B ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

    B   ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΝΗΣΤΕΙΩΝ  

  

ΤΕΤΑΡΤΗ   ΄΄ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ Θ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ βραδινη 6.00μμ 

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ   ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ 6.30 μμ

 2026 ΜΑΡΤΙΟΥ 1 – ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ (Ιω. 1, 44-52)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στα Ρόκκα, στις 19/3/2000)

Σκέψου, ποιός κρέμεται στο Σταυρό

Την Κυριακή της Ορθοδοξίας δοξάζουμε την ευσπλαγχνία του Κυρίου

μας Ιησού Χριστού. Λέει το τροπάριο της εορτής: «Την άχραντον εικόνα σου

προσκυνούμεν αγαθέ, αιτούμενοι συγχώρησιν των πταισμάτων ημών, Χριστέ ο

Θεός. Βουλήσει γαρ ηυδόκησας σαρκί ανελθείν εν τω Σταυρώ». Κατέβηκες και

σταυρώθηκες, αντί να σταυρώσεις εμάς, όπως μας άξιζε, σταυρώθηκες Εσύ,

για να γλυτώσεις, να ελεήσεις, όλους εκείνους που θα πιστεύουν σε σένα.

Εκείνους που θα το καταλάβουν τι έκανες για μας.

Γι’ αυτό τονίζει η Εκκλησία μας, ότι το μεγαλύτερο και το κυριότερο που

πρέπει να έχει ένας άνθρωπος στον κόσμο, είναι να έχει φωτισμό. Να διατηρεί

δηλαδή το μυαλό του καθαρό. Να βλέπει. Τι να βλέπει;

Πρώτα απ’ όλα την δόξα και το έργο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.

Να βλέπει τα δώρα Του. Τα δώρα που μας έκανε μέσα στην Εκκλησία Του.

Να βλέπει το φως που μας δίνει μέσα από την διδασκαλία της Εκκλησίας,

μέσα από το άγιο Ευαγγέλιο, μέσα από την Αγία Γραφή. Να βλέπουμε το φως

που μας δίδει μέσα από τα καλά έργα των αγίων, των Πατέρων μας, των

αδελφών μας, που κυκλοφορούν μαζί με εμάς στον κόσμο και έχουν

περισσότερο φόβο Θεού, περισσότερη αγάπη Θεού και φροντίζουν να τηρούν

περισσότερο το νόμο Του.

Όλα αυτά, πρέπει να τα προσέχουμε. Και προσέχοντάς τα, ερχόμαστε

στην Εκκλησία και λαχταράμε να προσκυνήσουμε την εικόνα του Κυρίου μας

Ιησού Χριστού. Όχι γιατί έτσι απαιτεί κάποιος θεσμός, που μας ταλαιπωρεί -

όπως λένε μερικοί- αλλά για το καλό μας, για την σωτηρία μας. Γιατί;

Γιατί φιλώντας την εικόνα, προσκυνώντας την εικόνα του Χριστού,

προσκυνάμε τον Ίδιο. Δεν προσκυνάμε το χαρτί, ούτε τη σανίδα, ούτε τα

χρώματα. Όπως, βλέποντας την φωτογραφία του πατέρα μας, του παιδιού

μας, λαχταράμε που την κοιτάζουμε, δακρύζουν τα μάτια μας, γιατί δεν

βλέπουμε μια φωτογραφία, βλέπουμε και θυμόμαστε με λαχτάρα το πρόσωπο

που εικονίζει.

Έτσι και στις ιερές εικόνες, δεν βλέπουμε ξύλο και χρώματα και ένα

σκίτσο, αλλά βλέπουμε Εκείνον που εικονίζουν: τον Κύριό μας Ιησού Χριστό.

Και ενώ φιλάμε ένα χαρτί, μερικά χρώματα, φιλάμε και αισθανόμαστε το χέρι

του Κυρίου μας, που μας ευλογεί. Και όταν προσκυνάμε τον Χριστό πάνω στο

Σταυρό, βλέπουμε στα πόδια Του, τις σταγόνες το αίμα, που έπεσε από τις

πληγές Του για τη σωτηρία μας. Εκείνο ασπαζόμαστε, αδελφοί. Εκείνο τιμάμε.

Εκείνον, τον Χριστό, τιμάμε. Γι’ αυτό στις εικόνες του Κυρίου μας Ιησού

Χριστού, γύρω από το κεφάλι Του γράφει: Ο ΩΝ. Και πάνω από το κεφάλι του

Κυρίου μας, επάνω στο Σταυρό γράφονται τα λόγια: «Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ

ΔΟΞΗΣ».

Για να μας θυμίζει αυτή η επιγραφή: «Μη φαντάζεσαι, άνθρωπε, πως

είσαι κάτι. Και μη φαντάζεσαι ότι Αυτός που είναι κρεμασμένος εδώ είναι ένας

φτωχός άνθρωπος, ξεχασμένος, μισοπεθαμένος. Είναι Ο ΩΝ. Ο Θεός τον

2Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας. 19/3/2000

οποίο προσκυνούσε ο Αβραάμ, ο Θεός που μίλησε στο Μωυσή. Είναι ο

Χριστός, που έγινε άνθρωπος για μας».

Και επάνω στο Σταυρό ταλαιπωρημένος, δεν ήταν ένα θύμα. Ένας

άθλιος και αδύναμος άνθρωπος, φτυσμένος και λαβωμένος, σκονισμένος,

ταλαιπωρημένος, αξιολύπητος. Αλλά ήταν ο Βασιλεύς της δόξης. Ο οποίος

στο Σταυρό δεν ανέβηκε επειδή δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά, δεν τον

ανέβασαν ετσιθελικά οι εχθροί του, αλλά ανέβηκε γιατί ήθελε να γλυτώσει

εμάς από τον θάνατο της ψυχής, από την αμαρτία, από τον αιώνιο θάνατο,

από την αιώνια κόλαση και καταδίκη.

Γι’ αυτό, όσο πιο πολύ βλέπουμε σε μία εικόνα ή θυμόμαστε τα πάθη

και την ταλαιπωρία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για μας, τόσο πιο πολύ

λαχταράμε να είμαστε κοντά Του.

Ό,τι δόξασε ο Κύριος συ μη το καταφρονείς

Όταν έγινε η εικονομαχία, οι εικονομάχοι πάνω-κάτω έλεγαν: «Ο Θεός

είναι Πνεύμα. Και Τον προσκυνούμε αοράτως μέσα στην καρδιά μας. Δεν

χρειάζονται οι εικόνες».

Πήγε λοιπόν ο άγιος Γερμανός, Πατριάρχης της Κωνσταντινουπόλεως,

και έκανε διάλογο με τον αυτοκράτορα Λέοντα, πολέμιο των εικόνων. Του

λέει:

-Βασιλιά μου, γιατί ανακατεύεσαι σε δουλειές της αρμοδιότητάς μου;

Αυτά είναι των παπάδων, είναι θέματα της πίστης. Όχι των αρχόντων, όχι του

καθενός. Αυτοί είναι δούλοι Κυρίου, αυτοί θα μας διδάξουν τον νόμο του

Θεού. Εξ ονόματός Του. Εμείς τους ακολουθούμε. Και του ανέφερε

παραδείγματα τιμής και προσκυνήσεως των εικόνων από την παλαιά εποχή.

Θυμάστε την συγκύπτουσα για την οποία μιλά το Ευαγγέλιο;

Αυτή μόλις έγινε καλά, έφτιαξε ένα χάραγμα του Κυρίου. Μια εικόνα του

Κυρίου. Και την έφερε μαζί της. Πήγαιναν οι άνθρωποι, ασπαζόντουσαν την

εικόνα και γίνονταν καλά. Είχαν γίνει του κόσμου τα θαύματα.

Σήμερα, πόσα θαύματα έχει κάνει η Παναγία της Τήνου; Πόσα η

Παναγία η Πορταΐτισσα; Πόσα θαύματα έχει κάνει η Παναγία η Οδηγήτρια;

Εικόνες είναι. Για εικόνες μιλάμε.

Γιατί; Διότι ο Θεός δίδει χάρη και στις εικόνες.

Αλλά ο βασιλιάς, δεν ήθελε να το παραδεχθεί. «Άστα αυτά», του λέει.

Άλλοτε πάλι ο άγιος Θεοφάνης ο ομολογητής, προσπαθώντας να

πείσει τον βασιλιά, έβγαλε από την τσέπη του ένα νόμισμα. Τότε τα νομίσματα

είχαν πάνω τους χαραγμένη την μορφή του βασιλιά.

-Τι είναι αυτό; του λέει. Και έδειξε την εικόνα του βασιλιά.

-Εικόνα, απάντησε εκείνος.

Τότε ο άγιος πέταξε στη γη το νόμισμα και το πάτησε.

Έγινε θηρίο ο βασιλιάς.

-Γιατί θυμώνεις βασιλιά μου. Εσένα πάτησα; Την εικόνα σου πάτησα.

-Τι λες βρε παλιάνθρωπε. Την δική μου εικόνα πάτησες; Έτσι

περιφρονούν τον βασιλιά;

-Α, του λέει ο άγιος Θεοφάνης. Το ίδιο λέω και εγώ. Τιμώντας την

εικόνα του Χριστού, τιμάω τον Χριστό. Πατώντας και βρίζοντας την εικόνα του

Χριστού, βρίζουμε τον ίδιο τον Χριστό. Να σου πω και άλλο ένα παράδειγμα

βασιλιά μου. Ξέρεις την εντολή: «Ου λήψη το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί

3Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας. 19/3/2000

ματαίω». Το όνομα μου εμένα είναι Θεοφάνης. Και σένα είναι Λέων. Το ίδιο

πράγμα είσαι εσύ ο Βασιλιάς και το όνομα «Λέων», η κάτι άλλο;

Άμα είσαι κάτι άλλο, λέω: «Καταραμένο... Μαγαρισμένο το όνομα

Λέων». Για το όνομα μόνο το λέω. Όχι για σένα.

Έγινε πάλι θηρίο ο βασιλιάς που άκουσε να βρίζουν το όνομά του.

-Το βλέπεις, του λέει ο άγιος, πως σου κακοφάνηκε που έβρισα όχι

εσένα αλλά το όνομά σου; Πάμε τώρα παρακάτω. Άμα πει κανείς κάποια λέξη

για το όνομα του Θεού, αμαρτάνει; Αφού ο Θεός δεν είναι το ίδιο με το όνομά

του;

Λέει η εντολή του Θεού. «Όποιος πιάσει στο στόμα του το όνομα του

Θεού, επί ματαίω, δεν θα τον καθαρίσει ποτέ ο Θεός από αυτή την αμαρτία».

Θα τον αφήσει ασυγχώρητο. Βαρειά αμαρτία. Έτσι λοιπόν, όπως το όνομα

του Θεού είναι άλλο από το πρόσωπο του Θεού και από τον ίδιο τον Θεό,

αλλά είναι άγιο, κατά τον ίδιο τρόπο και η εικόνα του Κυρίου μας, είναι άλλο

από τον ίδιο τον Χριστό, αλλά επειδή αναφέρεται σ’ Αυτόν, είναι άγιο πράγμα.

