2026 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 15 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΕΩΣ

Η ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ (Ματθ. 25, 31-46)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα, Παπαδάτες 18/2/2001)

Κριτήριο η αιώνια ζωή

Σήμερα η αγία μας Εκκλησία μάς θυμίζει ότι θα έλθει πάλι ο Χριστός,

για να αποδώσει στον καθένα τον μισθό του ανάλογα με τον κόπο του. Θα

έλθει, όχι όπως την πρώτη φορά ταπεινός, αλλά με όλη την λάμψη της

θεότητος. Και θα βρει στη γη όχι μόνο καλούς ανθρώπους, εναρέτους,

πρόβατα της ποίμνης του, αλλά και κατσίκια. Και ερίφια.

Όταν θα καθίσει στο θρόνο Του, δεξιά Του θα σταθούν οι δίκαιοι, τα

πρόβατά Του. Αριστερά οι αμαρτωλοί, τα κατσίκια.

Και ο Κύριος θα πει στους δικαίους: «Δεύτε οι ευλογημένοι του Πατρός

μου κληρονομήσατε την ητοιμασμένην υμίν Βασιλείαν...».

Γιατί ερχόμαστε στην Εκκλησία;

Γιατί βαφτιζόμαστε;

Γιατί δεν ζούμε ελεύθερα και άτακτα αλλά παντρευόμαστε στην

Εκκλησία;

Γιατί νηστεύουμε;

Γιατί προσευχόμαστε;

Γιατί αγωνιζόμαστε να μην μπουν κακοί λογισμοί και κακές διαθέσεις

στην καρδιά μας;

Γιατί θεωρούμε καταστροφή την κλεψιά, την ανηθικότητα και τόσες

άλλες αμαρτίες;

Γιατί;

Γιατί ξέρουμε ότι αυτά δεν είναι ευάρεστα στο Θεό. Και ξέρουμε ότι

εκείνη την ημέρα θα μας αμείψει γι’ αυτή την καλή προσπάθειά μας. Ξέρουμε

ακόμη ότι αυτή η ζωή είναι πρόσκαιρη. Θα τελειώσει.

Πόσοι πέρασαν πριν από μας; Πόσο έζησε ο καθένας; Πενήντα χρόνια;

Εκατό; Περισσότερα; Τι ήταν; Μια σταγόνα. Η επίγεια ζωή όλων των

προγόνων μας κάποια στιγμή τελείωσε.

Τα στραγάλια δεν έχουν προτεραιότητα

Αλλά υπάρχει η αιώνια ζωή, η οποία είναι μπροστά και μας περιμένει.

Και μάλιστα εκείνη η ζωή, που θα αρχίσει από την ημέρα που ο Κύριος μας, ο

Ιησούς Χριστός, θα ξανάρθει στον κόσμο, για να αποδώσει στον καθένα

ανάλογα με τα έργα του.

Πόσα θα είναι εκείνα που θα αποδώσει; Εκατονταπλάσια; Χιλιαπλάσια;

Εκατομμυριοπλάσια;

Μπορεί να συγκριθεί το πρόσκαιρο με το αιώνιο;

Μπορεί να συγκριθεί ποτέ, ας πούμε ένα παράδειγμα, ένα λουκούμι ή

ένα στραγάλι με μια ευεργεσία που δίνει νόημα και κάνει ευτυχισμένη όλη τη

ζωή μας;

Υπάρχει άνθρωπος πιο κουτός στον κόσμο, από αυτόν που προτιμά το

στραγάλι και το λουκούμι, από την σωστή οικοδόμηση της ζωής του πάνω στη

γη;

2Κυριακή τῆς Κρίσεως. 18/2/2001

Πώς τότε μπορεί να είναι ποτέ μυαλωμένος ο άνθρωπος εκείνος, που

προτιμάει την επίγεια ζωή, την πρόσκαιρη, από την αιώνια; Το κριτήριο που

χωρίζει τους ανθρώπους σε πρόβατα και σε κατσίκια, είναι το τι έχει μέσα

τους προτεραιότητα. Τι είναι το πιο σπουδαίο για τον καθένα μέσα στην

καρδιά του.

Να φάει, να πιεί, να διασκεδάσει; Ή η ψυχή του και ο Χριστός;

Τι θεωρεί πιο μεγάλο;

Τον κόσμο; Τον εαυτό του; Ή τον Χριστό;

Την σάρκα του ή τον Χριστό;

Την κοιλιά του ή την ψυχή του;

Το πείσμα του ή το θέλημα του Θεού;

Αυτά τα πράγματα δεν επιτρέπεται ποτέ να τα αφήνουμε να είναι

συγκεχυμένες καταστάσεις. Δεν επιτρέπεται να μην ξέρω γιατί αγωνίζομαι. Να

μην ξέρω τι έχει μέσα μου προτεραιότητα, τι είναι για μένα το μεγαλύτερο, και

ξαφνικά να το καταλαβαίνω, όταν πια είμαι - τι κρίμα! - πουλημένος στο

στραβό φρόνημα και στην αμαρτία. Είναι κρίμα τότε να το καταλαβαίνω ότι

κάτι δεν πήγε καλά στη ζωή μου, και τότε να προσπαθώ να ελευθερωθώ και

να μην μπορώ.

Τι θα πει σκλαβιά;

Μας λέει η Αγία Γραφή:

Είχε πάει «ο Ισραήλ», δηλαδή τα παιδιά του μεγάλου πατριάρχη Ιακώβ,

στην Αίγυπτο. Τους πήρε κοντά του ο Ιωσήφ, για να τους προστατεύσει, να

μην πεθάνουν από την πείνα, που τότε είχε πέσει στη γη. Πέρασαν τα χρόνια

και ο Ιωσήφ πέθανε. Οι βασιλιάδες της Αιγύπτου τους μίσησαν τους Εβραίους

και τους καταταλαιπώρησαν σε σκληρές δουλειές, για να τους αφανίσουν.

Εκείνοι στέναζαν. Και ο Θεός έβλεπε, και άκουγε. Και εμφανίσθηκε στον

προφήτη Μωυσή και του είπε:

-Πήγαινε. Σε στέλνω εγώ να ελευθερώσεις αυτόν τον λαό. Να τους

πεις: Είδα την δυστυχία σας. Άκουσα τους στεναγμούς σας. Κατάλαβα τον

πόνο της καρδιάς σας. Είμαι κοντά σας. Εσείς δεν με βλέπετε, αλλά είμαι

κοντά σας. Τα βλέπω, τα ακούω, τα καταλαβαίνω όλα. Εγώ θα σας βγάλω

από την δουλεία. Και θα σας πάρω σε μια γη, όπου θα «ρέει μέλι και γάλα».

Δουλεία είναι, το να πιστεύει ο άνθρωπος ότι το πρώτο και κύριο στη

ζωή του είναι η σάρκα του και το «χώμα». Τα επίγεια. Το σπίτι, το αυτοκίνητο,

τα πολλά χρήματα.

Γη όπου ρέει μέλι και γάλα, δηλαδή όλο γλύκα, είναι η πίστη στον

Χριστό και η ελπίδα στην αιώνια ζωή, στον Παράδεισο, στη δόξα την οποία θα

μας δώσει ο Χριστός όταν έλθει.

