https://www.youtube.com/watch?v=hqd-Ne2j0Bg&list=PLiIWVl52CJw51xaLKJtEsr3YMMxrUOwN7&index=7
Ενορία Καμπής-Ιερός Ναός Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης
Ετικέτες
- Αγία Γραφή (1)
- Ανακοινώσεις (19)
- ΑΝΤΙΑΙΡΕΤΙΚΑ (3)
- Βίοι Αγίων (60)
- Γνωριμία (1)
- Ενοριακό Κέντρο (1)
- ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (1)
- κείμενα (250)
- οι Ναοί μας (1)
- ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ (1)
- ΠΑΙΔΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ (5)
- ΠΑΙΔΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ (6)
- Πρόγραμμα Ακολουθιών (13)
- Προσευχές (1)
- ΤΑΙΝΙΕΣ (2)
- ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΜΕ ; (1)
- το Ευαγγέλιο της Κυριακής (56)
- Ύμνοι (4)
Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026
2026 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 16 – ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
ΜΥΡΙΩΝ ΤΑΛΑΝΤΩΝ (Ματθ. 18, 23-35)
†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ
(Κήρυγμα στη Φιλιππιάδα, στις 10/8/1980)
Μη ξεχνάμε τις δωρεές του Θεού
Ακούσαμε στο ευαγγέλιο ότι ένας άνθρωπος με μεγάλο αξίωμα,
αποφάσισε να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς του με τους χρεωφειλέτες του.
Άρχισε ο έλεγχος και του παρουσίασαν κάποιον δούλο του που του
χρωστούσε 10.000 τάλαντα. Με τόσα χρήματα, εκείνη την εποχή, αγόραζες
ολόκληρη πόλη. Ο χρεωφειλέτης δεν είχε να τα δώσει, και άρχισε να
παρακαλεί τον άρχοντα να του δώσει προθεσμία. Και τρομοκρατημένος
καθώς ήταν, μια και ο άρχοντας είχε το δικαίωμα να τον πουλήσει δούλο -
αυτόν, τους δικούς του- και να βγάλει σε πλειστηριασμό ό,τι είχε, έκλαιγε και
υποσχόταν ότι θα εξοφλούσε το χρέος. Αλλά ο Κύριός του ήταν εύσπλαγχνος
και ξέροντας ότι ο άνθρωπος αυτός δεν πρόκειται να του δώσει τίποτε, του
φέρθηκε μεγαλόψυχα και του χάρισε ολόκληρο εκείνο το ποσό.
Θα περίμενε κανείς ότι ο άνθρωπος αυτός, δεν θα ξεχνούσε την
ευεργεσία που δέχθηκε και θα προσπαθούσε να μιμηθεί και αυτός το
εύσπλαγχνο φρόνημα του Κυρίου του και την απρόσμενη καλωσύνη του, την
τόσο αντίθετη στο φρόνημα του κόσμου τούτου.
Όμως βγαίνοντας από το σπίτι τού Κυρίου του, συνάντησε ένα
σύνδουλό του, που του χρωστούσε 100 δηνάρια (θα λέγαμε σήμερα ένα ποσό
που αντιστοιχεί σε 100 ημερομίσθια). Και αυτός ο τόσο ευεργετημένος, τον
άρπαξε από τον λαιμό και του είπε: «Δόσ’ μου αμέσως εκείνα που μου
χρωστάς!» Επειδή ο φίλος του δεν μπορούσε να τα δώσει, άρχισε να τον
παρακαλεί με τον ίδιο τρόπο, που πριν λίγο παρακαλούσε και αυτός:
«Λυπήσου με. Θα σου τα δώσω!». Αλλά ο αχάριστος δούλος δείχθηκε
ανελέητος. Τον έκλεισε στη φυλακή και κίνησε την διαδικασία να τον
πουλήσουν δούλο και εκείνον και την γυναίκα του και τα παιδιά του, για να
πάρει πίσω τα χρήματά του.
Αυτή η συμπεριφορά τού αχάριστου δούλου έγινε γνωστή στον Κύριό
του. Και τότε εκείνος ανακάλεσε τη δωρεά, και διέταξε να τον κλείσουν στην
φυλακή, γιατί δεν φέρθηκε εύσπλαγχνα στον σύνδουλό του.
Φρόνημα κόσμου. Φρόνημα Θεού
Με την παραβολή αυτή ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός θέλει να μας
διδάξει δύο πράγματα:
Ένα μεν ότι πρέπει εμείς να συγχωρούμε τα λίγα που μας έχουν κάνει
οι συνάνθρωποί μας, αν θέλουμε να συγχωρήσει ο Θεός τα πολλά που του
έχουμε κάνει εμείς.
Γιατί λέγει ο Θεός να συγχωρούμε εμείς «τα λίγα» που μας έχουν κάνει
οι άλλοι, για να μας συγχωρήσει εκείνος «τα πολλά»; Γιατί αδελφοί μου, όσο
και να παριστάνουμε τον αδικημένο από τους άλλους, τελικά οι αδικίες που
μας έχουν κάνει είναι μια, δυο, τρεις, πέντε, δέκα σε όλη μας την ζωή. Και αν
δεν εξετάζαμε στενόκαρδα τη συμπεριφορά των άλλων θα ζούσαμε και εδώ
στη γη ειρηνικά σαν στον Παράδεισο.
2Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου. Μυρίων ταλάντων. 10/8/1980
Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο πράγμα με τις πράξεις μας
ενώπιον του Θεού. Αυτές οι πράξεις, παρ’ ότι το βλέμμα Του μας
παρακολουθεί παντού, είναι πράξεις αμαρτίας χωρίς το ελάχιστο ίχνος
ντροπής. Γιατί πολλές φορές πράττομε ενώπιον του Θεού έργα, που δεν θα
επιτρέπαμε με κανένα τρόπο στον εαυτό μας να τα διαπράξει ενώπιον των
ανθρώπων.
Δηλαδή και μόνο το γεγονός ότι σεβόμαστε τούς ανθρώπους
περισσότερο από τον Θεό, αποτελεί τη χειρότερη αμαρτία.