Γιατί κάθε τι που έχει σχέση με τον Χριστό είναι άγιο.

Θυμάστε τι έκανε ο Χριστός; Έναν τον φύσηξε στο πρόσωπο. Άλλους

τους ακούμπησε με το δάχτυλό Του, άλλους τους έβαλε λάσπη. Και με όλους

αυτούς τους τρόπους τους θεράπευσε. Γιατί; Για να μας πει ότι οτιδήποτε

άγγιξε, ήλθε σε επαφή μαζί Του, πήρε αγιασμό. Τόσο μεγάλος είναι ο Κύριος

μας ο Ιησούς Χριστός.

Και οι άγιες εικόνες που Τον εικονίζουν, είναι μεγάλες, γιατί μιλάνε για

την δόξα Του, για την χάρη Του, για το μεγαλείο Του, για την ευσπλαγχνία

Του, για την φανέρωσή Του στον κόσμο. Ότι ήλθε εδώ στη γη και έγινε

άνθρωπος για μας. Και Τον συναναστραφήκαμε. Και μας ευεργέτησε. Και

έφτιαξε την Εκκλησία του για μας.

Τα θαυμάσια του Θεού, οδηγοί σωτηρίας

Κάποια φορά, όταν έγινε η μεγάλη εικονομαχία, στην

Κωνσταντινούπολη ήταν μία εικόνα της Παναγίας, την οποία επικαλούνταν και

την σέβονταν πολύ. Προκειμένου να την πάρουν οι εικονομάχοι και να την

κάψουν, γιατί η αστυνομία έμπαινε στα σπίτια για έρευνα και άρπαζε τις

εικόνες και τις έκαιγε, την πέταξαν σ’ ένα ξεροπήγαδο. Και πέταξαν μαζί ένα

κερί και το θυμιατό με το λιβάνι. Γιατί την λιβάνιζαν εκείνη τη στιγμή. Μετά

σκέπασαν το πηγάδι, και το άφησαν έτσι.

Πέρασαν περίπου εκατόν είκοσι χρόνια και τελείωσε η εικονομαχία.

Ήρθε η Κυριακή της Ορθοδοξίας και θυμήθηκαν οι κληρονόμοι εκείνου του

σπιτιού ότι οι παππούδες τους έχουν πετάξει την εικόνα στο πηγάδι. Το

άνοιξαν και τι βρήκαν;

Την εικόνα να στέκει όρθια. Μπροστά της να εξακολουθεί να καίει το

κερί. Και το θυμιατό να είναι ακόμη αναμμένο και να βγάζει ευωδία. Το λιβάνι

και το κερί έπρεπε να είχαν καεί. Και η εικόνα δεν μπορεί να στέκει όρθια.

Έπρεπε να ‘χει πέσει.

Αλλά θέλοντας ο Θεός να μας δείξει, πόση ιερότητα έχουν και οι

εικόνες που εικονίζουν τα άγια πρόσωπα, πρώτα του Χριστού και μετά της

Παναγίας και μετά των αγίων, φανέρωσε αυτό το μεγάλο σημείο.

Εμείς, αδελφοί, από όλα αυτά πρέπει να φωτιζόμαστε.

Γιατί φως δεν είναι εκείνα που μας λέει το μυαλό μας, όπως τα

σκέπτεται. Το μυαλό μας κάνει λάθη. Και μάλιστα, μερικές φορές λάθη

4Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας. 19/3/2000

τραγικά. Τόσο μεγάλα λάθη, ώστε να πέφτει ο άνθρωπος στις χειρότερες

αμαρτίες και να αρνείται τον Χριστό που είναι το χειρότερο λάθος του κόσμου.

Και γι’ αυτό ο Θεός κάνει διάφορα θαύματα, για να μας πει: «Προσέξτε. Το

μυαλό σας, δεν σκέπτεται καλά. Θέλει διόρθωση το μυαλό σας».

Όταν βλέπουμε τα θαυμάσια του Θεού, να παίρνουμε την απόφαση να

το διορθώνουμε το μυαλό μας. Γιατί είναι του Θεού υπόδειξη. Του Θεού

ευσπλαγχνία, του Θεού καλωσύνη και του Θεού φωτισμός για μας.

Να μας συνετίζει ο Κύριος, να καταλαβαίνουμε τα μηνύματα που μας

δίνει για τη σωτηρία μας. Αμήν.-

ΕΒΔΟΜΑΔΑ Α ΝΗΣΤΕΙΩΝ

 

                                Α   ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΝΗΣΤΕΙΩΝ  

  

ΤΕΤΑΡΤΗ΄΄ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ Θ.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ  ΠΡΩΙΝΗ 7.30-9.30 πμ 

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ   ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ 6.30μμ

ΣΑΒΒΑΤΟ  Α ΝΗΣΤΕΙΩΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 7.00-9.00πμ

ΚΥΡΙΑΚΗ Α ΝΗΣΤΕΙΩΝ  Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ  7.15- 10.ΟΟ πμ

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11.30πμ

AΓΙΑ ΦΙΛΟΘΕΗ

 

 2026 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 22 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ (Ματθ. 6, 14-21)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στην Άνω Ράχη, στις 9/3/1997)

Μόνιμες αποκριές

Η περασμένη Κυριακή και η σημερινή, είναι Κυριακές που έχουμε

απόκριες. Απόκριες βέβαια στην εκκλησιαστική γλώσσα σημαίνει ότι τρώμε

για τελευταία φορά καταλύσιμα φαγητά και ειδικά για σήμερα, ψάρια και τυριά.

Από αύριο έχουμε νηστεία και περισσότερη προσευχή.

Εμείς όμως τις Απόκριες κάνουμε άλλα. Φοράμε μάσκες και έτσι

αστειευόμαστε μεταξύ μας. Πειράζουμε τον κόσμο, καλυπτόμενοι κάτω από το

προσωπείο που φοράμε. Και ο άλλος ψάχνει να δει ποιος ήταν αυτός που τον

κορόιδεψε και δεν μπορεί να το βρει εύκολα, όταν μάλιστα ο μεταμφιεσμένος

παραποιεί την φωνή του.

Είναι έθιμο, να γίνονται τέτοιου είδους μασκαρέματα τις ημέρες αυτές.

Αλλά το κακό είναι ότι κάποιοι άνθρωποι, έχουν μασκαρέματα και απόκριες

όλο τον χρόνο. Πώς γίνεται αυτό;

Λέγει ένας σοφός άνθρωπος: «Μας αρέσει, ν’ ακούμε ψεύτικα λόγια.

Ψεύτικους επαίνους. Επαίνους, όχι για το πραγματικό μας πρόσωπο αλλά για

το υποκριτικό μας προσωπείο. Και τα συνηθίσαμε τόσο πολύ αυτά τα ψεύτικα

λόγια, ώστε την μάσκα της δήθεν καλωσύνης μας που φορούμε, την

θεωρούμε πραγματικό μας πρόσωπο. Και δεν μπορούμε πια να ξεχωρίσουμε,

ούτε εμείς οι ίδιοι, ποιος είναι ο αληθινός εαυτός μας και ποιο είναι το

μασκάρεμά μας με ένα προσωπείο. Ένα προσωπείο, που το «ντυνόμαστε»

και προσπαθούμε να φερνόμαστε σύμφωνα με τα λόγια, που μας αρέσει να

ακούμε. Τόσο πολύ μας αρέσει, που όταν μας τα λένε, τρίβουμε το στήθος

μας και λέμε: ‘’τι ωραία, τι καλά’’»!

Οι πνευματικές μάσκες

Ο άνθρωπος πρέπει να είναι, απέναντι του εαυτού του πρώτα,

ειλικρινής. Να αγαπάει την αλήθεια και να θέλει να ξέρει για τον εαυτό του την

αλήθεια. Και το δεύτερο είναι, να θέλει να ακούει την αλήθεια.

Γιατί αδελφοί μου; Όταν ακούμε την αλήθεια έχουμε πρώτα απ’ όλα

σωστή εικόνα για τον εαυτό μας. Δεν έχουμε μάσκα. Και αν η αλήθεια είναι

λιγάκι δυσάρεστη, θα φροντίσουμε να διορθωθούμε, να γίνουμε καλύτεροι.

Ξέρετε ποιο είναι το πιο ευχάριστο πράγμα στον άνθρωπο;

Είναι ο καθρέφτης. Είτε είμαστε παιδιά, είτε έχουμε μεγαλώσει, ο

καθρέφτης μάς αρέσει. Θέλουμε να βλέπουμε το πρόσωπό μας. Μας αρέσει

να το βλέπουμε ωραίο. Και προπαντός, ακόμη περισσότερο, μας αρέσει να

βλέπουμε το πρόσωπό μας να έχει κάποια καλωσύνη. Τα μάτια μας να είναι

καθαρά. Διότι μας αρέσει να είναι ο εαυτός μας καλός. Περισσότερο από

όμορφος εξωτερικά, μας αρέσει να είναι καλός στην ψυχή. Έτσι μας έχει

φτιάξει ο Θεός. Η μέσα καλωσύνη, να μας είναι πιο ευχάριστη και πολύ πιο

ποθητή από την έξω καλωσύνη, την ομορφιά και την λεβεντιά.

Τι κρίμα όμως! Επειδή μας είναι πολύ δυσάρεστο να βλέπουμε τον

εαυτό μας άσχημο εσωτερικά, καταντάμε να φοράμε ένα πνευματικό

2Κυριακή τῆς Τυρινῆς 1997. 9/3/1997

προσωπείο και να υποκρινόμαστε. Να παρουσιάζουμε τον εαυτό μας

διαφορετικό. Επί παραδείγματι: Κάνω ένα σωρό αμαρτίες. Αλλά όταν με

ρωτήσουν απαντώ: «Δόξα τω Θεώ, δεν έχω φτάσει στο χάλι του τάδε ή του

τάδε. Μια χαρά είμαι! Αλλά αυτά τα πράγματα που κάνει εκείνος εκεί, είναι

απαράδεκτα». Όμως, δεν θέλεις να παραδεχτείς ότι κι εσύ τα ίδια κάνεις!

Φοράω λοιπόν το προσωπείο, της αρετής.

Πηγαίνω στην Εκκλησία και στέκομαι -όπως πρέπει να γίνεται- με

ευλάβεια. Θα πεις «κακό είναι;» Αντιθέτως είναι πολύ καλό! Όπως και πολύ

καλό είναι να στιγματίζουμε το κακό. Όχι όμως με τη σκέψη ότι θα το

συνεχίσω. Αλλά με την σκέψη ότι από τώρα και πέρα το διορθώνω. Γιατί όταν

φορώ το προσωπείο, για να σκεπάσω την αμαρτία μου, και να τη συνεχίσω,

τότε είμαι, μασκαράς. Αλλά κάποτε οι μάσκες πέφτουν.