Τι σημασία έχει αν κάποιος δούλος του Θεού, που έφυγε από την

πρόσκαιρη ζωή, κοίταζε - όσο ήταν εδώ - να χορτάσει τη ζωή του από

οποιαδήποτε πλευρά; Ποια θα είναι τα καζάντια του τώρα; Τι κέρδος θα έχει

από εκείνα τώρα; Όλα είναι σβησμένα και τελειωμένα. Τι είναι εκείνο που

μένει;

Ένα και μόνο: Τα καλά έργα. Η πίστη, η ευλάβεια, η αφοσίωση στον

Θεό.

Γι’ αυτό λένε οι άγιοι Πατέρες μας, οι διδάσκαλοι της Εκκλησίας, ότι

όταν θα έρθει εκείνη η ημέρα και θα βρεθούμε κοντά στον Χριστό, θα μας

κρίνει με τα λόγια: «Ευ δούλε αγαθέ και πιστέ, σε λίγα ήσουνα πιστός.

3Κυριακή τῆς Κρίσεως. 18/2/2001

Έδωσες στον διψασμένο ένα ποτήρι νερό. Στον πεινασμένο λίγο ψωμί. Τον

άρρωστο πήγες να τον δεις με καλωσύνη. Επειδή είναι εντολή του Θεού η

καλωσύνη. Και φρόντιζες να έχεις μέσα σου το θέλημα του Χριστού το άγιο σε

προτεραιότητα. Έλα τώρα να απολαύσεις εκείνα που σου ετοίμασα».

Όχι εκπτώσεις για την ψυχή μας

Ακούοντας αυτά τα λόγια, να εκτιμάει δηλαδή ο Χριστός σε μας το

ποτήρι το νερό, την μπουκιά το ψωμί που δώσαμε, το γλυκό χαμόγελο που

παίρνουμε σαν σύντροφο και σαν συνοδό μας, όταν πάμε να δούμε τον

άρρωστο και κακοπαθημένο και πικραμένο, για να τον βοηθήσουμε και να τον

παρηγορήσουμε...

...βλέποντας λοιπόν τότε, πώς θα βραβεύει ο Χριστός, δεν θα

ελεεινολογούμε άραγε τον εαυτό μας, για το ότι δεν κάναμε χίλιες φορές

περισσότερα καλά έργα για το θέλημα του Κυρίου; Για τη δόξα τού Χριστού

και για την ψυχή μας;

Λέει η Αγία Γραφή ότι ο πιο άγιος άνθρωπος, που είχε μόνιμα στην

καρδιά του το θέλημα του Θεού και δεν εννοούσε να κάνει από αυτό το

θέλημα ούτε ρούπι παραπέρα, ήταν ο μεγάλος πατριάρχης Αβραάμ. Και

διδάσκει ο άγιος Βασίλειος: Όταν θα έλθει η ημέρα εκείνη, που θα σταθούμε

δεξιά και αριστερά του Χριστού, θα τρομάξουμε που θα δούμε ακόμη και τον

Πατριάρχη Αβραάμ να κλαίει.

Γιατί να κλαίει ο Αβραάμ; Γιατί δεν φρόντισε να κάνει περισσότερα καλά

έργα προς χάριν και προς δόξαν του Χριστού και για την ψυχή του...

Τότε θα καταλάβουμε τι σημασία έχει το άγιο Βάπτισμα, η πίστη και η

ελπίδα στον Χριστό, η αγάπη στους αδελφούς μας, η νηστεία εις δόξαν

Χριστού Τετάρτη και Παρασκευή και την Σαρακοστή - που μετά από λίγο θα

αρχίσει - η εξομολόγηση των αμαρτιών μας, για να τις πετάξουμε από πάνω

μας, και η Θεία Κοινωνία.

Τότε θα φανεί τι είναι το μεγαλείο της πίστης και τι είναι η αθλιότης του

εγκόσμιου φρονήματος.

Αναφέρει ένα τροπάριο: «Προκαθάρωμεν εαυτούς, αδελφοί».

Ας καθαρίσουμε τώρα που είναι καιρός τους εαυτούς μας, αδελφοί, με

ελεημοσύνες, με καλωσύνη και με τη βασίλισσα των αρετών που είναι η

νηστεία και η εγκράτεια. Γιατί; Γιατί η νηστεία και η εγκράτεια μας διδάσκουν,

μας κάνουν να το καταλαβαίνουμε και να το συναισθανόμαστε, ότι η ψυχή έχει

προτεραιότητα από το σώμα, και η αιώνια Βασιλεία του Θεού από την

πρόσκαιρη ζωή.

Γι’ αυτό, και όχι από ιδιοτροπία, οι άγιοι Πατέρες όρισαν να νηστεύουμε

Τετάρτη και Παρασκευή και να κάνουμε πολύ περισσότερη εγκράτεια και

περισσότερες προσευχές κατά την μεγάλη Σαρακοστή. Για να ετοιμαστούμε

για την Ανάσταση.

Πώς τελειώνει το «Πιστεύω»; «Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών και ζωήν

του μέλλοντος αιώνος».

Ο μέλλων αιώνας, αρχίζει με την παρουσία του Κυρίου μας Ιησού

Χριστού. Τότε θα αναστηθούμε. Θα πάρουμε πάλι άφθαρτο το σώμα μας,

αυτό το σώμα, με το οποίο πάνω στη γη αγωνιστήκαμε για το καλό. Και θα

δοξαστεί αυτό το σώμα, μαζί με την ψυχή, στην αιώνια Βασιλεία τού Κυρίου

μας Ιησού Χριστού.

4Κυριακή τῆς Κρίσεως. 18/2/2001

Ας ακούσουμε το μήνυμα που μας έδωσε σήμερα το άγιο Ευαγγέλιο.

Και ας προσπαθήσουμε το μήνυμά αυτό, «ότι ο Θεός είναι πρώτη

προτεραιότητα», να το βάλουμε βαθειά μέσα στην ψυχή μας.

Και μετά;

Αμέσως μετά, προτεραιότητα για μας είναι η ζωή κοντά Του. Και όχι η

επίγεια ζωή. Αμήν.-

 2026 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 8 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΥΙΟΥ (Λουκ. 15, 11-32)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στην Κρυοπηγή, στις 21/2/1996)

Η θρασύτητα του γυιού και η καλωσύνη του Πατέρα

Η παραβολή του ασώτου υιού που ακούσαμε, μας δείχνει πώς πρέπει

να προσέχουμε τη ζωή μας και το μυαλό μας. Μας διδάσκει ότι στη ζωή μας

πρέπει να έχουμε πρώτα το καθήκον. Και μέσα στο μυαλό και την καρδιά μας

να έχουμε πρώτα απ’ όλα την απέραντη αγαθότητα του Θεού.

Μας είπε ο Κύριος: Ένας Πατέρας είχε δύο γυιούς. Ο ένας είχε το νου

του στον εαυτό του. Στο τι μου αρέσει. Ο άλλος είχε την σκέψη του στο

καθήκον. Τι έχω χρέος να κάνω, απέναντι του Θεού και του πατέρα μου. Ο

πρώτος γυιός, θα λέγαμε ο έξυπνος, πήγε στον πατέρα του και του είπε:

-Πατέρα, τι να το κάνω εγώ να περιμένω να πεθάνεις, για να σε

κληρονομήσω; Τότε που θα ‘χω γεράσει; Εγώ τώρα τα θέλω. Να μας

μοιράσεις την περιουσία, να μπορέσω και εγώ να κάνω ό,τι θέλω. Να χαρώ τη

ζωή μου.