Αλλά ο Κύριος δεν ήθελε να μας τονίσει μόνο ότι πρέπει να
συγχωρούμε για να μας συγχωράει, και ότι αν δεν συγχωρούμε εμείς ούτε
Εκείνος θα μας συγχωρήσει. Ήθελε ακόμη να μας πει ότι το φρόνημα του
κόσμου αυτού είναι φρόνημα εγωκεντρικό. Τα γυρεύει όλα για τον εαυτό του.
Ο άνθρωπος που το έχει εγκολπωθεί, ζητάει μεγαλεία, χρήμα, διασκέδαση,
καλό φαγητό, άνεση, και πάνω απ’ όλα βάζει το επίγειο συμφέρον του. Ο
Κύριος ημών Ιησούς Χριστός έρχεται και μας λέγει ότι αυτά τα πράγματα, που
ο κόσμος τα θεωρεί σαν την μεγαλύτερη επιτυχία, πηγάζουν από ένα
φρόνημα που είναι εντελώς αντίθετο από το φρόνημα του Θεού.
Ποιό είναι το φρόνημα του Θεού;
Κάποτε δίδασκε ένας ασκητής τον επισκέπτη του:
-Ξέρεις, αν σε καλέσουν σε τραπέζι, να καθίσεις στην τελευταία θέση,
έστω και αν σου ανήκει η πρώτη. Από τα διάφορα φαγητά που υπάρχουν εκεί,
πάρε τα πιο απλά. Άφησε τους άλλους να διαλέξουν τα καλύτερα. Αν σας
χαρίσουν ρούχα, μη διαλέγεις τα καλά αλλά πάρε τα δευτερότερα. Και αν σε
χτυπήσει κανείς στο δεξιό μάγουλο, στρέψε - όπως λέει το Ευαγγέλιο - και το
άλλο.
Του λέει ο επισκέπτης:
-Δεν μου λες πάτερ, για ανόητο με περνάς και μου λες
να κάνω τέτοια πράγματα;
Του απάντησε ο ασκητής:
-Παιδί μου, αν θέλουμε να μείνουμε χριστιανοί, πρέπει στον κόσμο
αυτό να φερθούμε λιγάκι σαν ανόητοι.
Και του εξήγησε ποια είναι η διαφορά του φρονήματος του κόσμου από
το φρόνημα του Χριστού.
Ποιός είναι για το Χριστό ο επιτυχημένος;
Εκείνος που νηστεύει και εγκρατεύεται. Εκείνος που θεωρεί την
ασκητική ζωή, παρά την λίγη κακοπάθεια που έχει, σαν το μεγαλύτερο
κέρδος. Εκείνος που «έχει» και δεν τα χρησιμοποιεί μόνο για τον εαυτό του,
αλλά μοιράζει συνεχώς. Τι είπε ο Κύριος; Αυτός που δίνει, είναι πιο
ευτυχισμένος από εκείνον που παίρνει. Και εκείνος που μπορεί και υπομένει
τον ονειδισμό, είναι ψηλότερα από κείνον που έχει τιμές. «Μακάριοι οι πτωχοί
τω πνεύματι». «Μακάριοι όσοι διώκονται και είναι στη φυλακή για την δόξα του
ονόματός του Χριστού».
Αν συγχέουμε το φρόνημα του κόσμου και το φρόνημα της Βασιλείας
του Θεού και δεν προσέχουμε να καταλάβουμε την διαφορά που υπάρχει
ανάμεσά τους, χριστιανοί δεν θα γίνουμε ποτέ. Εάν νομίζουμε ότι τρώγοντας,
πίνοντας και διασκεδάζοντας με οποιοδήποτε τρόπο και ζώντας υλιστικά,
είμαστε άνθρωποι του Θεού μόνο και μόνο επειδή πάμε καμιά φορά στην
Εκκλησία, κάνουμε μεγάλο λάθος.
Τριπλός εγωκεντρισμός, τριπλός αγώνας
3Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου. Μυρίων ταλάντων. 10/8/1980
Βασιλεία του κόσμου τούτου και βασιλεία του Χριστού δεν
συγγενεύουν. Δεν μπορείς να αγωνίζεσαι με όλες σου τις δυνάμεις
ταυτόχρονα για τα επίγεια και για τα επουράνια. Ή μάλλον δεν μπορείς να
έχεις την καρδιά σου γεμάτη από τα επίγεια και από τα επουράνια.
Τουλάχιστον θα πρέπει να κάνεις μια διαφοροποίηση και να λες:
-Τι γυρεύω πρώτα; Ποιός είναι ο στόχος μου; Τι είμαι έτοιμος να
θυσιάσω; Τον κόσμο χάριν της Βασιλείας του Θεού, ή τον Χριστό και την
Βασιλεία Του χάριν του κόσμου;
«Και η πίττα ολόκληρη και το σκυλί χορτάτο» δεν γίνεται.
Τι είπε ο Χριστός; «Δεν είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να δουλεύει
ταυτόχρονα σε δύο κυρίους. Ή τον ένα θα αγαπήσει και τον άλλο θα τον
καταφρονήσει, ή θα πάει με τον ένα και θα αδιαφορήσει για τον άλλο». Δεν
μπορεί ένας άνθρωπος να κυριαρχείται από το κοσμικό φρόνημα και
ταυτόχρονα να κάνει τον καλό χριστιανό.
Γιατί; Γιατί έχουμε μέσα μας μια τάση που λέγεται «εγωκεντρισμός». Ο
εγωκεντρισμός είναι σωματικός, ψυχικός και πνευματικός.
Ο εγωκεντρικός άνθρωπος:
ζητά ηδονή για το σώμα (εγωκεντρισμός σώματος),
ασχολείται μόνο με τον εαυτό του και συνεπώς αδιαφορεί για όλους.
Δεν νοιάζεται αν ζουν ή αν πεθαίνουν,
και στο μυαλό του κυριαρχεί η έπαρση και η καταφρόνηση των
πάντων.
