/6/1997)

«Σας συμφέρει να φύγω»

Πόσο μεγάλη σημασία έχει η εορτή της Πεντηκοστής και η παρουσία του

Αγίου Πνεύματος για να μας φωτίζει, να μας αγιάζει και να μας σώζει, ο ίδιος ο

Κύριός μας Ιησούς Χριστός το έλεγε στους μαθητές Του: «Σας συμφέρει, να φύγω

εγώ. Γιατί άμα δεν φύγω, δεν θα ‘ρθει το Άγιο Πνεύμα. Καλύτερα να λείπω εγώ, για

σας, παρά η χάρη Αγίου Πνεύματος». Φαντασθείτε αδελφοί, πόσο μεγάλο πράγμα

είναι για μας το Πνεύμα το Άγιο και η χάρη Του, που μας φωτίζει, που μας

καθαρίζει από κάθε κηλίδα, που μας αγιάζει.

Η χάρη Αγίου Πνεύματος είναι δώρο της καλωσύνης του Θεού. Και το τρίτο

πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, το Πνεύμα το Άγιο, το οποίο έστειλε ο Κύριος στους

αποστόλους Του την ημέρα της Πεντηκοστής. Αυτό ενεργεί μέσα μας και μέσα

στην αγία Εκκλησία για τη σωτηρία μας.

Ας με ξεπεράσουν όλοι

Για να καταλάβουμε αυτό το μεγάλο μυστήριο, ας κάνουμε μια μικρή

αναδρομή. Όταν ο Θεός επέλεξε τον Ισραήλ για να γίνει πρόδρομος της

Εκκλησίας, και να γεννηθεί από τους κόλπους του ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός

για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους, διάλεξε τον Μωυσή και του ανέθεσε να

οδηγήσει τον λαό Του, τον Ισραήλ, στη γη της Επαγγελίας. Ήταν εξακόσιες

χιλιάδες άνθρωποι. «Ποιος είμαι εγώ, που θα αναλάβω τέτοιο έργο;», έλεγε στον

Θεό ο Μωυσής. «Αν δεν σε έχω κοντά μου, αν δεν είσαι συ μαζί μου, εγώ τέτοια

αποστολή δεν την αναλαμβάνω». Και ο Θεός τον γέμισε με χάρη Αγίου

Πνεύματος.

Αλλά όσο και αν είχε χάρη Αγίου Πνεύματος, μοναχός του ο Μωυσής, σαν

άνθρωπος, δεν αρκούσε να καθοδηγήσει εξακόσιες χιλιάδες κόσμο. Και είπε μια

ημέρα στην προσευχή του: «Κύριε, δεν αντέχω. Δεν μπορώ να κάνω σωστά αυτό

το έργο που μου ανέθεσες».

Απάντησε ο Θεός: «Διάλεξε εβδομήντα πρεσβυτέρους. Εγώ θα αφαιρέσω

από το Πνεύμα που έχεις επάνω σου και θα δώσω σε εκείνους. Και έτσι μόνο θα

μπορούν να σε βοηθήσουν». Δηλαδή ο Μωυσής άκουσε ότι θα τον «κοντύνει» ο

Θεός. Γιατί έτσι εξηγούνται τα λόγια: «θα αφαιρέσω από σένα, θα βγάλω από

σένα και θα δώσω σ’ αυτούς». Αλλά έχοντας μεγάλη αγάπη για το έργο του και

για το λαό του, και μεγάλη εμπιστοσύνη στον Θεό του είπε: «Σύμφωνοι. Να

αφαιρέσεις ό,τι θέλεις από μένα». Και διάλεξε ο Μωυσής εβδομήντα

πρεσβυτέρους και τους εκάλεσε να σταθούν γύρω από τη σκηνή του Μαρτυρίου.

Όταν εκείνοι στάθηκαν, παρακάλεσε τον Θεό. Και ο Θεός «αφείλετο», πήρε από

το Πνεύμα που είχε δώσει σ’ αυτόν και έδωσε στους πρεσβυτέρους. Και άρχισαν

όλοι μαζί να προφητεύουν και να διηγούνται τα μεγαλεία του Θεού.

Εκείνη όμως την στιγμή που είχε συντελεσθεί η χειροτονία των

εβδομήκοντα πρεσβυτέρων, έτρεξε ο Ιησούς του Ναυή και του λέει: «Κύριε

Μωυσή, εβδομήντα διάλεξες, αλλά οι δύο δεν ήρθαν εδώ πέρα, γιατί δεν σε

αναγνωρίζουν. Δεν σε θέλουν. Απειθούν εναντίον σου. Και όμως τώρα αυτοί οι

2Πεντηκοστή. 15/6/1997

δύο, εκεί που είναι μόνοι τους, προφητεύουν. Γέμισαν και αυτοί Πνεύμα Άγιο και

διηγούνται τα μεγαλεία του Θεού. Κάνε παρέμβαση και εμπόδισέ τους. Δεν κάνει,

οι αχάριστοι, να έχουν τέτοια χάρη και τέτοια εξουσία».

Ο Μωυσής γύρισε στον αγαπημένο μαθητή του, τον Ιησού του Ναυή, και

αντί να επηρεαστεί από τα λόγια του, του είπε αυστηρά: «Δεν μου λες, ήλθες για

να με κάνεις να ζηλέψω και να αγριέψω εναντίον τους; Ξέρεις ποια είναι η διάθεσή

μου; Μακάρι ο Θεός να πάρει όλο το Πνεύμα που έχει δώσει σε εμένα και να το

δώσει σε όλο το λαό Του. Και να μη μείνει ούτε ένας άνθρωπος από τον λαό, που

να μην είναι προφήτης».

Τα λόγια αυτά του Μωυσή αποδεικνύουν πόσο η χάρη του Αγίου

Πνεύματος είχε ενεργήσει στην καρδιά του, την είχε καθαρίσει από κάθε κηλίδα

και την είχε αγιάσει εντελώς, ώστε να μην λυπάται τον εαυτό του, να μη ζηλεύει,

να μη νευριάζει, να μην φθονεί, να μην φοβάται εχθρούς, αλλά να έχει μέσα του

ειρήνη με όλους, και απέραντη εμπιστοσύνη στον Θεό. «Ο Θεός θέλησε και τους

έδωσε Πνεύμα Άγιο» έλεγε, «εγώ θα φοβηθώ;»

Ο νέος Μωυσής

Αργότερα, όταν κατέβηκε στη γη ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, έκανε κάτι

το ανάλογο. Πήρε από το Πνεύμα το δικό Του και έδωσε στους αποστόλους Του.

«Κατέπεμψε το Πνεύμα το Άγιο εν είδει πυρίνων γλωσσών» που πήγαν και

κάθισαν επάνω στους δώδεκα αποστόλους. Και τους γέμισαν με χάρη, με αγάπη,

με θυσία και με σοφία. Οι αγράμματοι και αλιείς άρχισαν να διηγούνται τα

μεγαλεία του Θεού. Και όταν είδαν κόσμο συγκεντρωμένο κοντά τους να απορεί

και να εξίσταται για τα παράδοξα που άκουγε και έβλεπε, στάθηκε απέναντί τους

ο απόστολος Πέτρος και τους μίλησε άφοβα. Ένας μιλούσε, αλλά ακουγόταν η

φωνή του στα αυτιά των ανθρώπων σαν να τους μιλούσε στη δική τους γλώσσα.

Έγινε τότε ένα μοναδικό θαύμα. Άρχισαν και οι απόστολοι να διηγούνται τα

μεγαλεία, τη σοφία, την αγάπη και την θυσία για μας του Κυρίου μας Ιησού

Χριστού. Και ακούγοντάς τους ακροατές ξένοι και αλλόγλωσσοι γέμισαν με χάρη

Αγίου Πνεύματος και άκουγαν τους αποστόλους να τους μιλάνε στη μητρική τους

γλώσσα. Έτσι έγιναν οι πρώτοι χριστιανοί. Έτσι έγινε η πρώτη ενότητα των

ανθρώπων.

Να το ξεκαθαρίσουμε. Ενότητα αληθινή είναι η ένωση των ανθρώπων

γύρω από τον Θεό. Ενότητα «κατά διάβολον» δεν γίνεται. Ενότητα γίνεται μόνο

κοντά στο Θεό που είναι αγάπη και θυσία. Και μας κάλεσε τότε «εις ενότητα», να

γίνουμε όλοι «ένα» στην ομολογία της ορθής πίστεως. Ότι, δηλαδή, ένας είναι ο

Πατέρας, ο άναρχος και επουράνιος και ένας είναι ο Υιός Του, που έγινε

άνθρωπος για μας. Και ένα το Πανάγιο Πνεύμα το οποίο δια της Εκκλησίας - δια

των αρχιερέων και ιερέων- δίδεται στους πιστούς, για να τους αγιάζει και να τους

καθαρίζει από κάθε αμαρτία. Και έτσι να γίνονται όλοι άξιοι να ενωθούν στην

ομολογία της Αγίας Τριάδος, ώστε να μπορούμε να ψάλλουμε: «Είδομεν το φως

το αληθινόν, ελάβομεν Πνεύμα επουράνιον, εύρομεν πίστιν αληθή, αδιαίρετον

Τριάδα προσκυνούντες».