Ο Πατέρας φέρθηκε με καλωσύνη.

-Καλά παιδί μου, να σας τα μοιράσω.

Και μοίρασε την περιουσία του στα δύο. Τα μισά του πρώτου παιδιού

και τα άλλα μισά του άλλου. Και δικά του; Τίποτε. Γιατί ο Πατέρας αυτός δεν

ήταν «του εαυτού του» αλλά «του καθήκοντος». Προτεραιότητα γι’ αυτόν ήταν

τι πρέπει να κάνει για τα παιδιά του. Και έμεινε πανί με πανί.

Ο νεώτερος υιός πήρε το μερδικό του, και έφυγε μακριά. Γιατί κάθε

άνθρωπος που θέλει να «κάνει τη ζωή του», με απλά λόγια, βρώμικη ζωή, δεν

θέλει τα μάτια του Πατέρα του, και των γνωστών του. Θέλει να τους κρυφτεί.

Γι’ αυτό ο νεώτερος πήγε σε χώρα μακρινή. Εκεί ζούσε με αμαρτίες, με

διασκεδάσεις, με πορνείες. Ακούσαμε και στον Απόστολο, ότι η πορνεία είναι

η χειρότερη αμαρτία. Μολύνει όχι μόνο την ψυχή, αλλά και το σώμα. Γι’ αυτό

λέει ο απόστολος Παύλος: «Όλα τα αμαρτήματα βέβαια πρέπει να τα

αποφεύγετε, αλλά ιδιαίτερα φροντίστε να φεύγετε μακριά από την πορνεία.

Γιατί είναι μία από τις χειρότερες αμαρτίες, που διώχνει από την ψυχή την

χάρη του Παναγίου Πνεύματος».

Έτσι αυτός ο νεαρός, εκεί που πήγε, νόμιζε ότι επιτέλους απολαμβάνει

τη ζωή. Αλλά τι γινόταν;

Μια οχιά κρυμμένη στα άνθη

Κάποτε, ένα παιδί, μάζευε λουλούδια. Αλλά μια οχιά που ήταν εκεί

κρυμμένη, το δάγκωσε. Το παιδί πρήστηκε, βασανίστηκε, κινδύνευσε, αλλά

τελικά σώθηκε «ως εκ θαύματος». Βέβαια υπέφερε πολύ και είχε πρόβλημα

σε όλη του τη ζωή. Από τι όλα αυτά; Από το ότι πήγε να μαζέψει λουλούδια

που του άρεσαν.

Όπως πίσω από τα λουλούδια είναι δυνατόν να κρύβεται η οχιά, έτσι

και πίσω από μερικά «πράγματα» που μας είναι ευχάριστα και τα

επιδιώκουμε, μιλάμε για εκείνα που είναι αντίθετα στο θέλημα του Θεού,

κρύβεται μια άλλη οχιά, πιο επικίνδυνη από εκείνη που ξέρουμε. Γιατί η οχιά

2Κυριακή τοῦ Ἀσώτου. 21/2/1996

που ξέρουμε δηλητηριάζει το σώμα. Η άλλη, δηλητηριάζει την ψυχή. Και η μεν

σωματική ζωή, μια ημέρα θα τελειώσει. Η ζωή όμως που πήραμε από τον

Θεό, όταν μας έδωσε ψυχή, και η ζωή που μας χάρισε στο άγιο βάπτισμα, δεν

τελειώνουν. Και έχουμε δυνατότητα και δικαίωμα, να την διατηρήσουμε αιώνια

στην Βασιλεία του Θεού. Αλλά εμείς παίζουμε με τα όμορφα, -αν είναι δυνατόν

να τα πούμε όμορφα- του κόσμου τούτου. Τα φθαρτά και παροδικά.

Θαυμάζουμε τα λουλούδια! Αλλά η ομορφιά τους κρατά λίγες μέρες.

Μετά μαραίνονται. Γίνονται βρωμιά, σαπίζουν. Κατά τον ίδιο τρόπο, εκείνα

που μας γοητεύουν στη ζωή, ένα τίποτε είναι. Πέρασε; Δεν μένει τίποτε. Σαν

το λουλούδι. Έτσι και το τσαλακώσεις λίγο είναι για πέταμα. Τόσο μάταια είναι

η απόλαυση που μας προσφέρει η αμαρτία.

Ήπιες; Τελείωσε το πιοτό; Τι κέρδισες; Μένεις με το ρεζιλίκι του

μεθυσιού.

Ή, όπως λέει ο απόστολος, έπεσε ένας άνθρωπος σε πορνεία. Τι

έμεινε; Τίποτα απολύτως. Μόνο τίποτα; Έμεινε η πίκρα στην ψυχή και το

βάρος της αμαρτίας που κάνει το Πανάγιο Πνεύμα να φεύγει. Και τους

αγγέλους να απομακρύνονται.

Οργίσθηκε κάποιος και θέλησε να βρίσει. Ή να βλαστημήσει. Το έκανε.

Έβρισε και βλαστήμησε. Και λοιπόν; Για μια στιγμή, λέει: «Ε, καλά του την

έκανα του αλήτη». Και μετά; Μετά μόνο το βάρος της ψυχής. Για πόσο;

Μπορεί και για πάντα.

Μακριά από τον Θεό είναι μεγάλη φτώχεια

Πότε δεν θα είναι για πάντα το βάρος της ψυχής; Μόνο όταν ο

άνθρωπος «έλθει εις αίσθησιν». Ο άσωτος σιγά-σιγά ξόδεψε τον πλούτο, που

πήρε από τον Πατέρα του. Εννοείται ότι πλούτος είναι τα χαρίσματα τα οποία

μας δίνει ο Θεός. Ποια χαρίσματα;

Αγάπη για τον Θεό. Αγάπη για το συνάνθρωπο. Σεβασμός για το

συνάνθρωπο. Διάθεση βοήθειας για το συνάνθρωπο. Όλα αυτά τα μεγάλα

χαρίσματα, η ευγένεια της ψυχής που έχουμε όλοι οι άνθρωποι, μέσα στη ζωή

της αμαρτίας καταστρέφονται όλα. Τότε ο άνθρωπος βλέπει τον άλλο σαν

αντικείμενο εκμεταλλεύσεως. Και προσπαθεί να τον εκμεταλλευτεί. Τι να του

εκμεταλλευτεί; Την τσέπη του, τον κόπο του, την ψυχή του, το σώμα του. Όλα

θέλει να τα εκμεταλλευτεί ο άνθρωπος που έχει υποδουλωθεί στην αμαρτία,

για το δικό του κέφι.

Ενώ το θέλημα του Θεού είναι να λέμε: Ο άνθρωπος απέναντί μου είναι

εικόνα του Πατέρα μου του εν ουρανοίς. Παιδί του, σαν κι εμένα. Αδελφός μου

είναι. Τι έχω χρέος να κάνω; Να τον αγαπάω. Να τον βοηθώ. Να τον σέβομαι.

Είτε είναι άνδρας, είτε είναι γυναίκα. Μια οικογένεια είμαστε, του Θεού.

Όταν ο άνθρωπος σκέπτεται έτσι, τι γίνεται; Άγγελος επάνω στη γη.