Όσο κανείς ζει με εγκράτεια και νηστεία, τόσο ο εγωκεντρισμός τού
σώματος εξουθενώνεται.
Ο εγωκεντρισμός της ψυχής που είναι η αδιαφορία για τους άλλους,
καταπολεμείται με την αγάπη και το ενδιαφέρον μας για όλο τον κόσμο και την
«καλή αδιαφορία» για τον εαυτό μας. Βέβαια η αγάπη απαιτεί θυσίες. Γι’ αυτό,
ή έχεις αγάπη με θυσία, ή διαφορετικά λες για τους άλλους, αν όχι με λόγια
πάντως με την συμπεριφορά σου: «Τι είναι αυτά τα σκουπίδια που έχω
μπροστά μου; Δεν βαριέσαι! Ας κάνουν ό,τι θέλουν»
Αν θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι και να πιστεύουμε στο Θεό, που είναι
η πηγή της αγάπης για όλους τούς ανθρώπους, δεν πρέπει να αφήσουμε να
κυριαρχήσει μέσα μας το φίλαυτο φρόνημα του κόσμου, που θα μας κάνει
χωρίς να το καταλάβουμε να απομακρυνθούμε από την αγάπη και από τον
Θεό.
Ο εγωκεντρισμός του πνεύματος γεμίζει τον άνθρωπο με
αυτοπεποίθηση ότι «τα ξέρει όλα καλά» και δεν χρειάζεται συμβουλή από
κανένα. Και τελικά τον κάνει… επικίνδυνο.
Ας αγωνιζόμαστε λοιπόν κάθε μέρα εναντίον του εαυτού μας και ας τον
καλλιεργούμε για να αποκτήσει θυσία, με την νηστεία, την ελεημοσύνη, την
υποχωρητικότητα, την ταπείνωση και με την συγχώρηση εκείνων που μας
βρίζουν και μας κακολογούν. Κάνοντας έτσι θα βαθαίνουμε πνευματικά και θα
αποκτάμε αληθινή αγάπη.
Αλλιώς, αν θεωρούμε τον εαυτό μας κέντρο του κόσμου, κάθε φορά
που θα γίνεται ακόμη και το παραμικρό εναντίον μας, θα το θεωρούμε σαν το
μεγαλύτερο ανοσιούργημα και θα ξεσπαθώνουμε ζητώντας εκδίκηση, γεγονός
που μαρτυρεί ότι το φρόνημά μας είναι εξ ολοκλήρου εγωκεντρικό.
Να σταθούμε, όπως απαιτεί ο Κύριός μας, με πνευματικό δυναμισμό
στη ζωή. Δυναμισμός σημαίνει πάλη εναντίον όλων των δαιμονικών
4Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου. Μυρίων ταλάντων. 10/8/1980
δυνάμεων που καταστρέφουν την καλή πνευματική μας κατάσταση και μας
κάνουν από επίγειους αγγέλους βιολογικές υπάρξεις, που διαφέρουμε από τα
ζώα μόνο στο ότι είναι πιο δυνατό το μυαλό μας και γι’ αυτό φτιάχνουμε
περισσότερα και ποικιλότερα δημιουργήματα ενός τεχνικού πολιτισμού.
Ας εμβαθύνουμε στο φρόνημα του Χριστού και ας προσευχηθούμε να
μας δώσει δύναμη, να ζούμε κατά τις επιταγές της αγίας πίστεώς μας. Αμήν.
Κυριακή 9 Αυγούστου 2026
ΕΟΡΤΗ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
ΕΟΡΤΗ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΑΜΠΗΣ 2026
ΠΕΜΠΤΗ 13/8 ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ- ΜΙΚΡΗ ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ-ΕΓΚΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ 7.00-8.30μμ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14/8
ΠΡΩΙ Θ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 7.00-9.00πμ
ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ - ΛΙΤΑΝΕΙΑ ΙΕΡΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ 7.30 μμ
ΣΑΒΒΑΤΟ 15/8
ΟΡΘΡΟΣ- Θ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 7.30-10πμ
Σάββατο 8 Αυγούστου 2026
Ο ΑΓΙΟΣ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ ΕΔΕΣΣΗΣ
https://www.youtube.com/watch?v=QZkSONTQBLM&list=PLiIWVl52CJw6dSlzwAxt1YJh-5cioYI2E&index=44
Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026
2026 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 9 – ΚΥΡΙΑΚΗ Ι ΜΑΤΘΑΙΟΥ
Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΔΑΙΜΟΝΙΖΟΥΜΕΝΟΥ ΝΕΟΥ (Ματθ. 17 , 14-23)
†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ
(Κήρυγμα στο Άνω Κοτσανόπουλο, στις 8/8/1999)
Περιμένοντας τον Κύριο
Ερχόμαστε στην Εκκλησία και παρακαλούμε τον Κύριο να μας δώσει
χάρη και έλεος. Και παρακαλώντας Τον «περιμένουμε» να λάβουμε την χάρη
και το έλεός Του. Λέμε «περιμένουμε» γιατί ξέρουμε ότι ο Κύριός μας Ιησούς
Χριστός δεν μας απαντά πάντοτε αμέσως, αλλά εκπληρώνει τα αιτήματά μας,
όταν κρίνει ότι είναι ο κατάλληλος καιρός. Και εμείς, μέσα στην Εκκλησία, έξω
από την Εκκλησία, γύρω Του, κοντά Του, τον «περιμένουμε».
Δεν υπάρχει ωραιότερο πράγμα, από το να βρίσκεται κανείς κοντά
στον Χριστό και συγχρόνως να Τον «περιμένει». Να περιμένει την ευλογία
Του, τη χάρη Του, τις δωρεές Του. Και σ’ αυτή την ζωή και στην ατελεύτητη
Βασιλεία Του.