Δεν έχει αξία να ενώνονται οι άνθρωποι έξω από την αλήθεια «κατά

διάβολον». Ο διάβολος δεν ενώνει, χωρίζει. Ενώνει στο κακό για την καταστροφή.

Ο Χριστός ενώνει για τη σωτηρία μας. Και γι’ αυτό εμείς ψάλλουμε με

ευγνωμοσύνη το γλυκύτατο τροπάριο: «Ευλογητός ει Χριστέ ο Θεός, ο

πανσόφους τους αλιείς αναδείξας, καταπέμψας αυτοίς το Πνεύμα το Άγιον και δι’

αυτών την οικουμένην σαγηνεύσας φιλάνθρωπε δόξα σοι».

3Πεντηκοστή. 15/6/1997

Η Πεντηκοστή παρατεινόμενη

Αυτή η Πεντηκοστή συνεχίζεται στους αιώνες των αιώνων. Κάθε φορά που

χειροτονείται ένας αρχιερέας, έστω και αν δεν έχει τις αρετές των αγίων

αποστόλων, λαμβάνει την χάρη Αγίου Πνεύματος, όπως και όσο την είχε λάβει ο

πανεύφημος απόστολος Πέτρος και ο απόστολος Ιωάννης. Και έχει την εντολή

του Θεού, να δέχεται και να χαίρει όταν αφαιρεί από πάνω του ο Θεός και δίνει

στους πρεσβυτέρους τους οποίους χειροτονεί, για να ποιμαίνουν τον λαό του

Θεού. Αυτόν τον λαό, όσο και αν είχε καλή διάθεση, δεν θα κατόρθωνε, επειδή

είναι ένας και έχει περιορισμένες δυνατότητες, να τον διακονήσει σωστά, όσο και

αν η χάρη του Θεού σκηνώνει επάνω του. Και γι’ αυτό χαιρόμαστε, όταν ο Θεός

αναδεικνύει αγίους ιερείς, καλούς οδηγούς του λαού Του. Γεμάτους Πνεύμα, χάρη,

αγιότητα και θυσία.

Ας ευχόμεθα να αγιάζει ο Θεός και εμάς, και ολόκληρη την Εκκλησία Του

με τη χάρη του παναγίου Πνεύματος, την οποία έστειλε την Πεντηκοστή στους

αποστόλους Του. Και επειδή οι ιερείς έλαβαν την χάρη του Αγίου Πνεύματος και

ιερουργούν εξ ονόματος του Χριστού, δικαίως τους σεβόμαστε, δικαίως φιλάμε το

χέρι τους και δικαίως ζητάμε τις ευχές τους. Και για όλες τις τιμές που δείχνουμε

στους ιερείς, αλλά αναφέρονται στον Χριστό, θα έχουμε την ευλογία του Χριστού,

ο οποίος θα πολλαπλασιάζει τη χάρη Του στις ψυχές μας, και θα αγιάζει

ολόκληρη τη ζωή μας. Αμήν.-

 2026 ΜΑΙΟΥ 24 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Α ΟΙΚ. ΣΥΝΟΔΟΥ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Α ΟΙΚ. ΣΥΝΟΔΟΥ (Ιω. 17, 1-13)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στο Κορφοβούνι, στις 31/5/1998)

Η σημασία της ορθής πίστης

Κάθε άνθρωπος έχει τις γνώμες του και τις ιδέες του, τις οποίες πολλές

φορές τις αλλάζει κατά τις περιστάσεις.

Αλλά η πίστη, δηλαδή η αλήθεια για το Θεό, δεν είναι «ο φούρνος του

χότζα». Δεν μπορεί, άλλα να είναι σήμερα και άλλα να είναι αύριο.

Για τα επίγεια, δεν πειράζει αν κάνουμε κάποιο λάθος. Γιατί συνήθως

διορθώνεται. Λίγες δεκάρες χάθηκαν, ή στερηθήκαμε κάποιο άλλο επίγειο

απόκτημα.

Εάν όμως χάσουμε την πορεία μας προς τον Θεό και δεν βγούμε στη

Βασιλεία Του, η ζημία είναι απροσμέτρητη. Γι’ αυτό, η αγία μας Εκκλησία

επιμένει ότι πρέπει να κρατούμε την ορθή πίστη. Την μία πίστη που

περιγράφει σωστά τον Θεό Πατέρα και τον Κύριο μας Ιησού Χριστό. Τις

βασικές αρχές της πίστης, τις διατύπωσε ο ίδιος ο Κύριος μας Ιησούς

Χριστός, που είπε: «Αύτη εστιν η αιώνιος ζωή, ίνα γινώσκωσί σε τον μόνον

αληθινόν Θεόν, και ον απέστειλας Ιησούν Χριστόν».

Όποιος δεν έχει σωστή γνώμη για το ποιός είναι ο αληθινός Θεός, και

όποιος δεν ξέρει σωστά τι είναι ο Χριστός, αιώνια ζωή δεν θα βρει.

Ο Υιός και οι υιοί

Τότε που έγινε η Α’ Οἰκουμενική Σύνοδος, έλεγαν οι άνθρωποι: «Τι

άραγε είναι ο Χριστός; Εμείς ξέρουμε ότι ο Θεός είναι ένας. Και αφού ο Θεός

είναι ένας, ο Χριστός πρέπει να είναι κάτι άλλο».

Τι λέει όμως η Αγία Γραφή: «Ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού». Και

Υιός του Θεού μπορεί να είναι κάποιος, ή «κατά φύσιν», ή «κατά χάριν». Κατά

χάριν είμαστε όλοι εμείς. Μας δημιούργησε ο Θεός, και είμαστε πλάσματά

Του. Και από αγάπη και καλωσύνη μάς ονομάζει παιδιά Του και μας υιοθετεί

δια του αγίου Βαπτίσματος. Την ώρα που βαπτιζόμαστε μέσα στην

κολυμβήθρα, ο Θεός κάνει μία «συμβολαιογραφική» πράξη. Και μας

παραδέχεται και μας αναγνωρίζει παιδιά Του. Αλλά δεν είμαστε φυσικά παιδιά

Του. Είμαστε «κατά χάριν» παιδιά Του. Και τώρα το ερώτημα:

Ο Χριστός τι ήταν; Κατά φύσιν ή κατά χάριν παιδί Του;

Και άρχισαν τότε μία θεολογική διαμάχη, της οποίας η σωστή

απάντηση δεν είναι για κανένα αδιάφορη. Γιατί η μία άποψη είναι αλήθεια και

η άλλη είναι ψέμα. Το ψέμα δεν σώζει, δεν αγιάζει. Αντίθετα ζημιώνει πολύ.

Έτσι οι άγιοι Πατέρες ερεύνησαν τις Γραφές σε βάθος. Και είπαν εκείνο

που ακούμε στο Σύμβολο της Πίστεως: «Πιστεύω εις ένα Θεόν Πατέρα

παντοκράτορα, ποιητήν ουρανού και γης ορατών τε πάντων και αοράτων. Και

εις ένα Κύριον Ιησούν Χριστόν, τον Υιόν του Θεού τον μονογενή».

Εμείς είμαστε πολλοί, τα κατά χάριν παιδιά του Θεού. Από τον Αδάμ

μέχρι σήμερα πολλά δισεκατομμύρια. Εκείνος, ο Χριστός, είναι μονογενής.

Εντελώς διαφορετική κατάσταση. Είναι ο κατά φύσιν Υιός τού Θεού.

2Πατέρων Α΄ Οἰκουμενικῆς. 31/5/1998

Και για να το επεξηγήσουν οι Πατέρες, πώς είναι δυνατόν ο ένας Θεός

να έχει και Υιόν και να μην γίνονται δύο Θεοί, λένε: Προσέξατε! Είναι «Φως εκ

φωτός. Θεός αληθινός εκ Θεού αληθινού». Γεννήθηκε, δεν δημιουργήθηκε.

Δεν είναι πλάσμα. Δεν είναι κατασκεύασμα. Αλλά είναι κάτι που γεννήθηκε

από την ουσία του Πατέρα. Όπως γεννιέται το παιδί, από την ουσία της μάνας

του και του πατέρα του.

Και είναι με τον Πατέρα όμοιος, όχι μόνο όσο όμοιο είναι το παιδί με

τον πατέρα του, αλλά κάτι περισσότερο. «Φως εκ φωτός». Παίρνουμε ένα κερί

και το ανάβουμε. Έχουμε φως. Παίρνουμε και ένα άλλο κερί και το ανάβουμε.

Μπορείτε να βρείτε διαφορά στο ένα φως από το άλλο; Ούτε ουσίας, ούτε

μορφής, ούτε τίποτε. Έτσι είναι ο Υιός. «Φως εκ φωτός». Ολόιδιος με τον

Πατέρα. Από την ουσία του Πατέρα.