Ενώ όταν σκέπτεται αλλιώς, γίνεται δαιμόνιο. Και συνεχώς πτωχεύει.

Έτσι λοιπόν και ο άσωτος ζώντας μακριά από τον Θεό και

σκορπίζοντας τον πλούτο, επτώχευσε τόσο πολύ, που αισθανόταν ότι

βρίσκεται σε μεγάλη ανάγκη. Και ό,τι τρώει, είναι ξυλοκέρατα που τρώνε τα

γουρούνια. Γιατί εκεί καταντάει ο άνθρωπος που μένει μακριά από τον Θεό.

Τρώει, και εκείνη την στιγμή, νομίζει πως κάτι κάνει, αλλά αμέσως μετά μένει

με πίκρα. Τίποτε άλλο. Γι’ αυτό δεν υπάρχει στους αμαρτωλούς χαρά.

Ο άσωτος, όταν κατάλαβε ότι έπεσε πολύ χαμηλά, θυμήθηκε τα παλιά

και είπε: «Αλήθεια, πώς ήμουνα κοντά στον Πατέρα μου; Και πού

3Κυριακή τοῦ Ἀσώτου. 21/2/1996

κατάντησα;». Αυτή η σκέψη είναι η πολυτιμότερη σκέψη που μπορεί να κάνει

ο άνθρωπος. Να ξεχωρίσει ότι η αμαρτία είναι καταστροφή, και η ζωή κοντά

στο Θεό, είναι ζωή αληθινή και σωτηρία. Μακάριος ο άνθρωπος που

σκέπτεται έτσι.

Ο Πατέρας περιμένει και συγχωρεί

Όταν ο άσωτος προχώρησε προς τον Πατέρα του, ο Πατέρας τον είδε

από μακριά και έτρεξε να τον αγκαλιάσει.

Ήταν άξιος ο άσωτος να τον αγκαλιάσει και να τον φιλήσει ο Πατέρας;

Για ποια συμπεριφορά; Την απέναντί του; Να την ονομάσουμε με απλά λόγια:

«γαϊδουρινή συμπεριφορά»; Ή για την συμπεριφορά του απέναντι των άλλων;

Αλλά ο Χριστός μας λέει, ότι μόλις ο άνθρωπος κάνει την σκέψη ότι η αμαρτία

είναι καταστροφή και η ζωή κοντά στο Θεό είναι σωτηρία, όσο χαμηλά και αν

έχει πέσει, επειδή σκέφτηκε σωστά, γίνεται αγαπητός στο Θεό. Και τότε ο

Θεός τρέχει να τον αγκαλιάσει, να τον φιλήσει και να τον υποδεχθεί, παρότι

ακόμη δεν έχει διορθώσει τίποτε από τα πάθη του. Να ένα μεγάλο δίδαγμα:

Πρέπει όσο μπορούμε περισσότερο να φροντίζουμε να βάζουμε μέσα στο

μυαλό μας την σκέψη ότι η αμαρτία, η απομάκρυνση από τον Θεό, είναι η

χειρότερη καταστροφή.

Ο Πατέρας αγκάλιασε τον άσωτο και τον πήρε στο σπίτι του. Εκείνος

του έλεγε: «Πάτερ, δεν είμαι άξιος να ονομάζομαι υιός σου». Γιατί τα καλά

παιδιά, ταυτίζουν το θέλημά τους με το θέλημα του Πατέρα τους. Δεν έχει,

άλλα μυαλά ο Πατέρας, άλλα το παιδί.

Αλλά ο Πατέρας σαν να μην άκουσε πήρε τον άσωτο, τον έντυσε με τα

καλύτερα ρούχα, του φόρεσε δαχτυλίδι και έσφαξε τον μόσχο τον σιτευτό. Τι

σημαίνουν αυτά; Τον συγχώρησε. Και με την μετάνοια και την εξομολόγηση,

του έσβησε τις αμαρτίες του. Και του φόρεσε τη στολή του αγίου βαπτίσματος.

Αυτή τη στολή, όταν αμαρτήσουμε την χάνουμε και όταν μετανοήσουμε μας

την ξαναφοράει ο Θεός. Και μας δίνει το δαχτυλίδι ότι είμαστε δικοί του.

Μόσχος σιτευτός είναι ο Χριστός που εσφάγη επάνω στο Σταυρό, για να γίνει

τροφή μας. Να τον τρώμε, να δυναμώνει η ψυχή μας. Να αποκτά δύναμη να

περπατάει μέσα στον κόσμο για να φτάσει στην αιώνια ζωή.

Να, πώς ευεργετείς το παιδί σου

Ενώ διασκέδαζαν, γύρισε ο πρεσβύτερος υιός, από τα χωράφια που

δούλευε. Αλλά όταν άκουσε πως γύρισε ο αδελφός του ο άσωτος και ότι ο

Πατέρας κάνει τέτοια διασκέδαση στενοχωρήθηκε. Και είπε: «Εγώ, όλη μου τη

ζωή δεν έκανα τίποτε άλλο, από το να του κάνω το θέλημα αυτού του

ανθρώπου. Και ποτέ δεν μου είπε, πάρε και συ ένα κατσικάκι να πας να

γλεντήσεις, όχι άσεμνα, αλλά με τους φίλους μου».

Καλό παιδί ήταν και οπωσδήποτε θα είχε φίλους καλούς. Γιατί τότε ο

Πατέρας του δεν του έδωσε ποτέ ένα κατσίκι; Γιατί ο επουράνιος Πατέρας

ξέρει ότι η αμαρτία είναι λάσπη που γλιστράει. Και η διασκέδαση είναι λάσπη

που γλιστράει. Άμα αρχίσει να γλεντάει με τους φίλους του, δεν θα αργήσει να

πάρει την κατηφόρα. Γι’ αυτό και οι καλοί γονείς δεν ντώνουν πολύ το σχοινί

στα παιδιά τους, για γλέντια και διασκέδαση.

Ο Πατέρας όταν άκουσε πως ο γυιός του πείσμωσε, βγήκε και του είπε:

4Κυριακή τοῦ Ἀσώτου. 21/2/1996

-Παιδί μου, τι σκέψεις είναι αυτές που κάνεις; Εσύ είσαι πάντοτε μαζί

μου. Δεν κατάλαβες τι έχω στην καρδιά μου; Μόνο αγάπη και πόνο. Πώς

τώρα μου ξεφεύγεις; Σε ποιόν μοιάζεις; Έπρεπε να γεμίσεις χαρά. Αδελφός

σου είναι αυτός που ήλθε. Νεκρός ήταν. Και αναστήθηκε. Τον είχαμε

ξεγράψει. Και να ‘τος πάλι μαζί μας.

Τι μας διδάσκει ο Χριστός; Όταν βλέπουμε άνθρωπο να θέλει να κάνει

ένα τόσο δα βηματάκι, για να πάει πιο κοντά στον Χριστό, και να γίνει λίγο

καλύτερος, πρέπει να νομίζουμε ότι οι στιγμές αυτές είναι από τις πιο

ευτυχισμένες της ζωής μας.