Τι ακούσαμε την περασμένη Κυριακή; Θα έλθει ο Υιός του ανθρώπου

και «θα καθίσει επί θρόνου δόξης αυτού». Και θα μαζευτούν έμπροσθέν Του

όλοι οι άνθρωποι. Από την εποχή του Αδάμ μέχρι και την δευτέρα Παρουσία.

Και τότε θα ξεχωρίσει καλούς και κακούς, με την ευκολία που ξεχωρίζει ο

τσοπάνης τα πρόβατα από τα κατσίκια. Δηλαδή τι σημαίνει αυτό; Δεν θα

μπορέσουμε τότε να του παραστήσουμε τον καλό. Δεν θα γελαστεί από το τι

θα πούμε για τον εαυτό μας.

Όταν στις συναλλαγές μας μιλάμε για τον εαυτό μας, ισχύει αυτό που

λέμε στο ρωμαίικο:

-Ο καθένας είναι ό,τι δηλώσει.

Τότε όμως, δεν θα ισχύει αυτό που θα δηλώσεις. Θα πέσουν οι

μάσκες. Και τι θα γίνει; Θα γελάσουν με την καρδιά τους οι άνθρωποι και οι

άγγελοι για μερικούς, που θα πέσει η μάσκα τους την ημέρα την φοβερά της

δευτέρας Παρουσίας. Αλλά και τώρα πέφτει μερικές φορές η μάσκα, όταν

βλέπεις έναν άνθρωπο, να τρελαίνεται από κάποιο πάθος και να μη

συγκρατιέται με τίποτε. Πού να μπορέσει να συγκρατηθεί το ταλαίπωρο το

παιδί ή και ο ταλαίπωρος ο γέρος, από εκείνα που τα άφησε να γίνουν η

λαχτάρα του, και χάνει το εαυτό του, όταν τα βλέπει μπροστά του. Τότε είναι

που πέφτει η μάσκα.

Ο σκοπός είναι, να μην πέσει η μάσκα με εξευτελισμό δικό μας, και

μάλιστα ενώπιον των αγίων και των αγγέλων και το χειρότερο, ενώπιον του

Κυρίου της δόξης, του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Ο οποίος έγινε άνθρωπος

και σταυρώθηκε για μας, για ένα και μοναδικό σκοπό: Να μας φρονηματίσει.

Να μας φωτίσει να διορθωθούμε μόνοι μας. Για να γίνει το ξεμασκάρεμά μας,

όχι εξευτελισμός, αλλά τιμή και δόξα. Ακόμη και εδώ στη γη. Υπάρχει

μεγαλύτερη τιμή για έναν άνθρωπο, να κουβεντιάζουν οι άλλοι και να λένε:

«Είχε μερικά ελαττώματα κι αυτός, όπως όλοι μας. Αλλά διορθώθηκε. Και

πώς διορθώθηκε! Έκανε αγώνα, παιδάκι μου! Πολύ αγώνα. Νήστεψε,

προσευχήθηκε, πάλεψε. Είναι λεβεντιά πνευματική».

Μάνα, μείνε όπως σε ήξερα!

Ένας νέος, χωριατόπαιδο, έγινε καλόγηρος. Πήγε στο Μοναστήρι, και

έζησε εκεί, αγωνιζόμενος με νηστείες και με προσευχές. Έπειτα έγινε και

καλός κληρικός. Όταν πέθανε ο αρχιεπίσκοπος του τόπου, τον εκλέξανε

διάδοχό του. Και ακούστηκε ότι το παιδί αυτό έγινε δεσπότης, και την τάδε

ημέρα ενθρονίζεται.

3Κυριακή τῆς Τυρινῆς 1997. 9/3/1997

Το ’μαθε και η μητέρα του, που είχε να το δει απ’ όταν έφυγε, και είπε:

«Πάω να καμαρώσω το παιδί μου. Αλλά πώς να πάω με αυτά τα παλιόρουχα,

η φτωχή;»

Πήγε σε κάτι φιλενάδες της, πλούσιες γυναίκες, και τις παρακάλεσε να

της δώσουν κανά ρουχαλάκι να βάλει επάνω της. Της έδωσαν τα καλύτερα

που είχαν. Ντύθηκε σαν αρχόντισσα. Πήγε στην τελετή, και όταν ο Δεσπότης

βρισκόταν στο θρόνο του, πήγε να τον προσκυνήσει.

Εκείνος έκανε πως δεν την γνώρισε, και της λέει:

-Ποια είσαι;

Του απάντησε με λαχτάρα:

-Η μητέρα σου παιδάκι μου! Η μητέρα σου!

-Η μητέρα μου, της λέει, ήταν μια φτωχή γυναίκα. Και δουλεύει μέρα-

νύχτα να βγάλει ένα μεροκάματο. Και εγώ βλέποντας την αρετή και την θυσία

της, έγινα καλόγηρος, για να υπηρετήσω με τον ίδιο τρόπο τον Θεό, με

ταπείνωση και απλότητα. Όπως υπηρετούσε εκείνη το σπίτι της και τους

άλλους. Εσύ ποια είσαι; Πού τα βρήκες αυτά τα ρούχα;

-Μου τα έδωσαν παιδάκι μου, για να φανώ και εγώ επίσημη, σε μια

τέτοια τελετή.

-Πέταξέ τα από πάνω σου, μητέρα μου, να σε δω όπως σε ήξερα. Να

σε καμαρώσω, όπως σε καμάρωνα σε όλη μου τη ζωή. Για να θαυμάσω για

μια ακόμη φορά την καλωσύνη σου και την ταπείνωσή σου, που με δίδαξες να

αγαπάω τον Θεό.

Τα πέταξε από επάνω της και τότε κατέβηκε από τον θρόνο ο

δεσπότης, την αγκάλιασε την φίλησε και φίλησε και το χέρι της λέγοντας:

«Εσύ με έκανες αυτό που είμαι. Εσύ με τα έμπρακτα διδάγματά σου,

ταπείνωσης, αγάπης, ευσέβειας και καλωσύνης. Σε όλη σου τη ζωή ήσουνα

εκείνο που φαινόσουνα και κάτι περισσότερο και κάτι βαθύτερο. Δεν ήθελα

μαννούλα μου, να σε δω μασκαρεμένη».

Και ο Χριστός έτσι μας θέλει. Απλούς και ταπεινούς. Διαφανείς. Να

βλέπει την καρδιά μας. Να του την δείχνουμε την καρδιά μας, με την

προσευχή μας, που τον επικαλούμαστε και λέμε:

«Θεέ μου, συγχώρεσέ με τον αμαρτωλό. Εγώ τα ξέρω τα αμαρτήματά

μου. Εσύ τα ξέρεις. Σου τα ομολογώ και σε επικαλούμαι. Λυπήσου με». Και

μετά, είναι η τάξη της Εκκλησίας, αυτή την αγία περίοδο που λέγεται

Σαρακοστή, πάμε και εξομολογούμεθα, για να βγάλουμε την μάσκα μας

ενώπιον του Χριστού.

Αυτή είναι η εξομολόγηση. Βγάζουμε την μάσκα ενώπιον του Χριστού.

Λέμε τα αμαρτήματά μας στον πνευματικό. Ζητούμε συγχώρηση. Μετά

νηστεύουμε με ταπείνωση. Προσευχόμαστε με ταπείνωση. Και πάμε να

συναντήσουμε τον Χριστό, στη Θεία Κοινωνία. Ιδιαίτερα αυτή την αγία

περίοδο της Σαρακοστής.

Να μας αξιώσει ο Θεός, να πετάξουμε την αμαρτία από πάνω μας.

Να μην μείνουμε για όλη μας τη ζωή μασκαράδες. Να μη χρειαστεί να

μας βγάλει την μάσκα ο Χριστός την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας. Να την

βγάλουμε τώρα εμείς. Και να παρουσιαστούμε ενώπιόν Του όπως είμαστε.

Για να μας δώσει στολή δόξης, την χάρη Του, την αγάπη Του, την ευλογία

Του. Αμήν.-

 2026 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 15 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΕΩΣ

Η ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ (Ματθ. 25, 31-46)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα, Παπαδάτες 18/2/2001)

Κριτήριο η αιώνια ζωή

Σήμερα η αγία μας Εκκλησία μάς θυμίζει ότι θα έλθει πάλι ο Χριστός,

για να αποδώσει στον καθένα τον μισθό του ανάλογα με τον κόπο του. Θα

έλθει, όχι όπως την πρώτη φορά ταπεινός, αλλά με όλη την λάμψη της

θεότητος. Και θα βρει στη γη όχι μόνο καλούς ανθρώπους, εναρέτους,

πρόβατα της ποίμνης του, αλλά και κατσίκια. Και ερίφια.

Όταν θα καθίσει στο θρόνο Του, δεξιά Του θα σταθούν οι δίκαιοι, τα

πρόβατά Του. Αριστερά οι αμαρτωλοί, τα κατσίκια.

Και ο Κύριος θα πει στους δικαίους: «Δεύτε οι ευλογημένοι του Πατρός

μου κληρονομήσατε την ητοιμασμένην υμίν Βασιλείαν...».

Γιατί ερχόμαστε στην Εκκλησία;

Γιατί βαφτιζόμαστε;

Γιατί δεν ζούμε ελεύθερα και άτακτα αλλά παντρευόμαστε στην

Εκκλησία;

Γιατί νηστεύουμε;

Γιατί προσευχόμαστε;

Γιατί αγωνιζόμαστε να μην μπουν κακοί λογισμοί και κακές διαθέσεις

στην καρδιά μας;

Γιατί θεωρούμε καταστροφή την κλεψιά, την ανηθικότητα και τόσες

άλλες αμαρτίες;

Γιατί;

Γιατί ξέρουμε ότι αυτά δεν είναι ευάρεστα στο Θεό. Και ξέρουμε ότι

εκείνη την ημέρα θα μας αμείψει γι’ αυτή την καλή προσπάθειά μας. Ξέρουμε

ακόμη ότι αυτή η ζωή είναι πρόσκαιρη. Θα τελειώσει.

Πόσοι πέρασαν πριν από μας; Πόσο έζησε ο καθένας; Πενήντα χρόνια;

Εκατό; Περισσότερα; Τι ήταν; Μια σταγόνα. Η επίγεια ζωή όλων των

προγόνων μας κάποια στιγμή τελείωσε.

Τα στραγάλια δεν έχουν προτεραιότητα

Αλλά υπάρχει η αιώνια ζωή, η οποία είναι μπροστά και μας περιμένει.

Και μάλιστα εκείνη η ζωή, που θα αρχίσει από την ημέρα που ο Κύριος μας, ο

Ιησούς Χριστός, θα ξανάρθει στον κόσμο, για να αποδώσει στον καθένα

ανάλογα με τα έργα του.