Το Ευαγγέλιο που ακούσαμε σήμερα, μας παρουσιάζει στο κέντρο τον
Χριστό. Γύρω Του κόσμος πολύς. Όλοι περιμένουν. Τι ευλογημένη
κατάσταση! Όπως τότε οι Ιουδαίοι, έτσι και εμείς, για διαφορετικό λόγο ο
καθένας, με την δική του ικεσία ο καθένας, είμαστε μέσα στο Ναό τού Κυρίου,
κοντά στον Χριστό. Έστω και αν δεν Τον βλέπουμε σωματικά αλλά μόνο
νοερά: Μέσα από την εικόνα Του. Μέσα από την Θεία Ευχαριστία -το άγιο
Σώμα Του και το Αίμα Του- που μας προσφέρει «εις άφεσιν αμαρτιών και εις
ζωήν την αιώνιον».
Μη μας φανεί παράξενο. Είμαστε πιο προνομιούχοι από τους τότε.
Εκείνοι δεν Τον είχαν πιστεύσει Θεό και Σωτήρα του κόσμου. Εμείς τον
πιστεύουμε. Έστω και αν δεν είμαστε εντάξει απέναντί Του.
Γιατί ούτε το σώμα μας το διατηρούμε όπως πρέπει καθαρό, ούτε την
καρδιά μας την έχουμε όσο πρέπει καλή, δηλαδή γεμάτη αγάπη. Ούτε το
μυαλό και τη σκέψη μας τα διατηρούμε στην υπακοή του Θεού, στην
δοξολογία Του, στην αναζήτηση του Κυρίου και του θελήματός Του. Αλλά
αφήνουμε το μυαλό μας να ασχολείται με γελοιότητες και λεπτομέρειες, που
δεν έχουν ουσία και διστάζουμε να αφιερώσουμε έστω και τον ελάχιστο χρόνο
σ’ εκείνα που είναι αλήθεια, ζωή, ανάσταση.
Αφύπνιση. Όχι προσβολή
Και να. Ένας πατέρας με το άρρωστο παιδί του, που είχε καταληφθεί
από δαιμόνιο, πλησιάζει τον Χριστό. Ζούσε μια μόνιμη τραγωδία. Το παιδί
του, άλλοτε έπεφτε στη φωτιά, άλλοτε στο νερό. Ο ταλαίπωρος πατέρας
έτρεχε ασταμάτητα να το σώσει. Και ζούσε με την αγωνία ενός θλιβερού
τέλους.
Μαζί λοιπόν με τους ανθρώπους που περίμεναν να δουν τον Χριστό,
είναι και αυτός ο πατέρας. «Κύριε», του λέει, «ξέρεις πόση ώρα είμαι εδώ και
περιμένω. Το παιδί μου, πότε πέφτει στη φωτιά και πότε στο νερό. Δεν θέλησα
να σε κουράσω και το πήγα στους μαθητές σου. Μα δε μπόρεσαν να κάνουν
τίποτε. Μπορείς εσύ; Κάνε ένα καλό. Πονεμένος άνθρωπος είμαι».
2Κυριακή Ι΄ Ματθαίου. Ἡ θεραπεία τοῦ δαιμονιζομένου νέου. 8/8/1999
Του λέει ο Χριστός: «Ω γενεά άπιστος και διεστραμμένη»! Δεν μας
βρίζει ο Χριστός. Δεν μιλά με κακία. Είναι πάντοτε γεμάτος καλωσύνη. Τα
λόγια Του αυτά είναι εγχείρηση, αφύπνιση.
• Εγχείρηση, για να κοπεί από την καρδιά μας το σάπιο. Και να γίνουμε
υγιείς.
• Ξυπνητήρι, γιατί την ώρα που πρέπει να γρηγορούμε και να
περιμένουμε την Βασιλεία Του, εμείς κοιμόμαστε. Δεν εννοούμε σωματικά
αλλά ψυχικά. Και υπάρχει κίνδυνος να παραδοθούμε στο αιώνιο ύπνο του
πνευματικού θανάτου.
«Γενεά άπιστη και διεστραμμένη»... Όταν πούμε έναν άνθρωπο
διεστραμμένο, τον βρίζουμε. Αλλά σκεφθήκαμε ποτέ τι είναι η πιο φοβερή
διαστροφή; Είναι όταν η καρδιά μας, αντί για καλωσύνη, έχει κακία. Και
μάλιστα, όταν δεν αγαπάμε αυτούς που μας αγαπούν, τους ευεργέτες μας.
Αλλά, υπάρχει κάποιος που μας αγάπησε περισσότερο από τον Χριστό; Αν
ένας άνθρωπος δεν ξεχωρίζει τον Κτίστη του και Δημιουργό του, ο οποίος
σταυρώθηκε για μας, άραγε πώς θα τον χαρακτηρίσουμε;
Υπάρχει χειρότερη διαστροφή από το να μην έχεις καρδιά να
αγαπήσεις τον Χριστό; Και θέληση και απόφαση να κοπιάσεις για τον Χριστό;
Λοιπόν; Μας βρίζει ο Κύριος όταν μας λέει άπιστους και διεστραμμένους; Ή
παίρνει το νυστέρι για να θεραπεύσει με την αγαθότητά Του την ψυχή μας
από φρονήματα που οδηγούν στο θάνατο;
Γιατί δεν τα καταφέρνουμε;
Ο Χριστός, θεράπευσε τον δαιμονιζόμενο... Όσοι είδαν το θαύμα,
πίστευσαν ότι είναι Θεός. Κύριος του κόσμου και Σωτήρας. Φωτίστηκαν. Λέγει
ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος: «Έκανε πολλά ο Χριστός. Γράψαμε λίγα. Αλλά
αυτά που γράψαμε, τα γράψαμε για ένα λόγο. Να τα βλέπετε να καταλάβετε το
μεγαλείο, την δύναμη και την αγαθότητα του Χριστού. Για να πιστεύσετε και
πιστεύοντας σ’ Αυτόν να αποκτήσετε αιώνιο ζωή».
Ρώτησαν οι άγιοι απόστολοι τον Χριστό: Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να
κάνουμε τίποτε; «Δια την απιστίαν υμών» τους απάντησε. «Δεν έχετε την
πίστη που πρέπει. Αν είχατε πίστη ένα κόκκο –ένα σπυράκι- σινάπεως θα
λέγατε στο βουνό να περιπατήσει και θα το έκανε».