Ας ακούσουμε με προσοχή τα διδάγματα που μας δίνει το θεόσδοτο

κείμενο που λέγεται «παραβολή του ασώτου». Αμήν.-

ΚΑΛΟ ΤΡΙΩΔΙΟ

 

 2026 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ

(Λουκ. 18, 10-14)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα που έγινε την 1/2/2004)

Η προσευχή του φαρισαίου

Ακούσαμε στο Ευαγγέλιο για δυο ανθρώπους που πήγαν στην

Εκκλησία να προσευχηθούν. Ένας Φαρισαίος και ένας τελώνης. Ο ένας του

κόσμου και της πιάτσας. Ο άλλος της ευσέβειας. Για τον ίδιο σκοπό πήγαν.

Να προσευχηθούν. Μπήκαν στην Εκκλησία με την ίδια διάθεση. Έμειναν εκεί

κάποια ώρα και μετά έφυγαν. Αλλά, τι διαφορά! Ο ένας έφυγε δικαιωμένος, ο

άλλος κατάκριτος. Το παράξενο είναι, ότι έφυγε δικαιωμένος από την

Εκκλησία, ευάρεστος ενώπιον του Θεού, ο άνθρωπος της πιάτσας. Και

εκείνος που φαινόταν του Θεού, της Εκκλησίας, έφυγε κατάκριτος. Γιατί;

Να ένα ερώτημα που ασφαλώς απασχολεί όλους μας. Είτε είμαστε από

εκείνους που ερχόμαστε συχνά στην Εκκλησία, είτε είμαστε από εκείνους που

προτιμάμε άλλες απασχολήσεις.

Ο Χριστός απαντά καθαρά στο ερώτημα αυτό.

Ο Φαρισαίος, μπήκε στο ναό, στάθηκε με καμάρι - επειδή ήταν της

Εκκλησίας άνθρωπος - και άρχισε να προσεύχεται. Τι έλεγε; Έχει σημασία.

Αυτά τα πράγματα είναι ζωή μας. Και μάλιστα η αρχή της ζωής μας. Γιατί η

αληθινή ζωή μας είναι μόνο κοντά στο Θεό. Στην Βασιλεία Του. Αρχίζει λοιπόν

ο φαρισαίος: «Ο Θεός, ευχαριστώ σοι». Τι ωραία αρχή! Την ακούς και

ευφραίνεται η καρδιά σου. Και περιμένεις να δεις, γιατί ευχαριστεί τον Θεό.

Συνεχίζει. «Ουκ ειμί ώσπερ οι λοιποί των ανθρώπων». Δεν είμαι

αμαρτωλός και παλιάνθρωπος σαν τους άλλους, που είναι άρπαγες, άδικοι,

μοιχοί. Μα προπαντός δεν είμαι σαν αυτό το απόβρασμα, που στέκεται δίπλα

μου, δήθεν να προσευχηθεί. Εγώ νηστεύω, δυο φορές την εβδομάδα. Κάνω

ελεημοσύνες. Και γενικά, ζω καλά.

Παρότι όλα αυτά είναι κατορθώματα δικά του, καλές πράξεις δικές του,

πάλι λέμε μέσα μας: Αφού είπε: «ο Θεός ευχαριστώ σοι», γιατί όλα αυτά δεν

τα συνδέει με τον Θεό; Πού τα οφείλει; Γιατί δεν λέει «σ’ ευχαριστώ Θεέ μου,

που μου έδωσες χάρη, φωτισμό, έλεος να καταλάβω ποιος είναι ο σκοπός της

ζωής και να αγωνίζομαι να κάνω έργα ευάρεστα, ενώπιόν σου»;

Γιατί λέει απλώς «ευχαριστώ, γιατί δεν είμαι σαν τους άλλους. Εγώ

είμαι καλός. Δεν είμαι άρπαγας, ούτε λωποδύτης, ούτε παλιάνθρωπος, ούτε

μοιχός»; Έχει ιδιαίτερη σημασία αυτό που κάνει ο φαρισαίος. Δηλαδή το ότι

δεν σχετίζει τις αρετές του με τον Θεό. Τι έπρεπε να πει; «Όλα Κύριε, είναι

δώρα σου! Αν δεν ήσουν δίπλα μου να με φωτίζεις να ξεσηκώνεις την

συνείδησή μου, πόσα κακά έργα δεν θα έκανα;». Μα ο φαρισαίος επιμένει:

«Εγώ έκοψα τη ζωή μου όμορφα. Και την έφτιαξα όμορφα. Κάτι άλλοι, δεν την

έχουν φτιάξει έτσι. Αυτοί δεν μοιάζουν με μένα. Δεν είναι καλοί άνθρωποι».

Φαντασθείτε κάποιον, να είναι ό,τι είναι, να φτιάχνει μόνος το

πορτραίτο του και να ισχυρίζεται: «Όποιος δεν μου μοιάζει, δεν είναι όμορφος.

Ούτε είναι καλά. Είναι άρρωστος. Πώς πρέπει να είναι; Όπως εγώ!». Πάνω-

κάτω αυτό λέει ο φαρισαίος. Γιατί βλέπει τον εαυτό του τέλειο.

2Κυριακή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου. 1/2/2004

Ας ταπεινωθούμε μπροστά στο Θεό

Ο τελώνης, τι έκανε; Δεν θεώρησε τον εαυτό του άξιο να σταθεί κάπου

μπροστά να τον βλέπουν. Κρύφτηκε πίσω από μια κολώνα. Και ψέλλιζε: «Θεέ

μου, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Συγχώρησέ με. Είμαι άνθρωπος

αμαρτωλός. Ξέφυγα από τον νόμο σου. Λυπήσου με, Θεέ μου.

Μας λέγει ο Χριστός, ότι γι’ αυτό του το φρόνημα, έφυγε δικαιωμένος

πιο πολύ από τον φαρισαίο, που όχι μόνο είχε αποφύγει τις χονδρές αμαρτίες,

μα είχε και καλά έργα. Γιατί; Γιατί ο ένας, ο τελώνης είχε σωστή τοποθέτηση,

απέναντι του Θεού. Σκέφτηκε πηγαίνοντας στην Εκκλησία:

Πώς θα φτιάξω την σχέση μου με τον Θεό;

Σε τι κατάσταση βρίσκομαι μέχρι τώρα;

Τι πρέπει να κάνω;

Και πήγε και προσευχήθηκε «τύπτων το στήθος του», που σημαίνει:

«Εγώ φταίω. Τούτη η καρδιά φταίει και αυτό το ξεροκέφαλο». Γιατί το λέμε

έτσι;

Ο Θεός, μας έδωσε την καρδιά, να αγαπάμε το καλό. Όχι να την

αφήνουμε να κολλάει σε αρρωστημένα πάθη και συναισθήματα. Ή μήπως δεν

είναι αρρωστημένο το μίσος; Οι πόθοι της αμαρτίας; Η κακία; Ο εγωισμός;

Δεν είναι αρρωστημένο να πιστεύω, ότι εγώ έχω την σωστότερη κρίση στον

κόσμο και την μεγαλύτερη αξία; Δεν είναι αρρωστημένο να πιστεύω, ότι θα

ρυθμίσω εγώ τη ζωή μου, καλύτερα από ό,τι μου την ρυθμίζει ο Πατέρας μας

ο επουράνιος; Δεν είναι αρρωστημένο, να μην ενδιαφέρεσαι να κάνεις τον

εαυτό σου όμορφο, για να βρεθείς στο σαλόνι του Θεού στην αιώνια ζωή;

Αλλά να προτιμάς να βρεθείς στο σκουπιδοντενεκέ της αιωνιότητας, με το να

εμμένεις στην αμαρτία; Ο φαρισαίος δεν είχε ούτε τοποθέτηση σωστή

απέναντι του Θεού, ούτε σχέση σωστή με τον Θεό.