Πόσα θα είναι εκείνα που θα αποδώσει; Εκατονταπλάσια; Χιλιαπλάσια;

Εκατομμυριοπλάσια;

Μπορεί να συγκριθεί το πρόσκαιρο με το αιώνιο;

Μπορεί να συγκριθεί ποτέ, ας πούμε ένα παράδειγμα, ένα λουκούμι ή

ένα στραγάλι με μια ευεργεσία που δίνει νόημα και κάνει ευτυχισμένη όλη τη

ζωή μας;

Υπάρχει άνθρωπος πιο κουτός στον κόσμο, από αυτόν που προτιμά το

στραγάλι και το λουκούμι, από την σωστή οικοδόμηση της ζωής του πάνω στη

γη;

2Κυριακή τῆς Κρίσεως. 18/2/2001

Πώς τότε μπορεί να είναι ποτέ μυαλωμένος ο άνθρωπος εκείνος, που

προτιμάει την επίγεια ζωή, την πρόσκαιρη, από την αιώνια; Το κριτήριο που

χωρίζει τους ανθρώπους σε πρόβατα και σε κατσίκια, είναι το τι έχει μέσα

τους προτεραιότητα. Τι είναι το πιο σπουδαίο για τον καθένα μέσα στην

καρδιά του.

Να φάει, να πιεί, να διασκεδάσει; Ή η ψυχή του και ο Χριστός;

Τι θεωρεί πιο μεγάλο;

Τον κόσμο; Τον εαυτό του; Ή τον Χριστό;

Την σάρκα του ή τον Χριστό;

Την κοιλιά του ή την ψυχή του;

Το πείσμα του ή το θέλημα του Θεού;

Αυτά τα πράγματα δεν επιτρέπεται ποτέ να τα αφήνουμε να είναι

συγκεχυμένες καταστάσεις. Δεν επιτρέπεται να μην ξέρω γιατί αγωνίζομαι. Να

μην ξέρω τι έχει μέσα μου προτεραιότητα, τι είναι για μένα το μεγαλύτερο, και

ξαφνικά να το καταλαβαίνω, όταν πια είμαι - τι κρίμα! - πουλημένος στο

στραβό φρόνημα και στην αμαρτία. Είναι κρίμα τότε να το καταλαβαίνω ότι

κάτι δεν πήγε καλά στη ζωή μου, και τότε να προσπαθώ να ελευθερωθώ και

να μην μπορώ.

Τι θα πει σκλαβιά;

Μας λέει η Αγία Γραφή:

Είχε πάει «ο Ισραήλ», δηλαδή τα παιδιά του μεγάλου πατριάρχη Ιακώβ,

στην Αίγυπτο. Τους πήρε κοντά του ο Ιωσήφ, για να τους προστατεύσει, να

μην πεθάνουν από την πείνα, που τότε είχε πέσει στη γη. Πέρασαν τα χρόνια

και ο Ιωσήφ πέθανε. Οι βασιλιάδες της Αιγύπτου τους μίσησαν τους Εβραίους

και τους καταταλαιπώρησαν σε σκληρές δουλειές, για να τους αφανίσουν.

Εκείνοι στέναζαν. Και ο Θεός έβλεπε, και άκουγε. Και εμφανίσθηκε στον

προφήτη Μωυσή και του είπε:

-Πήγαινε. Σε στέλνω εγώ να ελευθερώσεις αυτόν τον λαό. Να τους

πεις: Είδα την δυστυχία σας. Άκουσα τους στεναγμούς σας. Κατάλαβα τον

πόνο της καρδιάς σας. Είμαι κοντά σας. Εσείς δεν με βλέπετε, αλλά είμαι

κοντά σας. Τα βλέπω, τα ακούω, τα καταλαβαίνω όλα. Εγώ θα σας βγάλω

από την δουλεία. Και θα σας πάρω σε μια γη, όπου θα «ρέει μέλι και γάλα».

Δουλεία είναι, το να πιστεύει ο άνθρωπος ότι το πρώτο και κύριο στη

ζωή του είναι η σάρκα του και το «χώμα». Τα επίγεια. Το σπίτι, το αυτοκίνητο,

τα πολλά χρήματα.

Γη όπου ρέει μέλι και γάλα, δηλαδή όλο γλύκα, είναι η πίστη στον

Χριστό και η ελπίδα στην αιώνια ζωή, στον Παράδεισο, στη δόξα την οποία θα

μας δώσει ο Χριστός όταν έλθει.

Τι σημασία έχει αν κάποιος δούλος του Θεού, που έφυγε από την

πρόσκαιρη ζωή, κοίταζε - όσο ήταν εδώ - να χορτάσει τη ζωή του από

οποιαδήποτε πλευρά; Ποια θα είναι τα καζάντια του τώρα; Τι κέρδος θα έχει

από εκείνα τώρα; Όλα είναι σβησμένα και τελειωμένα. Τι είναι εκείνο που

μένει;

Ένα και μόνο: Τα καλά έργα. Η πίστη, η ευλάβεια, η αφοσίωση στον

Θεό.

Γι’ αυτό λένε οι άγιοι Πατέρες μας, οι διδάσκαλοι της Εκκλησίας, ότι

όταν θα έρθει εκείνη η ημέρα και θα βρεθούμε κοντά στον Χριστό, θα μας

κρίνει με τα λόγια: «Ευ δούλε αγαθέ και πιστέ, σε λίγα ήσουνα πιστός.

3Κυριακή τῆς Κρίσεως. 18/2/2001

Έδωσες στον διψασμένο ένα ποτήρι νερό. Στον πεινασμένο λίγο ψωμί. Τον

άρρωστο πήγες να τον δεις με καλωσύνη. Επειδή είναι εντολή του Θεού η

καλωσύνη. Και φρόντιζες να έχεις μέσα σου το θέλημα του Χριστού το άγιο σε

προτεραιότητα. Έλα τώρα να απολαύσεις εκείνα που σου ετοίμασα».

Όχι εκπτώσεις για την ψυχή μας

Ακούοντας αυτά τα λόγια, να εκτιμάει δηλαδή ο Χριστός σε μας το

ποτήρι το νερό, την μπουκιά το ψωμί που δώσαμε, το γλυκό χαμόγελο που

παίρνουμε σαν σύντροφο και σαν συνοδό μας, όταν πάμε να δούμε τον

άρρωστο και κακοπαθημένο και πικραμένο, για να τον βοηθήσουμε και να τον

παρηγορήσουμε...

...βλέποντας λοιπόν τότε, πώς θα βραβεύει ο Χριστός, δεν θα

ελεεινολογούμε άραγε τον εαυτό μας, για το ότι δεν κάναμε χίλιες φορές

περισσότερα καλά έργα για το θέλημα του Κυρίου; Για τη δόξα τού Χριστού

και για την ψυχή μας;

Λέει η Αγία Γραφή ότι ο πιο άγιος άνθρωπος, που είχε μόνιμα στην

καρδιά του το θέλημα του Θεού και δεν εννοούσε να κάνει από αυτό το

θέλημα ούτε ρούπι παραπέρα, ήταν ο μεγάλος πατριάρχης Αβραάμ. Και

διδάσκει ο άγιος Βασίλειος: Όταν θα έλθει η ημέρα εκείνη, που θα σταθούμε

δεξιά και αριστερά του Χριστού, θα τρομάξουμε που θα δούμε ακόμη και τον

Πατριάρχη Αβραάμ να κλαίει.

Γιατί να κλαίει ο Αβραάμ; Γιατί δεν φρόντισε να κάνει περισσότερα καλά

έργα προς χάριν και προς δόξαν του Χριστού και για την ψυχή του...

Τότε θα καταλάβουμε τι σημασία έχει το άγιο Βάπτισμα, η πίστη και η

ελπίδα στον Χριστό, η αγάπη στους αδελφούς μας, η νηστεία εις δόξαν

Χριστού Τετάρτη και Παρασκευή και την Σαρακοστή - που μετά από λίγο θα

αρχίσει - η εξομολόγηση των αμαρτιών μας, για να τις πετάξουμε από πάνω

μας, και η Θεία Κοινωνία.

Τότε θα φανεί τι είναι το μεγαλείο της πίστης και τι είναι η αθλιότης του

εγκόσμιου φρονήματος.

Αναφέρει ένα τροπάριο: «Προκαθάρωμεν εαυτούς, αδελφοί».

Ας καθαρίσουμε τώρα που είναι καιρός τους εαυτούς μας, αδελφοί, με

ελεημοσύνες, με καλωσύνη και με τη βασίλισσα των αρετών που είναι η

νηστεία και η εγκράτεια. Γιατί; Γιατί η νηστεία και η εγκράτεια μας διδάσκουν,

μας κάνουν να το καταλαβαίνουμε και να το συναισθανόμαστε, ότι η ψυχή έχει

προτεραιότητα από το σώμα, και η αιώνια Βασιλεία του Θεού από την

πρόσκαιρη ζωή.

Γι’ αυτό, και όχι από ιδιοτροπία, οι άγιοι Πατέρες όρισαν να νηστεύουμε

Τετάρτη και Παρασκευή και να κάνουμε πολύ περισσότερη εγκράτεια και

περισσότερες προσευχές κατά την μεγάλη Σαρακοστή. Για να ετοιμαστούμε

για την Ανάσταση.

Πώς τελειώνει το «Πιστεύω»; «Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών και ζωήν

του μέλλοντος αιώνος».

Ο μέλλων αιώνας, αρχίζει με την παρουσία του Κυρίου μας Ιησού

Χριστού. Τότε θα αναστηθούμε. Θα πάρουμε πάλι άφθαρτο το σώμα μας,

αυτό το σώμα, με το οποίο πάνω στη γη αγωνιστήκαμε για το καλό. Και θα

δοξαστεί αυτό το σώμα, μαζί με την ψυχή, στην αιώνια Βασιλεία τού Κυρίου

μας Ιησού Χριστού.

4Κυριακή τῆς Κρίσεως. 18/2/2001

Ας ακούσουμε το μήνυμα που μας έδωσε σήμερα το άγιο Ευαγγέλιο.

Και ας προσπαθήσουμε το μήνυμά αυτό, «ότι ο Θεός είναι πρώτη

προτεραιότητα», να το βάλουμε βαθειά μέσα στην ψυχή μας.

Και μετά;

Αμέσως μετά, προτεραιότητα για μας είναι η ζωή κοντά Του. Και όχι η

επίγεια ζωή. Αμήν.-

 2026 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 8 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΥΙΟΥ (Λουκ. 15, 11-32)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στην Κρυοπηγή, στις 21/2/1996)

Η θρασύτητα του γυιού και η καλωσύνη του Πατέρα

Η παραβολή του ασώτου υιού που ακούσαμε, μας δείχνει πώς πρέπει

να προσέχουμε τη ζωή μας και το μυαλό μας. Μας διδάσκει ότι στη ζωή μας

πρέπει να έχουμε πρώτα το καθήκον. Και μέσα στο μυαλό και την καρδιά μας

να έχουμε πρώτα απ’ όλα την απέραντη αγαθότητα του Θεού.