Εδώ έχουμε το μεγάλο μυστήριο: Ο Πατέρας και ο Υιός και το Άγιο

Πνεύμα δεν είναι τρεις Θεοί. Αλλά ένας Θεός.

Στην αριθμητική των ανθρώπων, ένα συν ένα συν ένα, κάνουν τρία.

Αλλά ο Θεός έχει την δική του αριθμητική. Πατέρας και Υιός και Άγιο Πνεύμα,

δεν κάνουν τρεις Θεούς, αλλά ένα Θεό.

Ο Θεός είναι Πατέρας

Πρέπει όμως να προσέξουμε, ότι το Σύμβολο της Πίστεως μας λέγει: Ο

Θεός, δεν έχει μαζί μας την σχέση ότι μας δημιούργησε, μας παίρνει κοντά

Του και μας συγχωρεί για τα αμαρτήματά μας. Αλλά έχει μία διαφορετική

σχέση. Τον Θεόν, τον ονομάζουμε Πατέρα. Πατέρας σημαίνει: γεμάτος

στοργή. Γεμάτος αγάπη.

Είναι παντοκράτορας, αλλά είναι Πατέρας.

Και Πατέρας παντοκράτορας, σημαίνει απόλυτη εγγύηση, απόλυτη

εμπιστοσύνη ότι μπορεί να μας προστατεύσει σαν παντοκράτορας. Και θέλει

να μας προστατεύσει και να μας σώσει. Όπως ο πατέρας τα παιδιά του.

Πόσο θέλει; Λέει η Αγία Γραφή: «Ούτως ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον,

ώστε τον Υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη

απόληται».

Όποιος δηλαδή πιστεύει σ’ αυτόν, τον Υιό Του, να μην χαθεί, αλλά να

έχει ζωήν αιώνιον. Στο Σύμβολο της Πίστεως γράφουν οι άγιοι Πατέρες: «Τον

δι’ ημάς τους ανθρώπους και δια την ημετέραν σωτηρίαν, κατελθόντα εκ των

ουρανών και σαρκωθέντα εκ Πνεύματος αγίου και Μαρίας της Παρθένου και

ενανθρωπήσαντα».

Το μεγαλύτερο μυστήριο του κόσμου είναι ότι ο μονογενής Υιός του

Θεού κατέβηκε στη γη, πήρε σάρκα σαν την δική μας, και με την ίδια

διαδικασία που μεγαλώνουμε και εμείς, μεγάλωνε σιγά-σιγά σαν τέλειος

άνθρωπος.

Για να μας σώσει από τι; Από την χειρότερη καταστροφή. Από τις

αμαρτίες μας που θα μας οδηγούσαν -σαν ενοχή ενώπιον του Θεού- στον

χωρισμό από τον Θεό. Στην αιώνια κόλαση.

Ο Χριστός έπαθε για μας

Τι λέμε παρακάτω; «Σταυρωθέντα τε υπέρ υμών». Σταυρώθηκε.

Όχι γιατί ήταν αδύναμος, και τον έκαναν καλά οι Εβραίοι. Ο

παντοδύναμος Θεός δεν ασθενεί ποτέ. Θυμηθείτε τα λόγια του Χριστού στον

3Πατέρων Α΄ Οἰκουμενικῆς. 31/5/1998

Πέτρο. «Μήπως νομίζεις ότι δεν μπορούσα να κατεβάσω δέκα χιλιάδες

αγγέλους και να με προστατεύσουν;».

Δεν απέθανε ο Χριστός επάνω στο Σταυρό από αδυναμία, αλλά από

θέλημα δικό Του και του Πατέρα Του για μας.

Πριν μερικούς αιώνες στα μέρη του Καυκάσου, ήταν ένας ηγεμόνας, ο

οποίος έχοντας καλά αισθήματα και καλές σκέψεις, έλεγε. «Τι να το κάνεις να

έχεις ένα λαό αλήτες και παλιανθρώπους, όπως τους βλέπουμε πως είναι

τώρα. Γεμάτους από πάθη και αμαρτίες και κακίες. Θα φροντίσω να τους

κάνω καλούς ανθρώπους, βγάζοντας νόμους που εξυψώνουν τον άνθρωπο».

Έτσι, η πρώτη του σκέψη ήταν:

«Αν δεν διορθωθεί το περιβάλλον της ηγεσίας, πώς θα πάμε

μπροστά;».

Έβγαλε λοιπόν πρώτη διαταγή:

«Όποιος συλληφθεί να δωροδοκείται για να εκδώσει άδικη απόφαση,

θα τον τιμωρώ αυστηρά μπροστά σε όλους με ραβδισμούς. Μετά θα του

κόβουμε και το κεφάλι».

Και έβαλε έμπιστους αξιωματούχους του να συλλαμβάνουν τους

άρχοντες που δωροδοκούνταν. Αλλά πρώτη απ’ όλους συνελήφθη η μητέρα

του. Πήγαν και του το είπαν. Ο βασιλιάς όταν το έμαθε χτυπούσε το κεφάλι

του και τραβούσε τα μαλλιά του.

-Τι έπαθα! Τώρα τι γίνεται; Ή θα τα αφήσουμε όλα να διαλυθούν ή

πρέπει να εφαρμοσθεί ο νόμος. Αλλά τι να κάνω με την μάνα μου;

Κλειδώθηκε στο δωμάτιό του. Τρεις ημέρες δεν δέχθηκε να τον

ενοχλήσουν, ούτε να φάει, ούτε να πιεί και έσπαζε το κεφάλι του να δει τι

πρέπει να κάνει.

Πώς είναι δυνατόν να βασανίζει την μητέρα του και να την σκοτώσει;

Μετά από τρεις ημέρες αφού προσευχήθηκε και στάθηκε ενώπιον του Θεού

και του χρέους του, βγήκε έξω και είπε:

-Να μαζευτεί όλος ο λαός, όσοι θέλουν να παρακολουθήσουν την

τιμωρία της αμαρτίας.

Μαζεύτηκαν οι άνθρωποι σε ένα μεγάλο γήπεδο και έφεραν και την

μητέρα του, η οποία έτρεμε από τον φόβο τής τιμωρίας. Διέταξαν τον δήμιο,

να ‘ρθει και να στέκει δίπλα. Όλων είχε κοπεί η αναπνοή.

Όταν έφτασε η στιγμή, όρμησε ο βασιλιάς, αγκάλιασε την μητέρα του,

την σκέπασε και παίρνοντας τη θέση της είπε: «Χτυπάτε, χτυπάτε».

Οι δήμιοι άρχισαν να χτυπάνε τον βασιλιά τους, αλύπητα. Το αίμα του

έτρεχε ποτάμι. Ο Θεός ξέρει πόσο υπέφερε. Όταν τελείωσε η τιμωρία, ο

βασιλιάς σε άθλια κατάσταση είπε στο λαό:

-Αν νομίζετε πως είναι αρκετή η τιμωρία αυτή, συγχωρείστε τά

υπόλοιπα. Και την μητέρα μου και εμένα. Αν δεν το νομίζετε κόφτε μου το

κεφάλι.

Τότε ο κόσμος φώναξε: «Φτάνει, φτάνει η τιμωρία».

Ο Χριστός όμως όταν ήλθε στη γη δέχθηκε όλες τις τιμωρίες για μας.

Θυμάστε τι γράφει το Ευαγγέλιο. Τον μαστίγωσαν. Τέτοιο βάσανο υπέμεινε.

Και δεν έφτασε μόνο αυτό. Ανέβηκε πάνω στο Σταυρό σαν κακούργος, επειδή

είμαστε εμείς κακούργοι. Και επήρε την αμαρτία μας πάνω στο Σταυρό.

Τι λέγει η Αγία Γραφή; Την εξάλειψε. Την έσβησε με το αίμα Του.

Και μετά, αφού πέθανε πάνω στο Σταυρό, κατέβηκε στον Άδη,

αναστήθηκε εν δόξη, ανήλθε στους ουρανούς και μας είπε: «Εγώ πηγαίνω

πρώτος και θα ‘ρθω να σας παραλάβω όλους όσοι πιστεύετε σε μένα».

4Πατέρων Α΄ Οἰκουμενικῆς. 31/5/1998

Αυτό είναι το μήνυμα της σημερινής εορτής. Ότι ο Θεός είναι Πατέρας

μας. Και ότι ο Υιός Του ο μονογενής, έγινε άνθρωπος για μας.