Ερώτημα: Εμείς πτωχοί, απλοί και αδύνατοι άνθρωποι, ναι, μας
ταιριάζει να χαρακτηριστούμε άπιστοι και ολιγόπιστοι. Οι απόστολοι όμως;
Αυτοί είχαν ακολουθήσει τον Χριστό με όλη τους την καρδιά, εγκαταλείποντας
τα πάντα. Ήταν ακόμη ολιγόπιστοι; Τι πρέπει δηλαδή να κάνει κανείς για να
τον θεωρήσει ο Χριστός πιστό;
Το θέμα χρειάζεται ξεκαθάρισμα. Κατ’ αρχήν να θυμόμαστε, ότι ο
Χριστός δεν είπε στους αποστόλους, «αν είχατε πίστη σαν ένα κόκκο άμμου»,
αλλά «αν είχατε πίστη, σαν ένα κόκκο από σινάπι». Ένα σποράκι δηλαδή.
Γιατί δεν είπε σαν ένα κόκκο άμμου; Γιατί ο σπόρος, κρύβει μέσα του ζωή. Και
άμα τον προσέξεις, δίνει καρπό. Το χαλικάκι, η άμμος, νεκρό είναι και νεκρό
μένει. Μας λέγει ο Κύριος: Προσέξτε! Η πίστη σας, να είναι ζωντανή. Σαν τον
σπόρο. Τον σκεπάζεις με λίγο χώμα, τον ποτίζεις και φυτρώνει. Γίνεται
βλαστάρι και ανάλογα με το πόσο τον φροντίζεις κάνει καρπό. Το ένα γίνεται
τριάντα, εξήντα, εκατό.
Λοιπόν; Έχουμε πίστη; Πώς θα το ελέγξουμε;
3Κυριακή Ι΄ Ματθαίου. Ἡ θεραπεία τοῦ δαιμονιζομένου νέου. 8/8/1999
Η πίστη είναι δύο ειδών: Πρώτα του Θεού προς εμάς και έπειτα η δική
μας πίστη προς τον Θεό.
Όταν ο Θεός έχει πίστη -εμπιστοσύνη- σε μας, κάνει θαύματα, ακούει
τα λόγια μας. Όταν εμείς έχουμε πίστη στον Θεό, μελετάμε τον λόγο Του, τον
τηρούμε και δίνουμε πρώτη προτεραιότητα στο θέλημά Του.
Θέλεις να δεις με ένα απλό τεστ αν έχεις πίστη; Αναρωτήσου: Όταν
ακούσω την καμπάνα, πηγαίνω στην Εκκλησία ή προτιμώ τον περίπατο; Είναι
Παρασκευή. Έχω διάθεση να νηστεύσω για την αγάπη του Χριστού; Αφήνω
την ανάπαυσή μου, για να συμπαρασταθώ στον πονεμένο;
Είπε ο Χριστός: Μη το ξεχνάτε, ότι τούτο το γένος, δηλαδή οι δαίμονες,
δεν ξεκολλάνε από τον άνθρωπο παρά μόνο με προσευχή και νηστεία.
Υπάρχει χειρότερη αδικία για τον εαυτό μας, από το να μη προσευχόμαστε και
να μη νηστεύουμε; Είναι σαν να λέμε στα δαιμόνια: «Ελάτε. Ορμάτε πάνω
μας». Ποιός μας φταίει; Μήπως δεν μας προειδοποίησε ο Χριστός;
Ξέρεις να «περιμένεις» σαν τον Αβραάμ;
Ας επανέλθουμε στο πώς «περιμένουμε» τον Χριστό. Ας δούμε τι λέγει
η Αγία Γραφή. Μια πολύ παλιά εποχή, που ο κόσμος ήταν σχεδόν στο σύνολό
του χαλασμένος, διάλεξε ο Θεός ένα δούλο Του, τον Αβραάμ και του είπε:
-Σήκω και φύγε από αυτό τον αμαρτωλό κόσμο και πήγαινε εκεί που θα
σου δείξω να ζήσεις αλλιώς, καθαρά. Και να ξέρεις ότι από ένα απόγονό σου,
θα ευλογηθεί ολόκληρος ο κόσμος.
Ήταν τότε 80 χρονών ο Αβραάμ. Άτεκνος. Με την γυναίκα του Σάρρα
στείρα. Και ο Αβραάμ αρχίζει να περιμένει. Πέρασαν δέκα χρόνια χωρίς
αποτέλεσμα. Του ξαναλέει ο Θεός:
-Μη φοβάσαι Αβραάμ. Οι απόγονοί σου θα είναι σαν την άμμο της
θάλασσας. Σαν τα άστρα του ουρανού. Εκατομμύρια.
-Μα πότε Κύριε; Εγώ πεθαίνω άτεκνος.
Περνάνε άλλα δέκα χρόνια. Ο Αβραάμ φτάνει τα εκατό. Και όπως λέγει
ο απόστολος Παύλος, ο Αβραάμ αναρωτιέται: «Είναι δυνατόν να κάνω παιδί;
Εγώ είμαι νεκρός. Αλλά το είπε ο Θεός. Αν θέλει ο Θεός με ζωντανεύει».
Πραγματικά! Ήλθε η ώρα και ο Θεός ζωντάνεψε τον Αβραάμ και την
γερόντισσα Σάρρα και γέννησαν τον Ισαάκ.