Μας είπε ο Κύριος: Ένας Πατέρας είχε δύο γυιούς. Ο ένας είχε το νου

του στον εαυτό του. Στο τι μου αρέσει. Ο άλλος είχε την σκέψη του στο

καθήκον. Τι έχω χρέος να κάνω, απέναντι του Θεού και του πατέρα μου. Ο

πρώτος γυιός, θα λέγαμε ο έξυπνος, πήγε στον πατέρα του και του είπε:

-Πατέρα, τι να το κάνω εγώ να περιμένω να πεθάνεις, για να σε

κληρονομήσω; Τότε που θα ‘χω γεράσει; Εγώ τώρα τα θέλω. Να μας

μοιράσεις την περιουσία, να μπορέσω και εγώ να κάνω ό,τι θέλω. Να χαρώ τη

ζωή μου.

Ο Πατέρας φέρθηκε με καλωσύνη.

-Καλά παιδί μου, να σας τα μοιράσω.

Και μοίρασε την περιουσία του στα δύο. Τα μισά του πρώτου παιδιού

και τα άλλα μισά του άλλου. Και δικά του; Τίποτε. Γιατί ο Πατέρας αυτός δεν

ήταν «του εαυτού του» αλλά «του καθήκοντος». Προτεραιότητα γι’ αυτόν ήταν

τι πρέπει να κάνει για τα παιδιά του. Και έμεινε πανί με πανί.

Ο νεώτερος υιός πήρε το μερδικό του, και έφυγε μακριά. Γιατί κάθε

άνθρωπος που θέλει να «κάνει τη ζωή του», με απλά λόγια, βρώμικη ζωή, δεν

θέλει τα μάτια του Πατέρα του, και των γνωστών του. Θέλει να τους κρυφτεί.

Γι’ αυτό ο νεώτερος πήγε σε χώρα μακρινή. Εκεί ζούσε με αμαρτίες, με

διασκεδάσεις, με πορνείες. Ακούσαμε και στον Απόστολο, ότι η πορνεία είναι

η χειρότερη αμαρτία. Μολύνει όχι μόνο την ψυχή, αλλά και το σώμα. Γι’ αυτό

λέει ο απόστολος Παύλος: «Όλα τα αμαρτήματα βέβαια πρέπει να τα

αποφεύγετε, αλλά ιδιαίτερα φροντίστε να φεύγετε μακριά από την πορνεία.

Γιατί είναι μία από τις χειρότερες αμαρτίες, που διώχνει από την ψυχή την

χάρη του Παναγίου Πνεύματος».

Έτσι αυτός ο νεαρός, εκεί που πήγε, νόμιζε ότι επιτέλους απολαμβάνει

τη ζωή. Αλλά τι γινόταν;

Μια οχιά κρυμμένη στα άνθη

Κάποτε, ένα παιδί, μάζευε λουλούδια. Αλλά μια οχιά που ήταν εκεί

κρυμμένη, το δάγκωσε. Το παιδί πρήστηκε, βασανίστηκε, κινδύνευσε, αλλά

τελικά σώθηκε «ως εκ θαύματος». Βέβαια υπέφερε πολύ και είχε πρόβλημα

σε όλη του τη ζωή. Από τι όλα αυτά; Από το ότι πήγε να μαζέψει λουλούδια

που του άρεσαν.

Όπως πίσω από τα λουλούδια είναι δυνατόν να κρύβεται η οχιά, έτσι

και πίσω από μερικά «πράγματα» που μας είναι ευχάριστα και τα

επιδιώκουμε, μιλάμε για εκείνα που είναι αντίθετα στο θέλημα του Θεού,

κρύβεται μια άλλη οχιά, πιο επικίνδυνη από εκείνη που ξέρουμε. Γιατί η οχιά

2Κυριακή τοῦ Ἀσώτου. 21/2/1996

που ξέρουμε δηλητηριάζει το σώμα. Η άλλη, δηλητηριάζει την ψυχή. Και η μεν

σωματική ζωή, μια ημέρα θα τελειώσει. Η ζωή όμως που πήραμε από τον

Θεό, όταν μας έδωσε ψυχή, και η ζωή που μας χάρισε στο άγιο βάπτισμα, δεν

τελειώνουν. Και έχουμε δυνατότητα και δικαίωμα, να την διατηρήσουμε αιώνια

στην Βασιλεία του Θεού. Αλλά εμείς παίζουμε με τα όμορφα, -αν είναι δυνατόν

να τα πούμε όμορφα- του κόσμου τούτου. Τα φθαρτά και παροδικά.

Θαυμάζουμε τα λουλούδια! Αλλά η ομορφιά τους κρατά λίγες μέρες.

Μετά μαραίνονται. Γίνονται βρωμιά, σαπίζουν. Κατά τον ίδιο τρόπο, εκείνα

που μας γοητεύουν στη ζωή, ένα τίποτε είναι. Πέρασε; Δεν μένει τίποτε. Σαν

το λουλούδι. Έτσι και το τσαλακώσεις λίγο είναι για πέταμα. Τόσο μάταια είναι

η απόλαυση που μας προσφέρει η αμαρτία.

Ήπιες; Τελείωσε το πιοτό; Τι κέρδισες; Μένεις με το ρεζιλίκι του

μεθυσιού.

Ή, όπως λέει ο απόστολος, έπεσε ένας άνθρωπος σε πορνεία. Τι

έμεινε; Τίποτα απολύτως. Μόνο τίποτα; Έμεινε η πίκρα στην ψυχή και το

βάρος της αμαρτίας που κάνει το Πανάγιο Πνεύμα να φεύγει. Και τους

αγγέλους να απομακρύνονται.

Οργίσθηκε κάποιος και θέλησε να βρίσει. Ή να βλαστημήσει. Το έκανε.

Έβρισε και βλαστήμησε. Και λοιπόν; Για μια στιγμή, λέει: «Ε, καλά του την

έκανα του αλήτη». Και μετά; Μετά μόνο το βάρος της ψυχής. Για πόσο;

Μπορεί και για πάντα.

Μακριά από τον Θεό είναι μεγάλη φτώχεια

Πότε δεν θα είναι για πάντα το βάρος της ψυχής; Μόνο όταν ο

άνθρωπος «έλθει εις αίσθησιν». Ο άσωτος σιγά-σιγά ξόδεψε τον πλούτο, που

πήρε από τον Πατέρα του. Εννοείται ότι πλούτος είναι τα χαρίσματα τα οποία

μας δίνει ο Θεός. Ποια χαρίσματα;

Αγάπη για τον Θεό. Αγάπη για το συνάνθρωπο. Σεβασμός για το

συνάνθρωπο. Διάθεση βοήθειας για το συνάνθρωπο. Όλα αυτά τα μεγάλα

χαρίσματα, η ευγένεια της ψυχής που έχουμε όλοι οι άνθρωποι, μέσα στη ζωή

της αμαρτίας καταστρέφονται όλα. Τότε ο άνθρωπος βλέπει τον άλλο σαν

αντικείμενο εκμεταλλεύσεως. Και προσπαθεί να τον εκμεταλλευτεί. Τι να του

εκμεταλλευτεί; Την τσέπη του, τον κόπο του, την ψυχή του, το σώμα του. Όλα

θέλει να τα εκμεταλλευτεί ο άνθρωπος που έχει υποδουλωθεί στην αμαρτία,

για το δικό του κέφι.

Ενώ το θέλημα του Θεού είναι να λέμε: Ο άνθρωπος απέναντί μου είναι

εικόνα του Πατέρα μου του εν ουρανοίς. Παιδί του, σαν κι εμένα. Αδελφός μου

είναι. Τι έχω χρέος να κάνω; Να τον αγαπάω. Να τον βοηθώ. Να τον σέβομαι.

Είτε είναι άνδρας, είτε είναι γυναίκα. Μια οικογένεια είμαστε, του Θεού.

Όταν ο άνθρωπος σκέπτεται έτσι, τι γίνεται; Άγγελος επάνω στη γη.

Ενώ όταν σκέπτεται αλλιώς, γίνεται δαιμόνιο. Και συνεχώς πτωχεύει.

Έτσι λοιπόν και ο άσωτος ζώντας μακριά από τον Θεό και

σκορπίζοντας τον πλούτο, επτώχευσε τόσο πολύ, που αισθανόταν ότι

βρίσκεται σε μεγάλη ανάγκη. Και ό,τι τρώει, είναι ξυλοκέρατα που τρώνε τα

γουρούνια. Γιατί εκεί καταντάει ο άνθρωπος που μένει μακριά από τον Θεό.

Τρώει, και εκείνη την στιγμή, νομίζει πως κάτι κάνει, αλλά αμέσως μετά μένει

με πίκρα. Τίποτε άλλο. Γι’ αυτό δεν υπάρχει στους αμαρτωλούς χαρά.

Ο άσωτος, όταν κατάλαβε ότι έπεσε πολύ χαμηλά, θυμήθηκε τα παλιά

και είπε: «Αλήθεια, πώς ήμουνα κοντά στον Πατέρα μου; Και πού

3Κυριακή τοῦ Ἀσώτου. 21/2/1996

κατάντησα;». Αυτή η σκέψη είναι η πολυτιμότερη σκέψη που μπορεί να κάνει

ο άνθρωπος. Να ξεχωρίσει ότι η αμαρτία είναι καταστροφή, και η ζωή κοντά

στο Θεό, είναι ζωή αληθινή και σωτηρία. Μακάριος ο άνθρωπος που

σκέπτεται έτσι.

Ο Πατέρας περιμένει και συγχωρεί

Όταν ο άσωτος προχώρησε προς τον Πατέρα του, ο Πατέρας τον είδε

από μακριά και έτρεξε να τον αγκαλιάσει.

Ήταν άξιος ο άσωτος να τον αγκαλιάσει και να τον φιλήσει ο Πατέρας;

Για ποια συμπεριφορά; Την απέναντί του; Να την ονομάσουμε με απλά λόγια:

«γαϊδουρινή συμπεριφορά»; Ή για την συμπεριφορά του απέναντι των άλλων;

Αλλά ο Χριστός μας λέει, ότι μόλις ο άνθρωπος κάνει την σκέψη ότι η αμαρτία

είναι καταστροφή και η ζωή κοντά στο Θεό είναι σωτηρία, όσο χαμηλά και αν

έχει πέσει, επειδή σκέφτηκε σωστά, γίνεται αγαπητός στο Θεό. Και τότε ο

Θεός τρέχει να τον αγκαλιάσει, να τον φιλήσει και να τον υποδεχθεί, παρότι

ακόμη δεν έχει διορθώσει τίποτε από τα πάθη του. Να ένα μεγάλο δίδαγμα:

Πρέπει όσο μπορούμε περισσότερο να φροντίζουμε να βάζουμε μέσα στο

μυαλό μας την σκέψη ότι η αμαρτία, η απομάκρυνση από τον Θεό, είναι η

χειρότερη καταστροφή.

Ο Πατέρας αγκάλιασε τον άσωτο και τον πήρε στο σπίτι του. Εκείνος

του έλεγε: «Πάτερ, δεν είμαι άξιος να ονομάζομαι υιός σου». Γιατί τα καλά

παιδιά, ταυτίζουν το θέλημά τους με το θέλημα του Πατέρα τους. Δεν έχει,

άλλα μυαλά ο Πατέρας, άλλα το παιδί.