Δεν χρειάζεται να πούμε τίποτε περισσότερο. Αλλά μόνο τούτο: «Δόξα

σοι Πάτερ άναρχε, Πατέρα παντοκράτορ. Δόξα σοι Υιέ του Θεού μονογενές,

που ήλθες στον κόσμο για την σωτηρία μας. Προσκυνούμε τα Πάθη σου,

υμνολογούμε την ταφή σου. Και δοξάζουμε την αγία σου ανάσταση». Αμήν.-

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΟΡΤΩΝ

 

                                    ΕΟΡΤΕΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ - ΑΝΑΚΟΜΙΔΗ Ι. ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

-19/5/2026 ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΝΙΚΟΛΑΟ  7.30μμ

-20/5/2026 ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΡΩΙ  ΟΡΘΡΟΣ- Θ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 7.30-9.00πμ

ΕΟΡΤΕΣ ΑΓ. ΚΩΝ/ΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗΣ- ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ

-20/5/2026 ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ 7.30 ΚΑΙ ΘΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ ΙΕΡΑ ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ

-21/5/2026 ΠΕΜΠΤΗ ΠΡΩΙ  ΟΡΘΡΟΣ-Θ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 7.30-10.00πμ

-24/5/2026 ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΙΕΡΑ ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 6.00μμ

 2026 ΜΑΙΟΥ 17 – ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΥΦΛΟΥ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΚ ΓΕΝΕΤΗΣ ΤΥΦΛΟΥ (Ιω. 9, 1-38)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στον Γυμνότοπο, 1.6.2003)

Το δράμα του σκοταδιού

Σήμερα το Ευαγγέλιο μας μίλησε για έναν «τυφλό εκ γενετής».

Τυφλός εκ γενετής, σημαίνει: δεν είδε ποτέ το φως. Δεν είδε ποτέ τα

δένδρα, τα βουνά, τις θάλασσες, τα αστέρια. Δεν είδε ποτέ το πρόσωπο της

μητέρας του. Δεν είδε ποτέ τίποτε. Τι ταλαιπωρία!

Το άγιο Ευαγγέλιο μας λέγει, ότι σκότος βαθύ και εξώτερο είναι η

κόλαση. Άμα θέλαμε λοιπόν να πούμε τι ήταν η ζωή αυτού του ανθρώπου,

του εκ γενετής τυφλού, πρέπει να πούμε: ήταν μία κόλαση. Στην κόλαση οι

άνθρωποι δεν βλέπουν τίποτε. Δεν βλέπουν ο ένας τον άλλο. Το να βλέπει ο

ένας τον άλλο, είναι η μεγαλύτερη παρηγοριά στον κόσμο αυτό.

Το ομορφότερο και το μεγαλύτερο πράγμα

Όμως από τον τόπο που ζητιάνευε ο εκ γενετής τυφλός, πέρασε ο

Χριστός. Και πήγε κοντά του. Έφτυσε κάτω, έφτιαξε λάσπη με το σάλιο Του,

την έβαλε στα μάτια του τυφλού και του είπε: «Πήγαινε πλύσου τώρα». Πήγε

και πλύθηκε ο τυφλός και άνοιξαν τα μάτια του και έβλεπε.

Άνοιξαν τα μάτια τού σώματός του, άνοιξαν και τα μάτια της ψυχής του.

Και είδε και κατάλαβε τη δύναμη και την παρουσία του Θεού. Αυτή η αίσθηση,

να νιώθει ο άνθρωπος την παρουσία του Θεού και τη δύναμή Του, είναι το

σπουδαιότερο πράγμα στον κόσμο. Ένας φιλόσοφος λέει: «Αυτά που

φαίνονται με τα μάτια του σώματος όμορφα και γλυκά, είναι όλα πικρά και

ασήμαντα. Τα μεγάλα δεν τα βλέπουμε με τα μάτια του σώματος. Αλλά είναι

πολύ πιο μεγάλα από τα φαινόμενα».

Ποιά είναι αυτά; Η στοργή, η αγάπη, η καλωσύνη, η αλήθεια, η ευλογία

του Θεού, η παρουσία του Θεού, η προστασία Του, η χάρη Του.

Τι να την κάνεις τη ζωή, το φαγητό και το ποτό, όταν δεν έχεις από

αυτά. Χωρίς αυτά η ζωή είναι κόλαση. Κάθε μέρα και μεγαλύτερη πίκρα.

Πώς βρήκε την ευλογία του Θεού ο εκ γενετής τυφλός; Η απάντηση

είναι απλή: Ο Θεός πήγε κοντά του. Εκείνος του την έδωσε.

Έφτιαξε λάσπη. Άπλωσε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός τα χέρια Του και

τα ακούμπησε στα μάτια του. Του έβαλε το σάλιο Του στα μάτια του. Ο Θεός,

σε όλα όσα έχει, είναι παντοδύναμος. Γεμάτος χάρη, ευλογία, ευεργεσία. Γι’

αυτό, το σάλιο Του άνοιξε τα μάτια τού εκ γενετής τυφλού. Και τον έκανε να

βλέπει όχι μόνο τα έξω -εκείνα που δεν έβλεπε- αλλά του άνοιξε τα μάτια της

ψυχής να δει βαθύτερα και καλύτερα. Τι να δει;

Εκείνα που προσπαθούσε να φαντασθεί: Την στοργή, την αγάπη, την

αλήθεια και προπαντός την παρουσία του μεγάλου Θεού, σωτήρα και

ευεργέτη μας, κοντά του. Και άρχισε να φωνάζει ότι με την χάρη του Θεού

έγινε καλά.

Υπάρχουν και ας λέμε

2Κυριακή τοῦ Τυφλοῦ. 1/6/2003

Αλλά τι παράξενο! Υπάρχουν άνθρωποι, που εκτός από εκείνα που

βλέπουν με τα μάτια του σώματος, δεν θέλουν να βλέπουν άλλα παραπέρα.

Το κακό είναι, ότι ενώ είναι ταλαίπωροι γι’ αυτό, αυτοί καμαρώνουν. Νομίζουν

πως ξέρουν περισσότερα από όσα είπε ο Χριστός.

Για να δούμε, τι περισσότερα ξέρουν;

Λέει ο Χριστός: «Τι θα ωφελήσει τον άνθρωπο, αν κερδίσει τον κόσμο

όλο και χάσει την ψυχή του και την αιώνια ζωή;». Πες ότι ένας πάλαιψε,

κέρδισε όλο τον κόσμο, έγινε άρχοντας του πλούτου, μα πεθαίνοντας πάει

στην κόλαση. Και χάνει την ψυχή του.

Όσο ζούσε, μπορεί να μην πίστευε τίποτε. Μα για φαντασθείτε, τι

τραγωδία να διαπιστώσεις τότε, ότι υπάρχει ψυχή και αιώνια ζωή. Κατόπιν

εορτής βέβαια. Την στιγμή που θα κλείσεις τα μάτια.

Αν η αιώνια ζωή εξαρτιόταν από το τι σκέπτεται γι’ αυτήν ο καθένας,

τότε ό,τι θέλεις πίστευε. Αλλά όπως τα φαινόμενα με τα μάτια του σώματος: οι

πέτρες, τα δένδρα, το σύμπαν, υπάρχουν ανεξάρτητα από το αν το

παραδεχόμαστε ή όχι, το ίδιο ή μάλλον πολύ περισσότερο συμβαίνει και με

την αιώνια ζωή. Υπάρχει -όπως το βεβαιώνει ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός-

ανεξάρτητα από το τι πιστεύουμε γι’ αυτήν.

Αν δεν την βλέπουμε φταίνε τα μάτια μας. Γι’ αυτό, επειδή είναι

πραγματικότητα, τι θα ωφελήσει τον άνθρωπο, αν κερδίσει τον κόσμο όλο και

χάσει την αιώνια ζωή; Τι θα δώσει ο άνθρωπος αντάλλαγμα για την ψυχή του;

Να πάμε και με την καρδιά κοντά Του

Να γιατί ο Χριστός ήλθε στον κόσμο φως. Ήλθε κοντά μας να μας

ανοίξει τα μάτια, να μας βοηθήσει να βλέπουμε λίγο πιο καλά και πιο καθαρά

την αλήθεια, το φως, την αιώνια ζωή, την δόξα που μας έχει ετοιμάσει στον

ουρανό.

Υπήρχε ένας ληστής, που όλη του τη ζωή πίστευε ότι δεν υπάρχει

τίποτε άλλο εκτός από ό,τι θα κερδίσει. Γι’ αυτό έκλεβε και σκότωνε χωρίς

φόβο Θεού. Αλλά μια μέρα τον έπιασαν και τον κάρφωσαν στο σταυρό. Και

από εκεί, βλέποντας τον Χριστό απέναντί του, κατάλαβε ότι η ζωή του

ολόκληρη ήταν λάθος και είπε: «Μνήσθητί μου Κύριε».

Φωτίστηκε η καρδιά του, κατάλαβε το λάθος του, και ο

πολυεύσπλαγχνος Θεός, που γι’ αυτό ήλθε στον κόσμο, για να μην μας

αφήσει να μας παίρνει το ποτάμι του σκοταδιού και της τύφλωσής μας, που

μας έρχεται από χίλια-δυό αίτια, βλέποντάς τον να του λέει: «Μνήσθητί μου

Κύριε, εν τη Βασιλεία σου», τον συγχώρησε. Για να μας δείξει ότι και εμείς

πρέπει να αγωνιζόμαστε, για να μη χάσουμε τα πάντα. Να γνωρίσουμε τον

Χριστό, να γνωρίσουμε την αλήθεια, να καταλάβουμε την αξία της ψυχής μας

και να προσπαθήσουμε να την σώσουμε.