Περίμεναν είκοσι χρόνια. Δεν ξέχασαν την υπόσχεση του Θεού. Μα
ούτε ο Θεός ξέχασε. Έστειλε την ευλογία Του και εκπλήρωσε την υπόσχεσή
Του. Τι διδασκόμαστε; «Ευλογημένε άνθρωπε, είναι δυνατόν να δώσεις
εντολές στον Θεό; Ποιός είσαι συ που με την προσευχή σου, θα στείλεις
τελεσίγραφο στον Θεό; Ούτε τα πιο πεισματάρικα παιδιά δεν το κάνουν στον
πατέρα τους. Επιτρέπεται εμείς, λογικοί άνθρωποι, να έχουμε τέτοια διάθεση;
Ας μάθουμε να λέμε στην προσευχή μας:
«Πιστεύω Κύριε, ότι συ είσαι Πατέρας μας. Δημιουργός μας. Ευεργέτης
μας. Ότι μας αγαπάς, περισσότερο από ό,τι εμείς αγαπάμε τον εαυτό μας.
Άκουσε την ταπεινή μου προσευχή και όποτε θέλεις, αν θέλεις, αν είναι για το
συμφέρον μου, κάνε εκείνο που ξέρεις σαν φιλάνθρωπος Θεός».
Ναι δεν είμαστε σαν τον Αβραάμ... Φτωχοί είμαστε. Στο μυαλό, στην
πίστη, στην καρδιά. Φτωχοί σε όλα.
Αλλά έχουμε ένα πάμπλουτο Πατέρα. Πάμπλουτο σε αγάπη.
Πάμπλουτο σε χάρη. Πάμπλουτο σε προθυμία να μας πλουτίσει.
Ας τον «περιμένουμε» με υπομονή και ελπίδα! Αμήν.-
4Κυριακή
Τρίτη 4 Αυγούστου 2026
H ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ
https://www.youtube.com/watch?v=SsNRJkLYaS4&list=PLiIWVl52CJw6MHMniIsW5TFAtg-HWIt0U
Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026
Ο ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝ
https://www.youtube.com/watch?v=SnrBXa2no8k&list=PLiIWVl52CJw6dSlzwAxt1YJh-5cioYI2E&index=31
ΠΑΡΑΚΛΗΣΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ
ΠΑΡΑΚΛΗΣΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ
ΑΠΟ ΤΙΣ 2 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΚΑΘΕ ΗΜΕΡΑ 7.00μμ ΕΚΤΟΣ ΣΑΒΒΑΤΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ
ΣΤΟΝ ΝΑΟ ΚΟΙΜ. ΘΕΟΤΟΚΟΥ
Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026
2026 ΙΟΥΛΙΟΥ 26 - ΚΥΡΙΑΚΗ Η ΜΑΤΘΑΙΟΥ
Ο ΧΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΕΝΤΑΚΙΣΧΙΛΙΩΝ (Ματθ. 14, 14-22)
†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ
(Κήρυγμα στον Ναό Αγίου Χαραλάμπους Πρεβέζης, στις 21/7/1991)
Η πηγή της αγάπης και της καλωσύνης
Ακούσαμε στο Ευαγγέλιο για το θαύμα του Κυρίου, με το οποίο από
πέντε ψωμιά και δύο ψάρια έδωσε να φάνε πέντε χιλιάδες άνδρες, πολύ
περισσότερες γυναίκες και παιδιά, και όχι μόνο να χορτάσουν όλοι αλλά και
να περισσεύσουν δώδεκα καλάθια γεμάτα. Δηλαδή ασύγκριτα περισσότερα
απ’ όσα ήταν τα πέντε ψωμιά και τα δυό ψάρια.
Εξ αφορμής αυτού του θαύματος, κάνουμε τις αρτοκλασίες, δηλαδή
προσφέρουμε στο Θεό και στους φτωχούς από τα επίγεια υλικά αγαθά μας,
Τον παρακαλούμε να τα ευλογήσει και Τον δοξάζουμε, διότι «πλούσιοι
επτώχευσαν και επείνασαν, οι δε εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται
παντός αγαθού».
Το θαύμα αυτό του Κυρίου μας δείχνει ότι ο Θεός είναι παντοδύναμος,
πανάγαθος, Πατέρας μας και προνοητής μας. Φροντίζει για όλα. Εμείς πρέπει
να έχουμε τη σωστή διάθεση και σχέση απέναντί Του. Να Τον
αναγνωρίζουμε, να Τον πιστεύουμε, να Τον επικαλούμεθα.
Για να εμβαθύνουμε στο νόημα του θαύματος, ας δούμε τι έγινε. Και ας
εξετάσουμε τρεις πτυχές:
Ποιος είναι αυτός που δίνει. Τι δίνει. Και σε ποιους τα δίνει.
Εμείς, οι άνθρωποι της αμαρτίας δηλαδή, όταν βλέπουμε επίγεια
αγαθά, αισθανόμαστε τον εαυτό μας, σαν χταπόδια, που δεν έχουν δύο μόνο
χέρια, αλλά εφτά και οχτώ. Και θέλουμε να τα απλώσουμε όλα, να αρπάξουμε
όσο περισσότερα μπορούμε. Ή ακόμη μοιάζουμε με ένα τεράστιο παχύδερμο
- τον ελέφαντα - που δεν υπολογίζει τίποτε και κανέναν άλλο, παρά μόνο τον
εαυτό του. Και απλώνει την προβοσκίδα του, για να τα ρουφήξει όλα και να τα
κατευθύνει στην κοιλιά του.
Ο Σωτήρας μας όμως, ο Ιησούς Χριστός, τα χέρια Του δεν τα είχε για
να αρπάξει από κανένα τίποτε· αλλά τα είχε μόνο για να σκορπίσει. Για να
δώσει. Για να χαρίσει. Και αφού ευλόγησε εκείνους τους πέντε άρτους με τα
χέρια Του, ο ίδιος τους έδινε στους μαθητές Του. Και οι μαθητές Του, κατά
υπακοή στον Χριστό, στους άλλους ανθρώπους. Και έφαγαν όλοι και
χόρτασαν.
Αλλά δεν είχε μόνο τα χέρια Του διαθέσιμα για το καλό και την αγάπη ο
Χριστός. Είχε και το στόμα Του. Το στόμα Του έρεε το μέλι της διδασκαλίας
και της καλωσύνης. Διαβάζουμε το άγιο Ευαγγέλιο και Τον βλέπουμε να μιλά
σε κάθε άνθρωπο σαν τον στοργικότερο Πατέρα. Με την μεγαλύτερη αγάπη
και καλωσύνη.