Ποια η σωστή σχέση με τον Θεό;

Ποια είναι η σωστή σχέση με τον Θεό; Ξέρω ότι ο Θεός είναι

δημιουργός και ευεργέτης μας. Ό,τι καλό έχουμε, στο σώμα, στην καρδιά,

στην ψυχή μας, δωρεές Του είναι. Όλος ο κόσμος είναι δική Του προσφορά σ’

εμάς. Λέει η Αγία Γραφή: Έφτιαξε τον κόσμο ο Θεός και έβαλε τον άνθρωπο

σαν βασιλιά της κτίσεως. Και όλοι μας λίγο-πολύ, έχουμε την δυνατότητα, να

βλέπουμε την ομορφιά της φύσεως και να την απολαμβάνουμε. Και κάτι

ακόμη: έχουμε την δυνατότητα να κάνουμε τι; Να ερχόμαστε σε επικοινωνία

μεταξύ μας και με τον Θεό. Ποιος είναι ο νόμος που ρυθμίζει αυτή την καλή

επικοινωνία μεταξύ μας και με τον Θεό; Η αγάπη!

Άμα θέλω να είμαι άνθρωπος του Θεού, πρέπει να έχω καλή

επικοινωνία -και να φροντίζω να έχω- με όλους, γιατί είναι και αυτοί του Θεού

και αδέλφια μου. Πρέπει λοιπόν να τους αγαπάω. Να αγωνίζομαι να έχω

απέναντί τους καλά αισθήματα. Δηλαδή; Να θέλω να τους κάνω καλό. Να

τους τιμώ. Να τους σέβομαι. Όταν κάποιος κακολογεί τους άλλους, δεν τους

αγαπάει. Το λάθος του φαρισαίου ήταν: Κακολογούσε τους άλλους. Ξεχώριζε

τον εαυτό του από αυτούς. «Άλλο εκείνη η παλιοφάρα. Άλλο εγώ! Ο καλός

άνθρωπος».

Ακόμη δεν είχε σωστή σχέση ούτε με τον Θεό. Όποιος έχει σωστή

σχέση με τον Θεό, αγαπά το θέλημά Του. Και ό,τι ο Θεός θέλει, εκείνο και

3Κυριακή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου. 1/2/2004

αυτός αγαπά. Ο Θεός θέλει να αγαπάμε τους άλλους; Τους αγαπάμε! Να τους

τιμάμε; Τούς σεβόμαστε. Ο φαρισαίος, δεν τα έκανε αυτά. Γι’ αυτό, δεν έφυγε

από την Εκκλησία δικαιωμένος, αλλά ζημιωμένος.

Ο τελώνης, όταν μπήκε στην Εκκλησία μίλησε με τον Θεό ειλικρινά:

«Θεέ μου, είμαι στη ζωή μου λάθος. Ελέησέ με. Δείξε και σε μένα την

ευσπλαγχνία σου». Να η σωστή σχέση με τον Θεό.

Όταν ο τελώνης γίνεται φαρισαίος

Θα ήταν για μας ευκταίο να είχαμε στην καθημερινή ζωή τις αρετές του

φαρισαίου. Δηλαδή, ούτε άρπαγες να είμαστε, ούτε άδικοι, ούτε μοιχοί, ούτε

λωποδύτες, ούτε βλάσφημοι, ούτε υβριστές. Μακάρι στην επικοινωνία μας με

τους άλλους να είχαμε αυτές τις καλές αρχές.

Αλλά μέσα στην Εκκλησία, να είμαστε σαν τον τελώνη. Να λέγαμε στο

Θεό: «Κύριε, αγωνίζομαι έξω στην κοινωνία να αποφεύγω ό,τι το αντίθετο στο

θέλημά σου. Όμως πόσα είναι εκείνα στα οποία σφάλλω. Και προπαντός,

πόσο η καρδιά μου, απέχει από αυτό που συ θέλεις;».

Αν ρίξουμε μέσα μας μια ματιά, λίγο-πολύ, μοιάζουμε συγχρόνως στον

φαρισαίο και στον τελώνη. Γιατί ενώ κάνουμε τα έργα του τελώνη -

παλιανθρωπιές δηλαδή- επιμένουμε να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους

άλλους, επειδή τους βρίσκουμε λίγο κατώτερους από εμάς. Και τους

κατακρίνουμε και τους κακολογούμε. Γιατί; Γιατί ξεχνάμε τον νόμο του Θεού

και την κατάστασή μας. Όταν κανείς ξεχνά σταθερά και μόνιμα τον νόμο του

Θεού, ξεφεύγει εντελώς. Πόσοι από μας ξεφεύγουμε πολύ βαθειά και για

πολύ από το θέλημα του Θεού;

Και όταν θυμηθούμε ότι πρέπει να γυρίσουμε, αντί να πάρουμε το

φρόνημα του τελώνη και τα μυαλά του, όταν πήγε να προσευχηθεί, βλέπουμε

τον εαυτό μας με τα μάτια του φαρισαίου. Και τι λέμε; «Εγώ, μπορεί να κάνω

ό,τι κάνω στην πιάτσα. Αλλά η καρδιά μου είναι καλύτερη από εκείνους τους

παλιοφαρισαίους που πηγαίνουν στην Εκκλησία». Δηλαδή κάνουμε

συγχρόνως την κατάκριση του φαρισαίου και τις βρωμοδουλειές του τελώνη.

Όλα στραβά.

Να ζηλέψουμε το άριστο

Το σωστό είναι: Στην Εκκλησία σαν τον τελώνη. Έξω, στον κόσμο, να

φερόμαστε όσο το δυνατόν πιο καλά. Το ακόμη πιο καλό είναι: Να έχουμε την

ταπείνωση του τελώνη. Να κάνουμε όλα τα καλά έργα που απαιτεί ο Θεός· και

επιπλέον στη σχέση μας την καθημερινή με τους ανθρώπους, να τους

αντιμετωπίζουμε με αγάπη και καλωσύνη και να ευγνωμονούμε για κάθε καλό

τον Θεό.

Λέει ένας σοφός:

Η προσευχή του τελώνη «ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», είναι όλη

κι όλη έξι λέξεις. Μα είναι τόσο χαριτωμένα λόγια ενώπιον του Θεού, που όταν

ο άνθρωπος τα λέει, τα αισθάνεται και τα έχει στην καρδιά του, τα λόγια αυτά,

ανοίγουν την καρδιά του Θεού. Και τα αυτιά του Θεού. Από κει και πέρα ο

Θεός μάς ακούει. Γιατί ο Θεός είναι της αγάπης και της ταπεινώσεως.

Αρχίζοντας την προπαρασκευή για το Πάσχα, μας λέει ο Χριστός:

Κάνετε σωστή τη σχέση σας με τον Θεό. Ανασκουμπωθείτε. Ψάξετε τον εαυτό

σας. Αποφασίστε να βαδίσετε καλύτερα. Σταθείτε με ταπείνωση και συντριβή

4Κυριακή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου. 1/2/2004

ενώπιον του Θεού. Αρχή και ξεκίνημα: «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ».