Αλλά ο Πατέρας σαν να μην άκουσε πήρε τον άσωτο, τον έντυσε με τα

καλύτερα ρούχα, του φόρεσε δαχτυλίδι και έσφαξε τον μόσχο τον σιτευτό. Τι

σημαίνουν αυτά; Τον συγχώρησε. Και με την μετάνοια και την εξομολόγηση,

του έσβησε τις αμαρτίες του. Και του φόρεσε τη στολή του αγίου βαπτίσματος.

Αυτή τη στολή, όταν αμαρτήσουμε την χάνουμε και όταν μετανοήσουμε μας

την ξαναφοράει ο Θεός. Και μας δίνει το δαχτυλίδι ότι είμαστε δικοί του.

Μόσχος σιτευτός είναι ο Χριστός που εσφάγη επάνω στο Σταυρό, για να γίνει

τροφή μας. Να τον τρώμε, να δυναμώνει η ψυχή μας. Να αποκτά δύναμη να

περπατάει μέσα στον κόσμο για να φτάσει στην αιώνια ζωή.

Να, πώς ευεργετείς το παιδί σου

Ενώ διασκέδαζαν, γύρισε ο πρεσβύτερος υιός, από τα χωράφια που

δούλευε. Αλλά όταν άκουσε πως γύρισε ο αδελφός του ο άσωτος και ότι ο

Πατέρας κάνει τέτοια διασκέδαση στενοχωρήθηκε. Και είπε: «Εγώ, όλη μου τη

ζωή δεν έκανα τίποτε άλλο, από το να του κάνω το θέλημα αυτού του

ανθρώπου. Και ποτέ δεν μου είπε, πάρε και συ ένα κατσικάκι να πας να

γλεντήσεις, όχι άσεμνα, αλλά με τους φίλους μου».

Καλό παιδί ήταν και οπωσδήποτε θα είχε φίλους καλούς. Γιατί τότε ο

Πατέρας του δεν του έδωσε ποτέ ένα κατσίκι; Γιατί ο επουράνιος Πατέρας

ξέρει ότι η αμαρτία είναι λάσπη που γλιστράει. Και η διασκέδαση είναι λάσπη

που γλιστράει. Άμα αρχίσει να γλεντάει με τους φίλους του, δεν θα αργήσει να

πάρει την κατηφόρα. Γι’ αυτό και οι καλοί γονείς δεν ντώνουν πολύ το σχοινί

στα παιδιά τους, για γλέντια και διασκέδαση.

Ο Πατέρας όταν άκουσε πως ο γυιός του πείσμωσε, βγήκε και του είπε:

4Κυριακή τοῦ Ἀσώτου. 21/2/1996

-Παιδί μου, τι σκέψεις είναι αυτές που κάνεις; Εσύ είσαι πάντοτε μαζί

μου. Δεν κατάλαβες τι έχω στην καρδιά μου; Μόνο αγάπη και πόνο. Πώς

τώρα μου ξεφεύγεις; Σε ποιόν μοιάζεις; Έπρεπε να γεμίσεις χαρά. Αδελφός

σου είναι αυτός που ήλθε. Νεκρός ήταν. Και αναστήθηκε. Τον είχαμε

ξεγράψει. Και να ‘τος πάλι μαζί μας.

Τι μας διδάσκει ο Χριστός; Όταν βλέπουμε άνθρωπο να θέλει να κάνει

ένα τόσο δα βηματάκι, για να πάει πιο κοντά στον Χριστό, και να γίνει λίγο

καλύτερος, πρέπει να νομίζουμε ότι οι στιγμές αυτές είναι από τις πιο

ευτυχισμένες της ζωής μας.

Ας ακούσουμε με προσοχή τα διδάγματα που μας δίνει το θεόσδοτο

κείμενο που λέγεται «παραβολή του ασώτου». Αμήν.-

ΚΑΛΟ ΤΡΙΩΔΙΟ

 

 2026 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ

(Λουκ. 18, 10-14)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα που έγινε την 1/2/2004)

Η προσευχή του φαρισαίου

Ακούσαμε στο Ευαγγέλιο για δυο ανθρώπους που πήγαν στην

Εκκλησία να προσευχηθούν. Ένας Φαρισαίος και ένας τελώνης. Ο ένας του

κόσμου και της πιάτσας. Ο άλλος της ευσέβειας. Για τον ίδιο σκοπό πήγαν.

Να προσευχηθούν. Μπήκαν στην Εκκλησία με την ίδια διάθεση. Έμειναν εκεί

κάποια ώρα και μετά έφυγαν. Αλλά, τι διαφορά! Ο ένας έφυγε δικαιωμένος, ο

άλλος κατάκριτος. Το παράξενο είναι, ότι έφυγε δικαιωμένος από την

Εκκλησία, ευάρεστος ενώπιον του Θεού, ο άνθρωπος της πιάτσας. Και

εκείνος που φαινόταν του Θεού, της Εκκλησίας, έφυγε κατάκριτος. Γιατί;

Να ένα ερώτημα που ασφαλώς απασχολεί όλους μας. Είτε είμαστε από

εκείνους που ερχόμαστε συχνά στην Εκκλησία, είτε είμαστε από εκείνους που

προτιμάμε άλλες απασχολήσεις.

Ο Χριστός απαντά καθαρά στο ερώτημα αυτό.

Ο Φαρισαίος, μπήκε στο ναό, στάθηκε με καμάρι - επειδή ήταν της

Εκκλησίας άνθρωπος - και άρχισε να προσεύχεται. Τι έλεγε; Έχει σημασία.

Αυτά τα πράγματα είναι ζωή μας. Και μάλιστα η αρχή της ζωής μας. Γιατί η

αληθινή ζωή μας είναι μόνο κοντά στο Θεό. Στην Βασιλεία Του. Αρχίζει λοιπόν

ο φαρισαίος: «Ο Θεός, ευχαριστώ σοι». Τι ωραία αρχή! Την ακούς και

ευφραίνεται η καρδιά σου. Και περιμένεις να δεις, γιατί ευχαριστεί τον Θεό.

Συνεχίζει. «Ουκ ειμί ώσπερ οι λοιποί των ανθρώπων». Δεν είμαι

αμαρτωλός και παλιάνθρωπος σαν τους άλλους, που είναι άρπαγες, άδικοι,

μοιχοί. Μα προπαντός δεν είμαι σαν αυτό το απόβρασμα, που στέκεται δίπλα

μου, δήθεν να προσευχηθεί. Εγώ νηστεύω, δυο φορές την εβδομάδα. Κάνω

ελεημοσύνες. Και γενικά, ζω καλά.

Παρότι όλα αυτά είναι κατορθώματα δικά του, καλές πράξεις δικές του,

πάλι λέμε μέσα μας: Αφού είπε: «ο Θεός ευχαριστώ σοι», γιατί όλα αυτά δεν

τα συνδέει με τον Θεό; Πού τα οφείλει; Γιατί δεν λέει «σ’ ευχαριστώ Θεέ μου,

που μου έδωσες χάρη, φωτισμό, έλεος να καταλάβω ποιος είναι ο σκοπός της

ζωής και να αγωνίζομαι να κάνω έργα ευάρεστα, ενώπιόν σου»;

Γιατί λέει απλώς «ευχαριστώ, γιατί δεν είμαι σαν τους άλλους. Εγώ

είμαι καλός. Δεν είμαι άρπαγας, ούτε λωποδύτης, ούτε παλιάνθρωπος, ούτε

μοιχός»; Έχει ιδιαίτερη σημασία αυτό που κάνει ο φαρισαίος. Δηλαδή το ότι

δεν σχετίζει τις αρετές του με τον Θεό. Τι έπρεπε να πει; «Όλα Κύριε, είναι

δώρα σου! Αν δεν ήσουν δίπλα μου να με φωτίζεις να ξεσηκώνεις την

συνείδησή μου, πόσα κακά έργα δεν θα έκανα;». Μα ο φαρισαίος επιμένει:

«Εγώ έκοψα τη ζωή μου όμορφα. Και την έφτιαξα όμορφα. Κάτι άλλοι, δεν την

έχουν φτιάξει έτσι. Αυτοί δεν μοιάζουν με μένα. Δεν είναι καλοί άνθρωποι».

Φαντασθείτε κάποιον, να είναι ό,τι είναι, να φτιάχνει μόνος το

πορτραίτο του και να ισχυρίζεται: «Όποιος δεν μου μοιάζει, δεν είναι όμορφος.

Ούτε είναι καλά. Είναι άρρωστος. Πώς πρέπει να είναι; Όπως εγώ!». Πάνω-

κάτω αυτό λέει ο φαρισαίος. Γιατί βλέπει τον εαυτό του τέλειο.

2Κυριακή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου. 1/2/2004

Ας ταπεινωθούμε μπροστά στο Θεό

Ο τελώνης, τι έκανε; Δεν θεώρησε τον εαυτό του άξιο να σταθεί κάπου

μπροστά να τον βλέπουν. Κρύφτηκε πίσω από μια κολώνα. Και ψέλλιζε: «Θεέ

μου, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Συγχώρησέ με. Είμαι άνθρωπος

αμαρτωλός. Ξέφυγα από τον νόμο σου. Λυπήσου με, Θεέ μου.

Μας λέγει ο Χριστός, ότι γι’ αυτό του το φρόνημα, έφυγε δικαιωμένος

πιο πολύ από τον φαρισαίο, που όχι μόνο είχε αποφύγει τις χονδρές αμαρτίες,

μα είχε και καλά έργα. Γιατί; Γιατί ο ένας, ο τελώνης είχε σωστή τοποθέτηση,

απέναντι του Θεού. Σκέφτηκε πηγαίνοντας στην Εκκλησία:

Πώς θα φτιάξω την σχέση μου με τον Θεό;

Σε τι κατάσταση βρίσκομαι μέχρι τώρα;

Τι πρέπει να κάνω;

Και πήγε και προσευχήθηκε «τύπτων το στήθος του», που σημαίνει:

«Εγώ φταίω. Τούτη η καρδιά φταίει και αυτό το ξεροκέφαλο». Γιατί το λέμε

έτσι;

Ο Θεός, μας έδωσε την καρδιά, να αγαπάμε το καλό. Όχι να την

αφήνουμε να κολλάει σε αρρωστημένα πάθη και συναισθήματα. Ή μήπως δεν

είναι αρρωστημένο το μίσος; Οι πόθοι της αμαρτίας; Η κακία; Ο εγωισμός;

Δεν είναι αρρωστημένο να πιστεύω, ότι εγώ έχω την σωστότερη κρίση στον

κόσμο και την μεγαλύτερη αξία; Δεν είναι αρρωστημένο να πιστεύω, ότι θα

ρυθμίσω εγώ τη ζωή μου, καλύτερα από ό,τι μου την ρυθμίζει ο Πατέρας μας

ο επουράνιος; Δεν είναι αρρωστημένο, να μην ενδιαφέρεσαι να κάνεις τον

εαυτό σου όμορφο, για να βρεθείς στο σαλόνι του Θεού στην αιώνια ζωή;

Αλλά να προτιμάς να βρεθείς στο σκουπιδοντενεκέ της αιωνιότητας, με το να

εμμένεις στην αμαρτία; Ο φαρισαίος δεν είχε ούτε τοποθέτηση σωστή

απέναντι του Θεού, ούτε σχέση σωστή με τον Θεό.