Άγιο το έργο που κάνουμε όταν πηγαίνουμε κοντά στον Χριστό, όταν

ερχόμαστε στην Εκκλησία, για να Τον αισθανθούμε κοντά μας και να πάρουμε

κάτι από αυτόν. Μα υπάρχει κάτι ακόμη πιο μεγάλο που μπορούμε να

κάνουμε:

Να πάμε και με την καρδιά κοντά Του. Να ψάξουμε και εμείς να Τον

βρούμε. Πώς ψάχνει ο άνθρωπος να βρει τον Χριστό;

Πρώτα απ’ όλα το χρέος μας είναι να σκεπτόμαστε τα λόγια Του.

Εκείνα που ξέρουμε και έχουμε ακούσει. Εκείνα που δεν ξέρουμε, να

φροντίζουμε να τα μάθουμε και να τα διαβάζουμε. Ο κάθε λόγος τού Χριστού

3Κυριακή τοῦ Τυφλοῦ. 1/6/2003

έχει κάτι για τη σωτηρία μας. Μακάριος ο άνθρωπος που ανοίγει τα μάτια του

και την καρδιά του και ψάχνει τον λόγο του Θεού, το άγιο Ευαγγέλιο και κάθε

βιβλίο που μιλάει για τον Χριστό. Πώς πρέπει να ψάχνουμε; Με ζήλο και

όρεξη.

Ένας άνθρωπος διάβαζε πολύ. Έλεγε όμως σε έναν παπά.

–Πάτερ, πολλά διαβάζω, μα γιατί δεν μπορώ να καταλάβω πολλά; Γιατί

δεν ζέστανε η ψυχή μου από αγάπη για τον Θεό; Γιατί δεν καταλαβαίνω τι

είναι η αιώνια ζωή και ο Παράδεισος και τι είναι η ψυχή μου;

-Ξέρεις, του λέει ο παπάς, δεν έσκυψες όσο πρέπει.

-Μα παππούλη, μερικές φορές μένω ώρες σκυμμένος στο βιβλίο.

Απάντησε ο παπάς:

-Ευλογημένε, δεν σου λέω να μην είναι σκυμμένο το κεφάλι. Μα να

σκύψεις λίγο το «μέσα κεφάλι» στον Χριστό. Να διαβάζεις με ταπείνωση και

να τον παρακαλείς με ταπείνωση. Να του λες: «Άνοιξέ μου τα μάτια Χριστέ

μου, φώτισέ με να τα καταλάβω, γιατί η αλήθεια του ουρανού, η αλήθεια για

την αιώνια ζωή είναι λίγο δύσκολη σε μας που μπλέκουμε με τα επίγεια και

βασιζόμαστε στο μυαλό μας».

Πώς ξημερώνει;

Προσέξαμε ποτέ πώς ξημερώνει; Έρχεται η αυγή και σιγά-σιγά

βλέπεις... Αισθάνεσαι πρώτα μια αλλαγή στον ορίζοντα. Ενώ ήταν σκοτάδι

αρχίζει και γίνεται φως.

Κάτι ανάλογο γίνεται μέσα στην ψυχή, όταν αρχίσει να αναζητά τον

Θεό. Ενώ είναι σκοτάδι, γίνεται φως.

Πότε λάμπει φως μέσα στην ψυχή μας; Όταν θα πάψουμε να βλέπουμε

τον διπλανό μας αντίπαλο. Όταν θα τον βλέπουμε φίλο και αδελφό. Κάνοντας

μια τέτοια προσπάθεια, να έχουμε τον διπλανό φίλο και αδελφό, το φως του

Χριστού θα έλθει γρήγορα στην ψυχή μας.

Να πούμε κάτι ακόμη; Τότε αρχίζει να λάμπει φως στην ψυχή σου,

όταν αισθάνεσαι την παρουσία σου στην Εκκλησία, χαρά. Όταν αγαπάς την

προσευχή. Όταν αγαπάς την νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής που

γίνονται εις δόξαν Χριστού. Που για μας σταυρώθηκε την Παρασκευή, και την

Τετάρτη τον πρόδωσε ο μαθητής Του Ιούδας. Νηστεύουμε, για να μην

καταντήσουμε να τον προδώσουμε όπως εκείνος.

Τότε έχεις φως μέσα σου, όταν βλέποντας τον παπά να ευλογεί,

καταλαβαίνεις ότι δέχεσαι την ευλογία τού Κυρίου μας Ιησού Χριστού, του

ίδιου. Ο ιερέας σαν άνθρωπος -από τον εαυτό του- δεν έχει να δώσει τίποτε.

Από τον Χριστό όμως έχει να δώσει όλα τα πλούτη της Βασιλείας Του. Γιατί με

την ιερωσύνη έβαλε ο Χριστός τον πλούτο Του και τις ευεργεσίες Του στα

χέρια και τις ενέργειες των ιερέων.

Ευεργεσία είναι το Βάπτισμα. Ευεργεσία η εξομολόγηση και η Θεία

Κοινωνία. Ευεργεσία ο χριστιανικός γάμος. Ευεργεσία είναι οι ευχές για τους

κεκοιμημένους. Να τους συγχωρήσει ο Θεός εκείνα που οι ίδιοι δεν

πρόφθασαν να ρυθμίσουν στη ζωή τους. Ευεργεσία είναι το κάθε τι, που

γίνεται μέσα στην Εκκλησία.

Ας φιλοτιμηθούμε να πηγαίνουμε με τα πόδια της ψυχής μας, όλο και

πιο κοντά στον πατέρα μας τον Επουράνιο.

Για να ανοίγουν τα μάτια μας και να βλέπουμε εκείνα που

προηγουμένως δεν βλέπαμε:

4Κυριακή τοῦ Τυφλοῦ. 1/6/2003

Τις δωρεές Του και την αξία τους.

Και ακόμη να βλέπουμε τον εαυτό μας σωστά.

Να βλέπουμε την αξία που έχει η ψυχή μας και την αξία και την χαρά

της αιώνιας ζωής. Αμήν.-

Ο ΑΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ

 

 2026 ΜΑΙΟΥ 10 – ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ (Ιωάν. 4, 5-42)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στην Ανέζα, στις 31/5/1983)

Αναζητώντας την ευτυχία

Ο άνθρωπος αναζητά πάντοτε την ευτυχία. Αλλά ποια είναι η αληθινή

ευτυχία; Και πού μπορεί κανείς να την βρει; Οι πρωτόπλαστοι έψαξαν να

βρουν την ευτυχία με το δικό τους τρόπο, έξω από το θέλημα του Θεού και

κατάντησαν σε δυστυχία μεγάλη. Και επειδή λίγο-πολύ όλοι τούς μιμούμαστε

αναζητώντας την ευτυχία, περιήλθαμε σε τέτοια κατάσταση, που την αληθινή

ευτυχία την θεωρούμε ψέμα και ανύπαρκτη εδώ στη γη.

Αναφέρεται ότι ένας αξιωματούχος του αυτοκράτορα της Γερμανίας

Γουλιέλμου του Β’ - αυτού που έκαμε τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και

παραλίγο να γίνει κοσμοκράτορας - είχε αποκτήσει την εύνοιά του. Έλυνε και

έδενε. Όλοι του έλεγαν: «Μπράβο! Μπράβο! Τύχη βουνό!»

Αυτός όμως απαντούσε: «Τύχη βουνό! Ευτυχία, ούτε στη μύτη της

βελόνας!». Γιατί μίλησε έτσι; Γιατί η ευτυχία δεν βρίσκεται στο αν έχει κανείς

δύναμη σωματική ή πολιτική. Ούτε στο αν η τσέπη του είναι γεμάτη. Και δεν

ευρίσκεται η ευτυχία, στο αν έχει, τρώει, πίνει, γλεντάει. Γιατί; Γιατί ο

άνθρωπος δεν είναι ένα ζωάκι, που όταν τακτοποιήσει κάποιες τέτοιες

ανάγκες του, δεν έχει πια καμιά άλλη μέριμνα. Αλλά έχει και ψυχή και πνεύμα

με άλλου είδους ανάγκες. Γι’ αυτό, ένας φιλόσοφος, ευσεβής άνθρωπος, ο

Βλάσιος Πασκάλ, είπε: «Η ευτυχία δεν βρίσκεται έξω από μας, στα πράγματα

που υπάρχουν στον κόσμο, γύρω μας, ώστε αν τα αποκτήσεις να γίνεις

ευτυχισμένος. Ούτε βρίσκεται μέσα μας όταν είμαστε σε ωραίες

συναισθηματικές καταστάσεις. Η ευτυχία βρίσκεται στον Θεό. Άμα βρεις τον

Θεό, έχεις ευτυχία, και πολλή και αιώνια! Και κάθε ημέρα η ευτυχία σου θα

αυξάνεται!».