Αγάπη και καλωσύνη έβγαινε από τα χέρια Του.
Αγάπη και καλωσύνη έβγαινε από το στόμα Του.
Αγάπη, καλωσύνη, ευσπλαγχνία και ελεημοσύνη έβγαινε από τα μάτια
Του.
Και αγάπη, καλωσύνη, ευσπλαγχνία και δύναμη έβγαινε από ολόκληρο
τον εαυτό Του. Θυμηθείτε το θαύμα της αιμορροούσας γυναίκας, που πήγε
κρυφά από πίσω Του και μέσα στον κόσμο που τον συνέθλιβε, άγγιξε μόνο το
2Κυριακή Η΄ Ματθαίου. Ὁ χορτασμός τῶν πεντακισχιλίων. 21/7/1991
άκρο του κρασπέδου του ιματίου Του και έγινε καλά. Διότι ακόμη και τα ρούχα
του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο Οποίος είναι η πηγή της χάριτος, της
σοφίας και της ευσπλαγχνίας, και αυτά σκόρπιζαν την αγάπη Του, την
φιλανθρωπία Του και την καλωσύνη Του.
Αυτός είναι, λοιπόν, Εκείνος που δίνει: ο Χριστός.
Και τι δίνει; Ο Χριστός δίνει στους ανθρώπους, στα πλάσματά Του, και
τα υλικά αγαθά. Ήταν τρεις ημέρες οι άνθρωποι κοντά Του. Είχαν ξεχάσει τα
σπίτια τους. Είχαν ξεχάσει τις βιοτικές τους ανάγκες. Ίσως νηστικοί, ίσως κάτι
ελάχιστο να είχαν βάλει στο στόμα τους. Και άκουγαν με πόθο τον λόγο Του.
Και ο Χριστός, τους δίδει ΚΑΙ τον λόγο Του, τροφή της ψυχής, ΚΑΙ το
ψωμί, τροφή του σώματος, ΚΑΙ το παράδειγμα Του, δύναμη ζωής,
ενθουσιασμό για τον αγώνα για την τήρηση των εντολών του Θεού, που είναι
η ζωή και η σωτηρία του κόσμου.
Ανοίγει το στόμα Του και βγαίνει παρηγορία και ελπίδα.
Ανοίγει τα χέρια Του και όπως λέγει ο προφήτης Δαυΐδ: «ανοίγεις συ
την χείρα Σου και εμπιπλάς παν ζώον ευδοκίας». Δηλαδή ανοίγεις τα χέρια
Σου και χορταίνεις όλα τα δημιουργήματά Σου από την καλωσύνη Σου, την
αγάπη Σου και την στοργή Σου, που μεταδίδονται ΚΑΙ με την μορφή των
υλικών αγαθών.
Αυτά δίδει ο σωτήρας μας Ιησούς Χριστός. ΚΑΙ υλικά αγαθά, ΚΑΙ
παρηγοριά με τον λόγο Του, αλλά προπαντός δίδει το Πνεύμα το Άγιο. Μας
είπε ο Χριστός: «Σεις που είσαστε πονηροί άνθρωποι, φίλαυτοι, εγωιστές και
πλεονέκτες, και για τα υλικά αγαθά σκοτώνεστε, στα παιδιά σας έχετε αγάπη
και στοργή, και θυσιάζεστε γι’ αυτά, και τους δίνετε μόνο καλά. Για σκεφθείτε,
πόσο περισσότερο ο Πατέρας σας ο ουράνιος θα δώσει το Πνεύμα Του το
Άγιο σε κείνους που Τον επικαλούνται.
Και ο Χριστός μας έδωσε το Πνεύμα Του το Άγιο. Με πόσους τρόπους,
αδελφοί μου; Κατέβηκε στον Ιορδάνη, βαπτίστηκε και έκανε τα νερά του
Ιορδάνη αγιασμό. Και έδωσε στα όργανα της χάριτός Του, στους ιερείς, τη
δύναμη να ευλογούν το νερό και να το κάνουν αγιασμό.
Τους έδωσε ακόμη τη δύναμη και την χάρη να ευλογούν το ψωμί και το
κρασί, όπως τα ευλόγησε και εκείνος την ημέρα που παρέδωσε τον εαυτό Του
«υπέρ της του κόσμου ζωής και σωτηρίας», και να γίνεται το ψωμί και το
κρασί το Σώμα και το Αίμα τού Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, πηγή ζωής, πηγή
αθανασίας, πηγή αιώνιας ζωής και πηγή αφέσεως των αμαρτιών και απείρου
πλούτου χαρισμάτων. Αν δεν καταλαβαίνουμε και δεν βλέπουμε, πως με την
χάρη του Χριστού, από την Θεία Κοινωνία παίρνουμε στις ψυχές μας τόσα
χαρίσματα, πρέπει να παρακαλούμε τον Χριστό και να Του λέμε: «Χριστέ μου,
άνοιξέ μου τα μάτια. Να δω τις τόσες δωρεές που κάνεις στα τέκνα Σου, στους
δούλους Σου, στους πιστούς μαθητές Σου. Άνοιξέ μου τα μάτια, να δω και να
καταλάβω τι πλούτος είναι αυτός που φεύγει από τα χέρια Σου και από την
άχραντη θεότητά Σου και έρχεται σε μένα τον ταπεινό δούλο Σου, στο σώμα
μου και στην ψυχή μου».
Αυτά είναι εκείνα που δίδει ο φιλάνθρωπος Πατέρας μας, ο Χριστός.
Ο Χριστός είναι πάντα στοργικός Πατέρας
Τώρα ας πούμε σε ποιους τα δίνει.