Ποια η σωστή σχέση με τον Θεό;

Ποια είναι η σωστή σχέση με τον Θεό; Ξέρω ότι ο Θεός είναι

δημιουργός και ευεργέτης μας. Ό,τι καλό έχουμε, στο σώμα, στην καρδιά,

στην ψυχή μας, δωρεές Του είναι. Όλος ο κόσμος είναι δική Του προσφορά σ’

εμάς. Λέει η Αγία Γραφή: Έφτιαξε τον κόσμο ο Θεός και έβαλε τον άνθρωπο

σαν βασιλιά της κτίσεως. Και όλοι μας λίγο-πολύ, έχουμε την δυνατότητα, να

βλέπουμε την ομορφιά της φύσεως και να την απολαμβάνουμε. Και κάτι

ακόμη: έχουμε την δυνατότητα να κάνουμε τι; Να ερχόμαστε σε επικοινωνία

μεταξύ μας και με τον Θεό. Ποιος είναι ο νόμος που ρυθμίζει αυτή την καλή

επικοινωνία μεταξύ μας και με τον Θεό; Η αγάπη!

Άμα θέλω να είμαι άνθρωπος του Θεού, πρέπει να έχω καλή

επικοινωνία -και να φροντίζω να έχω- με όλους, γιατί είναι και αυτοί του Θεού

και αδέλφια μου. Πρέπει λοιπόν να τους αγαπάω. Να αγωνίζομαι να έχω

απέναντί τους καλά αισθήματα. Δηλαδή; Να θέλω να τους κάνω καλό. Να

τους τιμώ. Να τους σέβομαι. Όταν κάποιος κακολογεί τους άλλους, δεν τους

αγαπάει. Το λάθος του φαρισαίου ήταν: Κακολογούσε τους άλλους. Ξεχώριζε

τον εαυτό του από αυτούς. «Άλλο εκείνη η παλιοφάρα. Άλλο εγώ! Ο καλός

άνθρωπος».

Ακόμη δεν είχε σωστή σχέση ούτε με τον Θεό. Όποιος έχει σωστή

σχέση με τον Θεό, αγαπά το θέλημά Του. Και ό,τι ο Θεός θέλει, εκείνο και

3Κυριακή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου. 1/2/2004

αυτός αγαπά. Ο Θεός θέλει να αγαπάμε τους άλλους; Τους αγαπάμε! Να τους

τιμάμε; Τούς σεβόμαστε. Ο φαρισαίος, δεν τα έκανε αυτά. Γι’ αυτό, δεν έφυγε

από την Εκκλησία δικαιωμένος, αλλά ζημιωμένος.

Ο τελώνης, όταν μπήκε στην Εκκλησία μίλησε με τον Θεό ειλικρινά:

«Θεέ μου, είμαι στη ζωή μου λάθος. Ελέησέ με. Δείξε και σε μένα την

ευσπλαγχνία σου». Να η σωστή σχέση με τον Θεό.

Όταν ο τελώνης γίνεται φαρισαίος

Θα ήταν για μας ευκταίο να είχαμε στην καθημερινή ζωή τις αρετές του

φαρισαίου. Δηλαδή, ούτε άρπαγες να είμαστε, ούτε άδικοι, ούτε μοιχοί, ούτε

λωποδύτες, ούτε βλάσφημοι, ούτε υβριστές. Μακάρι στην επικοινωνία μας με

τους άλλους να είχαμε αυτές τις καλές αρχές.

Αλλά μέσα στην Εκκλησία, να είμαστε σαν τον τελώνη. Να λέγαμε στο

Θεό: «Κύριε, αγωνίζομαι έξω στην κοινωνία να αποφεύγω ό,τι το αντίθετο στο

θέλημά σου. Όμως πόσα είναι εκείνα στα οποία σφάλλω. Και προπαντός,

πόσο η καρδιά μου, απέχει από αυτό που συ θέλεις;».

Αν ρίξουμε μέσα μας μια ματιά, λίγο-πολύ, μοιάζουμε συγχρόνως στον

φαρισαίο και στον τελώνη. Γιατί ενώ κάνουμε τα έργα του τελώνη -

παλιανθρωπιές δηλαδή- επιμένουμε να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους

άλλους, επειδή τους βρίσκουμε λίγο κατώτερους από εμάς. Και τους

κατακρίνουμε και τους κακολογούμε. Γιατί; Γιατί ξεχνάμε τον νόμο του Θεού

και την κατάστασή μας. Όταν κανείς ξεχνά σταθερά και μόνιμα τον νόμο του

Θεού, ξεφεύγει εντελώς. Πόσοι από μας ξεφεύγουμε πολύ βαθειά και για

πολύ από το θέλημα του Θεού;

Και όταν θυμηθούμε ότι πρέπει να γυρίσουμε, αντί να πάρουμε το

φρόνημα του τελώνη και τα μυαλά του, όταν πήγε να προσευχηθεί, βλέπουμε

τον εαυτό μας με τα μάτια του φαρισαίου. Και τι λέμε; «Εγώ, μπορεί να κάνω

ό,τι κάνω στην πιάτσα. Αλλά η καρδιά μου είναι καλύτερη από εκείνους τους

παλιοφαρισαίους που πηγαίνουν στην Εκκλησία». Δηλαδή κάνουμε

συγχρόνως την κατάκριση του φαρισαίου και τις βρωμοδουλειές του τελώνη.

Όλα στραβά.

Να ζηλέψουμε το άριστο

Το σωστό είναι: Στην Εκκλησία σαν τον τελώνη. Έξω, στον κόσμο, να

φερόμαστε όσο το δυνατόν πιο καλά. Το ακόμη πιο καλό είναι: Να έχουμε την

ταπείνωση του τελώνη. Να κάνουμε όλα τα καλά έργα που απαιτεί ο Θεός· και

επιπλέον στη σχέση μας την καθημερινή με τους ανθρώπους, να τους

αντιμετωπίζουμε με αγάπη και καλωσύνη και να ευγνωμονούμε για κάθε καλό

τον Θεό.

Λέει ένας σοφός:

Η προσευχή του τελώνη «ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», είναι όλη

κι όλη έξι λέξεις. Μα είναι τόσο χαριτωμένα λόγια ενώπιον του Θεού, που όταν

ο άνθρωπος τα λέει, τα αισθάνεται και τα έχει στην καρδιά του, τα λόγια αυτά,

ανοίγουν την καρδιά του Θεού. Και τα αυτιά του Θεού. Από κει και πέρα ο

Θεός μάς ακούει. Γιατί ο Θεός είναι της αγάπης και της ταπεινώσεως.

Αρχίζοντας την προπαρασκευή για το Πάσχα, μας λέει ο Χριστός:

Κάνετε σωστή τη σχέση σας με τον Θεό. Ανασκουμπωθείτε. Ψάξετε τον εαυτό

σας. Αποφασίστε να βαδίσετε καλύτερα. Σταθείτε με ταπείνωση και συντριβή

4Κυριακή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου. 1/2/2004

ενώπιον του Θεού. Αρχή και ξεκίνημα: «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ».

Αμήν.-

 2026 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 25 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ ΛΟΥΚΑ

Η ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΤΟΥ ΖΑΚΧΑΙΟΥ (Λουκ. 19, 1 - 10)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στη Φιλιππιάδα, στις 25/1/2004)

Ελάτε παιδιά μου

Ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς είναι ο Θεόδωρος

Ντοστογιέφσκι. Ρώσσος, ορθόδοξος χριστιανός. Θα μπορούσαμε να πούμε

ότι μετέφερε στα βιβλία του περίπου όλη την ορθόδοξη πίστη, γιατί πόνεσε

πολύ για την απόκτησή της.

Στην αρχή ήταν άθεος. Έπεσε σε πολλά λάθη. Κάποια φορά τον

έκλεισαν στη φυλακή. Εκεί, ο Θεόδωρος Ντοστογιέφσκι έμαθε να διαβάζει το

Ευαγγέλιο. Και κατάλαβε τι διαφορά υπάρχει ανάμεσα στα βιβλία της

ψευτοφιλοσοφίας των ανθρώπων και στη σοφία του Θεού. Και από τότε έγινε

συνειδητός χριστιανός.

Στο βιβλίο του, «Έγκλημα και τιμωρία», μιλάει για ένα ταλαίπωρο

άνθρωπο που είχε καταντήσει να έχει μοναδική του χαρά και απόλαυση στη

ζωή –επειδή ήταν εσωτερικά κούφιος- το κρασί.

Κάποια φορά αυτός ο μεθύστακας, ο Μαρμελάντωφ, ήλθε σε

πνευματική κατάνυξη και είπε τα εξής λόγια: (του Ντοστογιέφσκι λόγια

φυσικά): «Θα έπρεπε κάθε άνθρωπος, κάπου να μπορεί να ακουμπήσει. (Το

έλεγε με πόνο, γιατί αυτός ο άνθρωπος, ο Μαρμελάντωφ, δεν είχε να

ακουμπήσει πουθενά). Αλλά θα ‘ρθει καιρός που κάθε ένας, κάπου θα

μπορέσει να ακουμπήσει το κεφάλι του. Έτσι έπρεπε να είναι και τώρα.

Έπρεπε και τώρα, κάθε άνθρωπος κάπου να μπορούσε να ακουμπάει, κάπου

να βρίσκει λίγη συμπόνια και παρηγοριά». Και συνεχίζει:

«Συμπόνια σε μας, θα δείξει Εκείνος που έχει για όλους συμπόνια.

Εκείνος που θα μας κρίνει όλους, και τους καλούς και τους κακούς. Και όταν

πια θα έχει τελειώσει με όλους τους άλλους, θα ασχοληθεί και με μας. Θα μας

πει: "Ελάτε και σεις παλιομεθύστακες. Ελάτε και σεις φτωχά μου

πλασματάκια". Τότε εμείς θα πάρουμε τον δρόμο προς το μέρος Του. Να

πάμε κοντά Του χωρίς ντροπή. Αλλά τότε θα ξεσηκωθούν οι σοφοί και οι

συνετοί και οι καλοί άνθρωποι του κόσμου τούτου και θα φωνάξουν:

-Κύριε, τι τους θέλεις αυτούς; Άφησέ τους.

Μα ο Χριστός θα τους πει:

-Ναι, σοφοί και συνετοί, ναι, καλοί άνθρωποι του κόσμου. Θα τους

πάρω και αυτούς κοντά μου. Γιατί είναι δικοί μου. Πλάσματά μου. Και ποτέ,

κανένας τους, δεν είχε τον εαυτό του για τίποτε.