Το νερό της γης

Τι μας είπε το σημερινό Ευαγγέλιο;

Στη Σαμάρεια ήταν μια γυναίκα, που είχε θεωρήσει ότι η ευτυχία

εξαρτάται, από το πόσο ο άνθρωπος θα περάσει ευχάριστα. Και πώς το

ερμήνευε το «ευχάριστα»; Στο να ικανοποιεί πάντοτε τις επιθυμίες τής

σάρκας. Έτσι λοιπόν βρήκε κάποιον άνδρα ο οποίος όμως είτε πέθανε, είτε

την άφησε, δεν το ξέρουμε. Και επειδή δεν μπορούσε να κάνει «χωρίς», πήρε

δεύτερο, πήρε τρίτο, τέταρτο, πέμπτο.

Πόσο οι σύζυγοι αυτοί ήταν νόμιμοι, και πόσο είναι ανεκτό μια γυναίκα

να παίρνει πέντε άντρες, και ένας άντρας πέντε γυναίκες, αυτό το

καταλαβαίνει κάθε άνθρωπος, που έχει λίγο καθαρή καρδιά.

Και μετά; Μετά από τον πέμπτο, αυτή η γυναίκα είτε δεν βρήκε κάποιον

νομιμοφανή, είτε ντράπηκε πια να αναζητεί άντρα, πήρε ένα στα κρυφά.

Χωρίς να το ξέρει κανείς στην κοινωνία που ζούσε ότι έχει άντρα. Φαινόταν ότι

δεν έχει, αλλά στην πραγματικότητα είχε, γιατί δεν μπορούσε να κάνει

«χωρίς». Νόμιζε πως από μια τέτοια ζωή εξαρτάται η χαρά και η ευτυχία.

2Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος. 31/5/1983

Αυτή η γυναίκα πήγε μία μέρα με τη στάμνα της να πάρει νερό από ένα

πηγάδι και εκεί βρήκε τον Χριστό. «Ώρα ην ωσεί έκτη». Δηλαδή μεσημέρι.

Σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας μας «έξι ήταν η ώρα», τότε που

κατά τρόπο εντελώς αδικαιολόγητο και καταστρεπτικό, η Εύα αμάρτησε στον

Παράδεισο και κλώτσησε την ευτυχία. Και να πάλι την ίδια ώρα, μία γυναίκα,

που δεν ήξερε πού ψάχνει να βρει την ευτυχία και την χαρά, έπεσε πάνω στην

πηγή της χαράς και της ευτυχίας, στον Κύριο ημών Ιησού Χριστό.

Ο παντογνώστης Θεός βλέποντάς την να βγάζει σιωπηλά νερό, της είπε:

«Δος μοι πιείν». Δος μου και μένα λίγο νερό να πιώ.

Και τότε φάνηκε τι χάος πνευματικό έχουν οι άνθρωποι, που ζουν

μακριά από τον Θεό. Γιατί; Γιατί η γυναίκα αυτή χωρίς να νοιάζεται που ζούσε

έτσι, τρισάθλια, μέσα στην αμαρτία, όταν άκουσε τον Χριστό να της λέει: «δος

μου νερό» θυμήθηκε τους θρησκευτικούς νόμους, που έλεγαν, ότι οι

Σαμαρείτες δεν κάνει να δίνουν νερό στους Ιουδαίους. Και είπε: «Πώς εσύ,

Εβραίος, ζητάς από εμένα να σου δώσω νερό, που είμαι Σαμαρείτιδα; Είναι

αμαρτία. Δεν μπορώ να σου δώσω ούτε σταγόνα».

Παρατηρεί ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος:

«Είχε την ψυχή γεμάτη από ακαθαρσία και ασχολιόταν με ένα εντελώς

εξωτερικό και ασήμαντο πράγμα». Όπως κάνουν τόσο συχνά οι άνθρωποι

που έχουν ξεφύγει από το θέλημα του Θεού. Ενώ είναι ολόκληροι

βουτηγμένοι στη λάσπη, κοιτάζουν μήπως είναι καμιά μουτζουρίτσα στο

μάγουλό τους ή στην μύτη τους. Δηλαδή ασχολούνται με το «έξωθεν του

ποτηρίου» και όχι με το περιεχόμενό του.

Της λέγει ο Χριστός:

-Αν ήξερες ποιός είναι Εκείνος που σου μιλάει, θα Του ζητούσες εσύ

νερό. Δεν θα Με άφηνες να σου ζητήσω Εγώ. Και Εκείνος θα σου έδινε το

αληθινό νερό, που όποιος το πιεί δεν πρόκειται να διψάσει ποτέ! Όποιος πιεί

από το νερό που βγάζει αυτό το πηγάδι, θα ξαναδιψάσει σε μερικές ώρες.

Όποιος πιεί από το νερό που δίνω Εγώ, δεν πρόκειται να ξαναδιψάσει ποτέ!

Από όποιο νερό της γης και αν πιείς αδελφέ, θα ξαναδιψάσεις. Είτε το

θεωρήσεις ότι είναι το χρήμα που το μαζεύεις και το βάζεις στην τσέπη σου,

είτε ότι είναι το νόστιμο φαγητό, είτε θεωρήσεις ότι είναι η σαρκική

ευχαρίστηση, είτε ένα αξίωμα, είτε ένα απόκτημα, ό,τι και να πιεις, όσο και να

πιείς από τα επίγεια, θα διψάσεις πάλι! «Ος δ’ αν πίη εκ του ύδατος ου εγώ

δώσω αυτώ», όποιος πιεί από το νερό που θα του δώσω Εγώ, δεν θα

διψάσει ποτέ πια, είπε ο Χριστός.

Από την έρημο στον Παράδεισο

Είπε η γυναίκα στο Χριστό:

-Δος μου, Κύριε, αυτό το νερό που δίνεις Εσύ, για να μην διψάω και να

μην έρχομαι συνέχεια εδώ.

Ο Χριστός της είπε:

-Πήγαινε πρώτα φώναξε τον άντρα σου, να το δώσω σ’ εκείνον, και μετά

να το έχετε οικογενειακά.

Του απάντησε:

-Άνδρα ουκ έχω.

Και ο φιλάνθρωπος Κύριος αποκαλύπτοντας την αλήθεια, και δείχνοντάς

της ότι είναι παντογνώστης, της είπε.

3Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος. 31/5/1983

-Σωστά το λες ότι δεν έχεις άνδρα. Γιατί είχες πέντε, και αυτόν που έχεις

τώρα δεν είναι άντρας σου, αλλά τον έχεις στα κρυφά.

Απάντησε εκείνη:

-Καταλαβαίνω Κύριε, ότι τα ξέρεις όλα, ότι είσαι προφήτης.

Και η Σαμαρείτιδα άφησε την στάμνα της, πήγε στο χωριό και φώναξε

στον κόσμο: «Βρήκα ένα άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έκανα. Ελάτε και

σεις να δείτε μήπως είναι ο Χριστός».

Η ίδια βέβαια από αυτό που της συνέβη, πίστευσε. Και αφού πίστευσε, τι

έκανε;

Ενώ μέχρι τότε είχε βάλει στόχο της, να τρώει, να πίνει και να γλεντάει

για να γίνει ευτυχισμένη, από εκείνη την στιγμή κατάλαβε ότι η ευτυχία δεν

είναι ούτε σε εκείνα που θα αποκτήσεις, ούτε σε εκείνα που σου δίνουν το

σώμα και τα συναισθήματα, αλλά είναι στον Θεό.

Και ο Θεός, γέμισε την καρδιά και τον νου της. Και από εκεί και πέρα, η

πόρνη, το έμψυχο διδασκαλείο της διαφθοράς, το έμψυχο κήρυγμα της

δυστυχίας και της αποστασίας, έγινε κήρυκας του λόγου του Θεού. Αμέσως

προσείλκυσε στην πίστη τις πέντε αδελφές της, που ήταν ίδια κατάσταση με

αυτή και τα δυό παιδιά της. Οικογένεια διαλυμένη από την σαπίλα της

αμαρτίας και της διαφθοράς. Αλλά ήταν τόση η δύναμη της χαράς και της

ευτυχίας, που μπήκε στην καρδιά της Σαμαρείτιδας, ώστε μεταφέρθηκε από

την εμπειρία της και τον λόγο της σε όλα τα μέλη της οικογενείας της, και

πίστευσαν όλοι!

Η ίδια, για περισσότερα από τριάντα χρόνια, γυρίζει με τις αδελφές της,

που έχουν γίνει υποδείγματα αγνότητος, εγκρατείας, και ευσεβείας, και

κηρύσσει παντού τον Χριστό. Γιατί θέλει από το νερό που ήπιε εκείνη να

πιουν και οι άλλοι άνθρωποι.