Αμήν.-

 2026 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 25 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ ΛΟΥΚΑ

Η ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΤΟΥ ΖΑΚΧΑΙΟΥ (Λουκ. 19, 1 - 10)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στη Φιλιππιάδα, στις 25/1/2004)

Ελάτε παιδιά μου

Ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς είναι ο Θεόδωρος

Ντοστογιέφσκι. Ρώσσος, ορθόδοξος χριστιανός. Θα μπορούσαμε να πούμε

ότι μετέφερε στα βιβλία του περίπου όλη την ορθόδοξη πίστη, γιατί πόνεσε

πολύ για την απόκτησή της.

Στην αρχή ήταν άθεος. Έπεσε σε πολλά λάθη. Κάποια φορά τον

έκλεισαν στη φυλακή. Εκεί, ο Θεόδωρος Ντοστογιέφσκι έμαθε να διαβάζει το

Ευαγγέλιο. Και κατάλαβε τι διαφορά υπάρχει ανάμεσα στα βιβλία της

ψευτοφιλοσοφίας των ανθρώπων και στη σοφία του Θεού. Και από τότε έγινε

συνειδητός χριστιανός.

Στο βιβλίο του, «Έγκλημα και τιμωρία», μιλάει για ένα ταλαίπωρο

άνθρωπο που είχε καταντήσει να έχει μοναδική του χαρά και απόλαυση στη

ζωή –επειδή ήταν εσωτερικά κούφιος- το κρασί.

Κάποια φορά αυτός ο μεθύστακας, ο Μαρμελάντωφ, ήλθε σε

πνευματική κατάνυξη και είπε τα εξής λόγια: (του Ντοστογιέφσκι λόγια

φυσικά): «Θα έπρεπε κάθε άνθρωπος, κάπου να μπορεί να ακουμπήσει. (Το

έλεγε με πόνο, γιατί αυτός ο άνθρωπος, ο Μαρμελάντωφ, δεν είχε να

ακουμπήσει πουθενά). Αλλά θα ‘ρθει καιρός που κάθε ένας, κάπου θα

μπορέσει να ακουμπήσει το κεφάλι του. Έτσι έπρεπε να είναι και τώρα.

Έπρεπε και τώρα, κάθε άνθρωπος κάπου να μπορούσε να ακουμπάει, κάπου

να βρίσκει λίγη συμπόνια και παρηγοριά». Και συνεχίζει:

«Συμπόνια σε μας, θα δείξει Εκείνος που έχει για όλους συμπόνια.

Εκείνος που θα μας κρίνει όλους, και τους καλούς και τους κακούς. Και όταν

πια θα έχει τελειώσει με όλους τους άλλους, θα ασχοληθεί και με μας. Θα μας

πει: "Ελάτε και σεις παλιομεθύστακες. Ελάτε και σεις φτωχά μου

πλασματάκια". Τότε εμείς θα πάρουμε τον δρόμο προς το μέρος Του. Να

πάμε κοντά Του χωρίς ντροπή. Αλλά τότε θα ξεσηκωθούν οι σοφοί και οι

συνετοί και οι καλοί άνθρωποι του κόσμου τούτου και θα φωνάξουν:

-Κύριε, τι τους θέλεις αυτούς; Άφησέ τους.

Μα ο Χριστός θα τους πει:

-Ναι, σοφοί και συνετοί, ναι, καλοί άνθρωποι του κόσμου. Θα τους

πάρω και αυτούς κοντά μου. Γιατί είναι δικοί μου. Πλάσματά μου. Και ποτέ,

κανένας τους, δεν είχε τον εαυτό του για τίποτε.

Θα απλώσει τα χέρια του σε μας, να μας δεχθεί.

Και θα μας ξαναπεί:

-Ελάτε παιδιά μου. Ελάτε. Και εμείς θα πέσουμε κάτω και θα τον

προσκυνήσουμε. Η καρδιά μας, θα γεμίσει τότε με χαρά και φως».

Μπορώ να ελπίζω;

Ακούσαμε στο Ευαγγέλιο, για ένα πάμπλουτο άνθρωπο, τον Ζακχαίο.

Ήταν διευθυντής της Εφορίας. Τότε αυτά τα αξιώματα είχαν ασυδοσία. Αν

σήμερα μιλάμε για διαπλοκή, τότε ήταν πολύ χειρότερα, γιατί κανένας δεν

2Κυριακή ΙΕ΄ Λουκᾶ. Τοῦ Ζακχαίου. 25/1/2004

μπορούσε να ελέγξει κανέναν. Και οι μεγάλοι αξιωματούχοι έκαναν τερατώδεις

αδικίες. Αλλά ένας πάμπλουτος, με μεγάλο αξίωμα, που όλοι τον φοβούνται

και μπορεί να κάνει ό,τι θέλει, τι σχέση έχει με το φτωχαδάκι του

Ντοστογιέφσκι; Που όχι μόνο δεν είχε να φάει αλλά και ήταν εσωτερικά χωρίς

περιεχόμενο;

Γιατί το θυμηθήκαμε; Γιατί ο Ζακχαίος, πάμπλουτος και ισχυρός και ο

Μαρμελάντωφ, φτωχός και μέθυσος, είχαν ένα κοινό σημείο: Έψαχναν και οι

δυο να βρουν μια ακρούλα στον ουρανό. Για να αισθανθούν λίγο αλλιώτικα

από την κατάσταση που ζούσαν.

Ο ένας από την φτώχεια και την ταλαιπωρία.

Ο άλλος από το ότι τα είχε όλα, αλλά με ένα τρόπο που του πλάκωνε

την συνείδηση. Και τον έκανε, να μην αισθάνεται χαρά και ειρήνη.

Ένα κομματάκι γης πατάμε εδώ, μα θα θέλαμε να πατήσουμε ένα

κομματάκι ουρανό, να βρούμε ένα κομματάκι ελπίδα ότι αυτά τα πράγματα

που κάνουν μαύρη τη ζωή μας, κάπως θα αλλάξουν.

Έμαθε ο Ζακχαίος ότι περνούσε ο Χριστός από την Ιεριχώ, και έτρεξε

να τον δει. Γιατί; Γιατί ζητούσε κάποιον να τον οδηγήσει, να βρει ένα

κομματάκι, όχι στη γη αλλά στον ουρανό.

Μα ήταν κοντός και γι’ αυτό ανέβηκε πάνω σε μια συκομουριά, ένα

δένδρο στο δρόμο, και τέντωσε τα μάτια του να δει τον Χριστό. Να λύσει το

αίνιγμά του: «Μπορώ να ελπίζω; Μπορεί να μου προσφέρει κάτι διαφορετικό

από αυτά με τα οποία έχω γεμίσει τις τσέπες μου και τις τράπεζές μου;».

Ο Χριστός πέρασε από εκεί και πριν προλάβει ο Ζακχαίος να τον δει,

τον είδε ο Χριστός ο παντογνώστης και του είπε:

-Ζακχαίε κατέβα γρήγορα. Σήμερα θα μείνω στο σπίτι σου.