Θα απλώσει τα χέρια του σε μας, να μας δεχθεί.

Και θα μας ξαναπεί:

-Ελάτε παιδιά μου. Ελάτε. Και εμείς θα πέσουμε κάτω και θα τον

προσκυνήσουμε. Η καρδιά μας, θα γεμίσει τότε με χαρά και φως».

Μπορώ να ελπίζω;

Ακούσαμε στο Ευαγγέλιο, για ένα πάμπλουτο άνθρωπο, τον Ζακχαίο.

Ήταν διευθυντής της Εφορίας. Τότε αυτά τα αξιώματα είχαν ασυδοσία. Αν

σήμερα μιλάμε για διαπλοκή, τότε ήταν πολύ χειρότερα, γιατί κανένας δεν

2Κυριακή ΙΕ΄ Λουκᾶ. Τοῦ Ζακχαίου. 25/1/2004

μπορούσε να ελέγξει κανέναν. Και οι μεγάλοι αξιωματούχοι έκαναν τερατώδεις

αδικίες. Αλλά ένας πάμπλουτος, με μεγάλο αξίωμα, που όλοι τον φοβούνται

και μπορεί να κάνει ό,τι θέλει, τι σχέση έχει με το φτωχαδάκι του

Ντοστογιέφσκι; Που όχι μόνο δεν είχε να φάει αλλά και ήταν εσωτερικά χωρίς

περιεχόμενο;

Γιατί το θυμηθήκαμε; Γιατί ο Ζακχαίος, πάμπλουτος και ισχυρός και ο

Μαρμελάντωφ, φτωχός και μέθυσος, είχαν ένα κοινό σημείο: Έψαχναν και οι

δυο να βρουν μια ακρούλα στον ουρανό. Για να αισθανθούν λίγο αλλιώτικα

από την κατάσταση που ζούσαν.

Ο ένας από την φτώχεια και την ταλαιπωρία.

Ο άλλος από το ότι τα είχε όλα, αλλά με ένα τρόπο που του πλάκωνε

την συνείδηση. Και τον έκανε, να μην αισθάνεται χαρά και ειρήνη.

Ένα κομματάκι γης πατάμε εδώ, μα θα θέλαμε να πατήσουμε ένα

κομματάκι ουρανό, να βρούμε ένα κομματάκι ελπίδα ότι αυτά τα πράγματα

που κάνουν μαύρη τη ζωή μας, κάπως θα αλλάξουν.

Έμαθε ο Ζακχαίος ότι περνούσε ο Χριστός από την Ιεριχώ, και έτρεξε

να τον δει. Γιατί; Γιατί ζητούσε κάποιον να τον οδηγήσει, να βρει ένα

κομματάκι, όχι στη γη αλλά στον ουρανό.

Μα ήταν κοντός και γι’ αυτό ανέβηκε πάνω σε μια συκομουριά, ένα

δένδρο στο δρόμο, και τέντωσε τα μάτια του να δει τον Χριστό. Να λύσει το

αίνιγμά του: «Μπορώ να ελπίζω; Μπορεί να μου προσφέρει κάτι διαφορετικό

από αυτά με τα οποία έχω γεμίσει τις τσέπες μου και τις τράπεζές μου;».

Ο Χριστός πέρασε από εκεί και πριν προλάβει ο Ζακχαίος να τον δει,

τον είδε ο Χριστός ο παντογνώστης και του είπε:

-Ζακχαίε κατέβα γρήγορα. Σήμερα θα μείνω στο σπίτι σου.

Κατέβηκε ο Ζακχαίος και τον υποδέχθηκε γεμάτος χαρά. Και

μαζεύτηκαν στο σπίτι τού Ζακχαίου ένα τσούρμο από το σινάφι του. Ήταν

άνθρωποι του χρήματος, της καταφρόνησης των πάντων, της αθεΐας, που

πίστευαν ότι η ζωή έχει αξία μόνο όταν τρως, πίνεις και γλεντάς. Ανάμεσα

λοιπόν σ’ αυτούς, στάθηκε ο Ζακχαίος και είπε στον Χριστό:

-Κύριε, τα ημίση των υπαρχόντων μοι, δίδωμι πτωχοίς. Από αυτά πού

απόκτησα, τα μισά τα δίνω στους φτωχούς. Και από τα άλλα μισά, όποιον

συκοφάντησα, όποιον αδίκησα, θα ‘ρθει εδώ και θα του δώσω τετραπλάσια.

Ακούοντας τα λόγια αυτά ο Χριστός είπε: «Σήμερον, σωτηρία τω οίκω

τούτω εγένετο καθότι και αυτός υιός Αβραάμ εστιν». Σήμερα ήρθε η σωτηρία

σ’ αυτό το σπίτι. Είναι υιός τού Αβραάμ ο Ζακχαίος. Και εγώ ήλθα να τα

μαζέψω τα παιδιά του Αβραάμ. Εκείνα που θέλουν να ‘ρθούνε κοντά μου.

Μη μένουμε στην ρηχότητα των σκέψεών μας

Αυτή είναι με απλά λόγια η ιστορία του Ζακχαίου. Μπορεί κανείς να την

περάσει χωρίς να κάνει κάποια βαθύτερη σκέψη, και να πει:

-Τι όμορφο περιστατικό... Να μετανοιώσει και ένας τέτοιος πλούσιος!

Αλλά ας σπρώξουμε τον εαυτό μας, από την ρηχότητα σκέψεων,

συναισθημάτων και αποφάσεων στα πιο βαθειά. Για να πάρουμε κάτι το

ουσιωδέστερο από τον Χριστό. Που συμβαίνει να Τον συναντάμε, χωρίς να

ωφελούμεθα από τον λόγο Του. Να Τον ακούμε χωρίς να Τον κατανοούμε.

Τι σημαίνει το: «Σήμερον, σωτηρία τω οίκω τούτω εγένετο;».

Ο Χριστός, έμπαινε σε πολλά σπίτια, που δεν κράταγαν απολύτως

τίποτε από όσα έβλεπαν και άκουγαν από αυτόν. Όταν όμως μπήκε στο σπίτι

3Κυριακή ΙΕ΄ Λουκᾶ. Τοῦ Ζακχαίου. 25/1/2004

τού Ζακχαίου, ο Ζακχαίος δεν τον έβαλε στην πολυθρόνα, αλλά στην καρδιά

του. Μπαίνοντας ο Χριστός στο σπίτι του Ζακχαίου κατέβηκε ο ουρανός, στην

καρδιά του Ζακχαίου. Από πού το καταλαβαίνουμε; Όταν ένας άνθρωπος, σε

όλη του τη ζωή κυνηγάει το χρήμα, την καλοπέραση και πιστεύει ότι η χαρά

και η ευτυχία είναι εδώ, σε αυτό τον κόσμο, το φρόνημα αυτό του γίνεται

δευτέρα φύση. Του γίνεται η «καρδιά» του, η νοοτροπία του, τα συναισθήματά

του, η χαρά του. Και όλα αυτά, δεν φεύγουν εύκολα.

Γι’ αυτό βλέπουμε ανθρώπους, στην ώρα του θανάτου τους, να το

ξέρουν ότι φεύγουν και να μην αλλάζουν σε τίποτε. Γιατί; Γιατί έχει μολυνθεί

από την αμαρτία και η σκέψη και η καρδιά και το σώμα και τα συναισθήματα.

Ολόκληρος ο άνθρωπος. Γι’ αυτό μας λέει το Ευαγγέλιο: Μπήκε ο Χριστός όχι

απλά στο σπίτι του Ζακχαίου, αλλά στην καρδιά του, στον κόσμο του μέσα

μπήκε. Και τι τον έκανε; Από σταύλο, Ουρανό!

Όπως τότε, που γεννήθηκε ο Χριστός στο σπήλαιο, από την αγία

Παρθένο έκανε το σπήλαιο, ουρανό. Και την Παρθένο, θρόνο του και

Παράδεισο.

Έτσι έγινε και η ψυχή, ο εσωτερικός κόσμος του Ζακχαίου, από την

στιγμή που έβαλε τον Χριστό όχι στο σαλόνι του, αλλά στην καρδιά του. Και

εκείνα που μέχρι τότε τα αγαπούσε, αφού μπήκε ο Χριστός στην καρδιά του,

κατάλαβε ότι «δεν είναι προτεραιότητα».

Ποιά ήταν η λάθος τοποθέτηση;

• Του φτωχού Μαρμελάντωφ, ήταν ότι μπορούσε μέσα στην τόση

δυστυχία που είχε, να χαρεί λίγο με το κρασί.

• Του Ζακχαίου, ότι έβαλε στόχο του να πλουτήσει, για να φάει, να πιεί,

να γλεντήσει, να βρει χαρά.

Πάμπλουτος ο ένας. Φτωχαδάκι ο άλλος. Αλλά τα ίδια μυαλά.

Μόνο αν μπει ο Χριστός στην καρδιά μας και καταλάβουμε ότι η

προτεραιότητα είναι ο σωτήρας Χριστός, η αιώνια ζωή και η ψυχή, μόνο τότε

μπορούμε να παραμερίσουμε τα επίγεια (πράγματα και φρονήματα) από τη

ζωή μας. Διαφορετικά, η συνάντηση μας με τον Χριστό, με τον λόγο Του, με

την χάρη Του και το έλεός Του δεν θα είναι παρά μια μικρή λεπτομέρεια στη

ζωή μας. Η οποία στο τέλος θα καταντήσει ένα επεισοδιάκι που θα

λησμονηθεί.

Από τον Ζακχαίο μέχρι σήμερα πέρασαν 20 αιώνες. Σε μας ο Ζακχαίος

τι έχει να πει; «Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας».

Εμείς αλλάζουμε. Ο Χριστός δεν αλλάζει.

Και είναι αθλιότητα, να αλλάζουμε μόνο σε ηλικία, να αλλάζουμε μόνο

από την αρρώστια στην υγεία και από την υγεία στην αρρώστια και να

αλλάζουμε μόνο ρούχα και εμφάνιση.

«Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός». Και τότε πηγή ζωής και

σήμερα πηγή ζωής. Τότε, με την κατά σάρκα παρουσία Του, ψηλαφητός.

Σήμερα, παρών με τον λόγο Του στο ευαγγέλιο, στην Εκκλησία, στο κήρυγμα.

Και κατά σάρκα παρών και αισθητώς στην Θεία Κοινωνία.

Μακάριος ο άνθρωπος ο οποίος αναζητεί τον Χριστό, όπως έψαχνε να

τον βρει ο Ζακχαίος, για να τον βάλει στην καρδιά του.

Μακάριος ο άνθρωπος που διαβάζει τον λόγο του Θεού και προσπαθεί

να τον ρουφήξει. Για να τον κάνει κριτήριο στη ζωή του. Να τον κάνει γραμμή

και πρόγραμμα που πρέπει να ακολουθήσει για να ορθοποδήσει πνευματικά.

Αμήν.-