Ο ένας γιος της, ο Βίκτωρας, ήταν αξιωματούχος του Ρωμαϊκού στρατού.

Όταν διάταξε ο Νέρων τον διωγμό κατά των χριστιανών, αυτός ομολόγησε την

χριστιανική πίστη. Και τότε κατέβηκε άγγελος Κυρίου και τον ονόμασε

«Φωτεινό», διότι ήταν φως και φώτιζε. Και αυτός κάλεσε την μητέρα του, τις

αδελφές της και τον αδελφό του και όλοι μαζί, έδωσαν ομολογία πίστεως εις

τον Χριστό. Μαρτύρησαν στις 26 του Φλεβάρη για το όνομα του Χριστού,

στον οποίο είχαν αφοσιωθεί με όλη τους την ψυχή, γιατί κοντά σ’ Αυτόν είχαν

βρει την αληθινή ευτυχία!

Όποιος πιεί από το νερό που δίνει ο Χριστός, δεν διψάει πια «εις τον

αιώνα», αλλά το νερό αυτό γίνεται πηγή, που τον χορταίνει για πάντα -όπως

χόρτασε την ακόρεστη από τις απολαύσεις τής ζωής Σαμαρείτιδα, τις αδελφές

της και τα παιδιά της- και τον οδηγεί στην αιώνιο ζωή.

Και τόσο πολύ χορταίνει κανείς, ώστε από τη στιγμή που θα γευθεί το

«αθάνατο νερό» θέλει, ημέρα με την ημέρα, να τρώει λιγότερο, να πίνει

λιγότερο, να διασκεδάζει λιγότερο. Και όσο το κάνει αυτό, γίνεται βαθύτερα

ευτυχισμένος. Γιατί; Γιατί η ευτυχία βρίσκεται στον Θεό. Και μακάριος και

παντοτινά ευτυχισμένος, εκείνος που φροντίζει να ενώσει τον εαυτό του με τον

Θεό. Γιατί ο Θεός δίνει πλούσια τα χαρίσματά Του, και κάνει τον άνθρωπο

ευτυχισμένο για πάντα.

Ας συνετιστούμε από τα λόγια του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.

Και όντας μέσα στον ναό Του τον Άχραντο και Άγιο, ας Τον

παρακαλέσουμε να ελευθερωθούμε από τον κόσμο και να πάμε πιο κοντά

Του. Και να μας δυναμώσει να Τον πλησιάσουμε με θάρρος και δυναμισμό,

όπως η Σαμαρείτιδα. Αμήν.-

ΑΓΙΑ ΠΕΛΑΓΙΑ

 

 2026 ΜΑΙΟΥ 3 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΥΤΟΥ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΥΤΟΥ ΤΗΣ ΒΗΘΕΣΔΑ (Ιω. 5, 1-15)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στη Ράχη, στις 5/5/1996)

Δεν θεράπευε η κολυμβήθρα

Το Ευαγγέλιο που ακούσαμε, μας μίλησε για την θεραπεία ενός

παραλύτου, που τον θεράπευσε ο Χριστός στην κολυμβήθρα της Βηθεσδά.

Σ’ αυτή κατέβαινε κατά διαστήματα άγγελος Κυρίου και τάρασσε το νερό.

Όποιος έμπαινε πρώτος θεραπευόταν. Τι μας διδάσκει αυτό;

Δεν θεραπευόταν ο καθένας που θα έμπαινε σ’ αυτή την κολυμβήθρα,

γιατί τότε οι άνθρωποι θα έβγαζαν το λανθασμένο συμπέρασμα ότι το νερό

έχει θεραπευτική ιδιότητα. Επίσης δεν ταραζόταν το νερό κάποια σταθερή

ώρα που την περίμεναν όλοι, για να μη νομίσουν ότι η κίνησή του ήταν από

φυσικό αίτιο.

Κατέβαινε άγγελος Κυρίου, όποτε του όριζε ο Θεός. «Και ετάραττε το

ύδωρ». Για να καταλάβουμε ότι οι ευεργεσίες του Θεού δεν μας δίνονται κατά

μαγικό τρόπο. Ούτε μέσα στην Εκκλησία, ούτε στα λείψανα αγίων, ούτε ακόμη

και στα άχραντα μυστήρια. Αλλά πρέπει να προσερχόμαστε με πίστη, με

ταπείνωση, με υπομονή και με ελπίδα. Χωρίς ποτέ να αφήνουμε να

δημιουργείται μέσα μας μαγική αντίληψη για όλα αυτά αλλά να προσπαθούμε,

να έχουμε σωστή σχέση με τον Θεό.

Παράλυτο σώμα. Γερή ψυχή

Εκεί ήταν 38 χρόνια ένας παράλυτος. Απ’ ό,τι φαίνεται αυτά τα 38

χρόνια, είχε στηρίξει την ελπίδα του, στην ενέργεια του Θεού που έστελνε τον

άγγελό του στη κολυμβήθρα. Και περίμενε... Περίμενε να προλάβει εκείνη την

στιγμή, που θα κινηθεί το νερό, για να μπει πρώτος, να θεραπευθεί. Αλλά δεν

είχε κάποιον να τον ρίξει στην κολυμβήθρα.

Άλλοι, με άλλες αρρώστιες, αλλά με γερά πόδια, ορμούσαν πρώτοι και

έπαιρναν την ίαση. Αυτός 38 χρόνια περίμενε στο χείλος της κολυμβήθρας.

Περίμενε ελπίζοντας ότι θα μπορέσει και αυτός, κάποια στιγμή, να

εκμεταλλευθεί το έλεος του Θεού. Έστω και αν φαινόταν να στάζει με το

σταγονόμετρο.

Εδώ μπορεί να θαυμάσει κανείς πίστη και υπομονή. Δεν είπε:

«Παράλυτος είμαι. Πότε θα προλάβω; Τι θέλω και περιμένω». Ή όπως λέμε

καμιά φορά εμείς σε κάποιους που πονούν: «Τι κάνεις ταλαίπωρε; Ακόμη

ελπίζεις στο Θεό; Δεν βλέπεις πώς σε κατάντησε;»

Λόγια που βγαίνουν από την κόλαση. Όχι από τον ουρανό, ούτε από

καρδιά ανθρώπου. Λόγια που κάνουν τον άνθρωπο να δαιμονοποιείται. Τα

έλεγαν και παλιά. Δεν ανακαλύφθηκαν σήμερα.

Τα έλεγε η γυναίκα του Ιώβ στον άνδρα της.

-Κάθεσαι ακόμη και προσκυνάς τον Κύριο σ’ αυτά τα χάλια που είσαι;

Απάντησε ο Ιώβ:

-Μίλησες σαν γυναίκα χωρίς κουκούτσι μυαλό. Όσο ο Θεός μάς έδινε

τα αγαθά Του, όλα πήγαιναν καλά. Τώρα που θέλησε για κάποιο λόγο -δικό

Του- και επέτρεψε να περάσουμε κάποια θλίψη, επιτρέπεται να πούμε: «Δεν

ξαναπάω στην Εκκλησία... ποτέ, τέτοια που μου έκανε;»

2Κυριακή τοῦ Παραλύτου τῆς Βηθεσδά. 5/5/1996

Είχε 38 χρόνια σ’ αυτή την δοκιμασία ο παράλυτος. Μα τέτοια

πράγματα δεν έκανε. Πίστευε ότι ο Θεός είναι Πατέρας μας και μας αγαπά. Ότι

ενδιαφέρεται για μας, περισσότερο από ό,τι το φανταζόμαστε. Πού το έδειξε;

Έδωκε τον μονογενή Του Υιόν υπέρ ημών. Πού τον έδωκε; Σε μια ζωή

ταλαιπωρίας 33 χρόνια. Και μετά; Σταυρός και θάνατος. Δεν μας φτάνει; Τι

περισσότερο θέλουμε;

Ας κάνουμε και μια άλλη σκέψη: Θέλει ο Θεός να μας καταστρέψει;

Έχει κακία απέναντι μας και δεν ξέρει πώς να την δείξει; Δεν μπορούσε αν

ήθελε, να αναστατώσει τα στοιχεία της φύσεως και να γίνει όλος ο κόσμος

Τσερνομπίλ; Ό,τι κάνει ο Θεός, είναι μια υπόμνηση για μας, για να

προβληματιστούμε και να αποκτήσουμε την αιώνια ζωή. Και αιώνια ζωή

σημαίνει να ζει κανείς κοντά στο Θεό, αφού αγωνιστεί πρώτα να γίνει όσο

μπορεί όμοιος με τον Θεό, στην καλωσύνη και στην αγαθότητα.