Στην έρημο, μαζί με τον Χριστό ήταν πέντε χιλιάδες άνδρες, πολλές
γυναίκες και πολλά παιδιά. Τρεις ημέρες άκουγαν την διδασκαλία Του, επάνω
3Κυριακή Η΄ Ματθαίου. Ὁ χορτασμός τῶν πεντακισχιλίων. 21/7/1991
σ’ ένα απομακρυσμένο βουνό. Του λένε οι μαθητές Του:
-Τρεις μέρες σε ακολουθεί αυτός ο κόσμος. Έχει πια εξαντληθεί. Άφησέ
τους, διώχτους από κοντά Σου αυτή την στιγμή για να πάνε να φάνε. Λίγο
ακόμη και δεν θα μπορούν να φύγουν για τα σπίτια τους.
Τους απάντησε ο Χριστός:
- Δεν υπάρχει λόγος να φύγουν. Δώστε τους εσείς να φάνε.
Ποιοι ήταν αυτοί, που θα έπαιρναν την τροφή και τα δώρα του Χριστού;
Ήταν άνθρωποι πιστοί. Και δεύτερον, ήταν άνθρωποι που είχαν, ας πούμε
την λέξη, αναξιοπαθήσει. Είχαν υποφέρει. Αλλά όχι εξαιτίας τους, από την
παλιανθρωπιά τους. Γιατί ο άνθρωπος δικαίως πάσχει, όταν υποφέρει εξ
αιτίας των αμαρτιών του.
Οι άνθρωποι αυτοί υπέφεραν και ήταν «αναξιοπαθούντες» από την
πίστη τους. Από την αυταπάρνησή τους και την αφοσίωσή τους στον λόγο του
Θεού.
Σ’ αυτούς ο Χριστός δίνει πλούσια τα ελέη Του. Και πλούσια την χάρη
Του και την ευσπλαγχνία Του.
Σε εκείνους που δικαίως υποφέρουν για τις αμαρτίες τους, πολλές
φορές ο Χριστός φέρεται, όπως ο στοργικός Πατέρας. Ο οποίος τον γυιό του
τον άτακτο, που κινδυνεύει να γίνει αληταράς, μίασμα και πληγή της
οικογένειας και κίνδυνος για την κοινωνία, τον αρπάζει από το αυτί και του
δίνει ξύλο. Γιατί το δέρνει ο Πατέρας το παιδί του; Για να το φρονηματίσει. Για
να το ξαναφέρει στον δρόμο τον σωστό. Και ο φιλάνθρωπος σωτήρας μας
Ιησούς Χριστός, ο Πατέρας ο επουράνιος, τα παιδιά Του, πολλές φορές
επιτρέπει να περάσουν δοκιμασίες, για να θυμηθούν τα σφάλματά τους και να
επανέλθουν στον δρόμο τον σωστό. Στον δρόμο που οδηγεί κοντά Του.
Ας αποκτήσουμε χέρι και καρδιά Χριστού
Ας δούμε τώρα τι πρέπει να κάνουμε εμείς.
Είδαμε ότι ο Χριστός έδωσε στους μαθητές Του και τους είπε: «Δώστε
και στους άλλους ανθρώπους». Έτσι δίνει και σε μας. Ό,τι έχουμε όλα
«ευσπλαγχνία του Θεού» είναι. Με τη δύναμή μας τίποτε δεν θα μπορούσαμε
να κάνουμε και να αποκτήσουμε. Και θέλει ο Χριστός να δίνουμε σε κείνους
που έχουν ανάγκη.
Έχετε προσέξει, πόσο έχει μπει μέσα στην καρδιά όλου του κόσμου,
πιστών και απίστων, η έννοια της ευσπλαγχνίας και της αγάπης και της
καλωσύνης; Πάρτε έναν άνθρωπο που δεν πιστεύει στον Χριστό. Σε τίποτε
δεν πιστεύει. Αλλά από την ημέρα που θα τον βοηθήσεις, αισθάνεται την
ανάγκη να σε ευγνωμονεί. Όλοι οι άνθρωποι που ευεργετήθησαν μιλάνε για
τον ευεργέτη τους με λόγια βαθυτάτου σεβασμού. Και λένε: «Αυτός είναι
ευεργέτης μου». Και πολλές φορές, ενώ είναι εξίσου μεγάλοι στην ηλικία,
θέλουν να σκύψουν να φιλήσουν το χέρι του ευεργέτη τους.
Μεγάλη τιμή για έναν άνθρωπο να τον λέει κάποιος άλλος ευεργέτη, και
να θέλει να φιλήσει το χέρι του. Μεγάλη τιμή για το χέρι αυτό που άπλωσε και
έδωσε, και έγινε άξιο να το φιλήσει εκείνος που πήρε. Αλλά αυτή η τιμή, που
αποδίδουν οι άνθρωποι, ο ευεργετημένος στον ευεργέτη, είναι μικρή μπροστά
στην αμοιβή που θα δώσει ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός σε κείνους που Τον
μιμούνται στην ευσπλαγχνία.
Το χέρι που μιμείται τον Χριστό στην ελεημοσύνη και στην
ευσπλαγχνία, λένε οι άγιοι Πατέρες, είναι χέρι Χριστού. Και η καρδιά που έχει
4Κυριακή Η΄ Ματθαίου. Ὁ χορτασμός τῶν πεντακισχιλίων. 21/7/1991
ευσπλαγχνία και αγάπη, είναι καρδιά Χριστού. Και το στόμα που ανοίγει για
να δώσει συμβουλές και παρηγορία, γίνεται στόμα Χριστού. Να, τι μεγάλη τιμή
δίδει ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός σε εκείνους που παίρνουν την απόφαση
να Τον μιμηθούν, στην επιθυμία του να σκορπίζει γύρω του αγαθά και
ευεργεσίες.
Εμείς, έχουμε την δυνατότητα να δώσουμε κάτι από εκείνα που έχουμε.
Και όταν δεν έχουμε, μπορούμε να δώσουμε ένα γλυκό χαμόγελο, ένα λόγο
παρηγορίας, την αγαθότητα των αισθημάτων μας και τα καλά μας
συμβουλευτικά και φωτιστικά λόγια, την διδασκαλία που οδηγεί στο άγιο
θέλημα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Αμήν.-