Πότε ο άνθρωπος μοιάζει στον Θεό στην καλωσύνη και στην

αγαθότητα; Όταν δεν αφήνει τον εαυτό του να νομίσει ότι ζωή είναι, να φας, να

πιείς και να γλεντήσεις. Γιατί, όταν ο άνθρωπος κάνει στόχο του όσα

ικανοποιούν την σάρκα, όλα τα άλλα, που δυσχεραίνουν αυτή την

ικανοποίηση, τον ενοχλούν. Και οι πνευματικοί άνθρωποι τον ενοχλούν

περισσότερο. Τότε, είτε το θέλει είτε όχι, η σκέψη ότι η ζωή είναι για να

γλεντήσει και να χαρεί όπως του αρέσει, τον κάνει πνευματικά νεκρό. Τον

δαιμονοποιεί.

Γι’ αυτό ο Χριστός είπε ότι πρέπει και να νηστεύουμε και να

εγκρατευόμαστε. Και να κυριαρχούμε στα πάθη μας, σώματος και ψυχής, για

να μπορούμε να ελευθερώνουμε από την τυραννία τους την εσωτερική μας

πνευματική διάθεση, και να την ευαισθητοποιούμε να κάνει το καλό και να

αγαπάει. Γιατί αγάπη σημαίνει θυσία. Άμα δεν είσαι διατεθειμένος να ανεχθείς

τον άλλο -την ιδιοτροπία του- και να τον βοηθήσεις στην ανάγκη του, έχεις

αγάπη;

Είπε ο Χριστός: Θα σας πάρω στον Παράδεισο, αν εσείς δώσατε ένα

ποτήρι νερό σ’ έναν διψασμένο. Αν πήγατε να επισκεφθείτε τον άρρωστο. Αν

ντύσατε τον γυμνό. Όταν ο άνθρωπος τα κάνει αυτά έχει ευσπλαχνία. Αν

αρχίσει και λέει: Εγώ θα του δώσω νερό; Δεν έχει χέρια να πάρει; Εγώ θα τον

ντύσω; Ας πάει να δουλέψει, να ντυθεί. Αν λέει τέτοια, τότε δεν έχει αγάπη. Η

αγάπη και η καλωσύνη είναι το θεμέλιο. Αλλά για να τις εξασκήσουμε

χρειάζεται πολλή υπομονή.

Μη παύεις να ελπίζεις

Άλλο δίδαγμα από την περιπέτεια του παραλυτικού είναι: «Μη παύεις

να ελπίζεις». 38 ολόκληρα χρόνια στο χείλος της κολυμβήθρας, δεν έπαυσε

να ελπίζει ότι θα ανατείλει και γι’ αυτόν το έλεος του Κυρίου. Και πραγματικά

ανέτειλε, αλλά με τρόπο απροσδόκητο.

Βλέπει έναν άνθρωπο δίπλα του, που δεν τον γνώριζε να του λέει:

-Τι κάνεις εδώ; Τι περιμένεις τόσα χρόνια;

-Άνθρωπον ουκ έχω. Παρ’ όλα αυτά είμαι εδώ τόσα χρόνια, γιατί δεν

έχω χάσει την ελπίδα μου.

Δεν είπε «δεν έχω κανένα». Είπε: «Άνθρωπον ουκ έχω». Εννοούσε

ότι: έχω κάποιον Άλλο. Σ’ αυτόν στηρίζομαι και περιμένω εδώ με ελπίδα και

υπομονή. Ο Χριστός, βλέποντάς τον να ελπίζει και να πιστεύει στο Θεό, του

είπε:

-Άρον τον κράβατόν σου και περιπάτει.

3Κυριακή τοῦ Παραλύτου τῆς Βηθεσδά. 5/5/1996

Και έγινε υγιής αυτοστιγμεί και πήγε σπίτι του. Γιατί αυτός που ήταν

μπροστά του, ήταν μεγαλύτερος και από τον άγγελο που κατέβαινε στην

κολυμβήθρα και από το νερό της.

Τον είδαν οι Εβραίοι που γύριζε με το κρεβάτι μέρα Σάββατο και

έπεσαν πάνω του.

-Ποιός σου είπε να κουβαλάς το κρεβάτι σου τέτοια μέρα;

-Εκείνος που με έκανε καλά. Για να γίνω καλά, σημαίνει ότι ήταν από

τον Θεό και έπρεπε να τον ακούσω.

Άφησε ο παράλυτος το κρεβάτι του στο σπίτι και μετά έτρεξε στον Ναό,

να προσευχηθεί και να ευχαριστήσει τον Θεό. Εκεί τον βρήκε ο Χριστός. Ήταν

εκεί. Παρότι ανώτερος από το ιερό, που ήταν χτισμένο προς τιμή Του, ο

Χριστός, πήγαινε στο ιερό όσο πιο συχνά μπορούσε. Τι να πούμε σε

μερικούς, που εκκλησιάζονται μόνο το Πάσχα; Έλεγε κάποιος:

-Πάω πολύ συχνά στην Εκκλησία. Και μάλιστα κάθε φορά που πάω,

μοιράζουν βάγια.

Πιο θλιβερό, είναι να βλέπεις άλλους την ώρα της Θείας Λειτουργίας,

να κάθονται στο καφενείο και να πίνουν τον καφέ τους. Μπροστά σ’ αυτή την

θλιβερή κατάσταση, να κάνουμε τον Σταυρό μας και να λέμε: «Ελέησέ μας

Κύριε, εξαπόστειλον το φως σου, φώτισε τις καρδιές μας, γιατί χωρίς τον

φωτισμό σου γινόμαστε άφρονες. Θυμόμαστε μόνο τα επίγεια και ξεχνάμε την

αιώνια ζωή».

Ευχαριστία για όλα

Ρώτησε ο Χριστός τον παράλυτο:

-Πώς αισθάνεσαι τώρα;

-Δόξα τω Θεώ. Πάρα πολύ καλά.

-Πιστεύεις στον Υιό του Θεού;

-Πιστεύω Κύριε. Ποιός είναι για να τον δοξολογήσω;

Και όταν ο Χριστός του είπε: «Εγώ ειμι», τον προσκύνησε και του είπε:

«Σε δοξάζω και σε ευχαριστώ Κύριε, από τα βάθη της καρδιάς μου». Όταν

δεχθούμε κάποια ευεργεσία από τον Θεό, έστω και αν την θεωρούμε

τιποτένια, να τον δοξάζουμε και να τον ευχαριστούμε.

Ποιές είναι οι ευεργεσίες που παίρνουμε από τον Θεό;

Πού να τις μετρήσεις!

Ζούμε! Υπάρχουμε! Έχουμε αυτόν τον ωραίο κόσμο. Αλλά έχουμε και

τα πιο πολύτιμα δώρα Του: την πίστη, τον Χριστό και τις υποσχέσεις Του για

την αιώνια ζωή. Πόσο θα έπρεπε να τον δοξάζουμε για όλα αυτά! Ημέρα και

νύχτα.

Ο ελπίζων εις σε ουκ αποτυγχάνει

Στην Έδεσσα της Μεσοποταμίας, ζούσε -την εποχή που ο Χριστός

ήταν στη γη- ένας βασιλιάς, ο Αύγαρος. Ήταν άρρωστος από ανίατη

αρρώστια. Όταν έμαθε ότι ο Χριστός έκανε θαύματα, έστειλε έναν άνθρωπό

του να του μηνύσει: «Έλα να με θεραπεύσεις και εγώ θα σε τιμήσω». Πήγε ο

υπηρέτης τού Αυγάρου και βρήκε τον Χριστό. Ο Κύριος του έδωσε την

πετσέτα που σκούπιζε το πρόσωπό Του και του είπε:

-Πες στον Αύγαρο, ότι αργότερα θα στείλω ένα μαθητή μου να τον

θεραπεύσει. Να περιμένει.

4Κυριακή τοῦ Παραλύτου τῆς Βηθεσδά. 5/5/1996

Και ο Αύγαρος περιμένει μερικά χρόνια. Ὁ Χριστός, μετά την Ανάστασή

Του, έστειλε τον απόστολο Ιούδα τον Θαδδαίο και τον θεράπευσε. Αφού έγινε

καλά κοίταξε την πετσέτα που του είχε στείλει ο Κύριος και είδε πάνω

ζωγραφισμένη την μορφή του Χριστού. Την τοποθέτησε στην κεντρική πύλη

της Εδέσσης και κάτω έγραψε την επιγραφή: «Χριστέ ο Θεός, ο ελπίζων εις σε

ουκ αποτυγχάνει ποτέ». Όποιος ελπίζει σε σένα Χριστέ μου, δεν θα χάσει

ποτέ. Να ένα από τα ωραιότερα διδάγματα.

Περίμενε ο Αύγαρος τον Χριστό, μα δεν πήγε ο ίδιος. Του έστειλε όμως

την ευλογία και την ίαση με άλλο πρόσωπο. Και εκείνος κατάλαβε ότι πρέπει

ταυτόχρονα να έχουμε: πίστη, ελπίδα και υπομονή.

Να παρακαλέσουμε τον Κύριο, να μας φωτίζει να κατανοούμε το

Ευαγγέλιο για την ωφέλεια της ψυχής μας. Και τα διδάγματα που θα

παίρνουμε να τα τηρούμε με πίστη, με υπομονή και με ελπίδα. Αμήν.-