Κατέβηκε ο Ζακχαίος και τον υποδέχθηκε γεμάτος χαρά. Και

μαζεύτηκαν στο σπίτι τού Ζακχαίου ένα τσούρμο από το σινάφι του. Ήταν

άνθρωποι του χρήματος, της καταφρόνησης των πάντων, της αθεΐας, που

πίστευαν ότι η ζωή έχει αξία μόνο όταν τρως, πίνεις και γλεντάς. Ανάμεσα

λοιπόν σ’ αυτούς, στάθηκε ο Ζακχαίος και είπε στον Χριστό:

-Κύριε, τα ημίση των υπαρχόντων μοι, δίδωμι πτωχοίς. Από αυτά πού

απόκτησα, τα μισά τα δίνω στους φτωχούς. Και από τα άλλα μισά, όποιον

συκοφάντησα, όποιον αδίκησα, θα ‘ρθει εδώ και θα του δώσω τετραπλάσια.

Ακούοντας τα λόγια αυτά ο Χριστός είπε: «Σήμερον, σωτηρία τω οίκω

τούτω εγένετο καθότι και αυτός υιός Αβραάμ εστιν». Σήμερα ήρθε η σωτηρία

σ’ αυτό το σπίτι. Είναι υιός τού Αβραάμ ο Ζακχαίος. Και εγώ ήλθα να τα

μαζέψω τα παιδιά του Αβραάμ. Εκείνα που θέλουν να ‘ρθούνε κοντά μου.

Μη μένουμε στην ρηχότητα των σκέψεών μας

Αυτή είναι με απλά λόγια η ιστορία του Ζακχαίου. Μπορεί κανείς να την

περάσει χωρίς να κάνει κάποια βαθύτερη σκέψη, και να πει:

-Τι όμορφο περιστατικό... Να μετανοιώσει και ένας τέτοιος πλούσιος!

Αλλά ας σπρώξουμε τον εαυτό μας, από την ρηχότητα σκέψεων,

συναισθημάτων και αποφάσεων στα πιο βαθειά. Για να πάρουμε κάτι το

ουσιωδέστερο από τον Χριστό. Που συμβαίνει να Τον συναντάμε, χωρίς να

ωφελούμεθα από τον λόγο Του. Να Τον ακούμε χωρίς να Τον κατανοούμε.

Τι σημαίνει το: «Σήμερον, σωτηρία τω οίκω τούτω εγένετο;».

Ο Χριστός, έμπαινε σε πολλά σπίτια, που δεν κράταγαν απολύτως

τίποτε από όσα έβλεπαν και άκουγαν από αυτόν. Όταν όμως μπήκε στο σπίτι

3Κυριακή ΙΕ΄ Λουκᾶ. Τοῦ Ζακχαίου. 25/1/2004

τού Ζακχαίου, ο Ζακχαίος δεν τον έβαλε στην πολυθρόνα, αλλά στην καρδιά

του. Μπαίνοντας ο Χριστός στο σπίτι του Ζακχαίου κατέβηκε ο ουρανός, στην

καρδιά του Ζακχαίου. Από πού το καταλαβαίνουμε; Όταν ένας άνθρωπος, σε

όλη του τη ζωή κυνηγάει το χρήμα, την καλοπέραση και πιστεύει ότι η χαρά

και η ευτυχία είναι εδώ, σε αυτό τον κόσμο, το φρόνημα αυτό του γίνεται

δευτέρα φύση. Του γίνεται η «καρδιά» του, η νοοτροπία του, τα συναισθήματά

του, η χαρά του. Και όλα αυτά, δεν φεύγουν εύκολα.

Γι’ αυτό βλέπουμε ανθρώπους, στην ώρα του θανάτου τους, να το

ξέρουν ότι φεύγουν και να μην αλλάζουν σε τίποτε. Γιατί; Γιατί έχει μολυνθεί

από την αμαρτία και η σκέψη και η καρδιά και το σώμα και τα συναισθήματα.

Ολόκληρος ο άνθρωπος. Γι’ αυτό μας λέει το Ευαγγέλιο: Μπήκε ο Χριστός όχι

απλά στο σπίτι του Ζακχαίου, αλλά στην καρδιά του, στον κόσμο του μέσα

μπήκε. Και τι τον έκανε; Από σταύλο, Ουρανό!

Όπως τότε, που γεννήθηκε ο Χριστός στο σπήλαιο, από την αγία

Παρθένο έκανε το σπήλαιο, ουρανό. Και την Παρθένο, θρόνο του και

Παράδεισο.

Έτσι έγινε και η ψυχή, ο εσωτερικός κόσμος του Ζακχαίου, από την

στιγμή που έβαλε τον Χριστό όχι στο σαλόνι του, αλλά στην καρδιά του. Και

εκείνα που μέχρι τότε τα αγαπούσε, αφού μπήκε ο Χριστός στην καρδιά του,

κατάλαβε ότι «δεν είναι προτεραιότητα».

Ποιά ήταν η λάθος τοποθέτηση;

• Του φτωχού Μαρμελάντωφ, ήταν ότι μπορούσε μέσα στην τόση

δυστυχία που είχε, να χαρεί λίγο με το κρασί.

• Του Ζακχαίου, ότι έβαλε στόχο του να πλουτήσει, για να φάει, να πιεί,

να γλεντήσει, να βρει χαρά.

Πάμπλουτος ο ένας. Φτωχαδάκι ο άλλος. Αλλά τα ίδια μυαλά.

Μόνο αν μπει ο Χριστός στην καρδιά μας και καταλάβουμε ότι η

προτεραιότητα είναι ο σωτήρας Χριστός, η αιώνια ζωή και η ψυχή, μόνο τότε

μπορούμε να παραμερίσουμε τα επίγεια (πράγματα και φρονήματα) από τη

ζωή μας. Διαφορετικά, η συνάντηση μας με τον Χριστό, με τον λόγο Του, με

την χάρη Του και το έλεός Του δεν θα είναι παρά μια μικρή λεπτομέρεια στη

ζωή μας. Η οποία στο τέλος θα καταντήσει ένα επεισοδιάκι που θα

λησμονηθεί.

Από τον Ζακχαίο μέχρι σήμερα πέρασαν 20 αιώνες. Σε μας ο Ζακχαίος

τι έχει να πει; «Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας».

Εμείς αλλάζουμε. Ο Χριστός δεν αλλάζει.

Και είναι αθλιότητα, να αλλάζουμε μόνο σε ηλικία, να αλλάζουμε μόνο

από την αρρώστια στην υγεία και από την υγεία στην αρρώστια και να

αλλάζουμε μόνο ρούχα και εμφάνιση.

«Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός». Και τότε πηγή ζωής και

σήμερα πηγή ζωής. Τότε, με την κατά σάρκα παρουσία Του, ψηλαφητός.

Σήμερα, παρών με τον λόγο Του στο ευαγγέλιο, στην Εκκλησία, στο κήρυγμα.

Και κατά σάρκα παρών και αισθητώς στην Θεία Κοινωνία.

Μακάριος ο άνθρωπος ο οποίος αναζητεί τον Χριστό, όπως έψαχνε να

τον βρει ο Ζακχαίος, για να τον βάλει στην καρδιά του.

Μακάριος ο άνθρωπος που διαβάζει τον λόγο του Θεού και προσπαθεί

να τον ρουφήξει. Για να τον κάνει κριτήριο στη ζωή του. Να τον κάνει γραμμή

και πρόγραμμα που πρέπει να ακολουθήσει για να ορθοποδήσει πνευματικά.

Αμήν.-

 2025 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 18 – ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ ΛΟΥΚΑ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΔΕΚΑ ΛΕΠΡΩΝ (Λουκ. 17, 12-19)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στην Αγ. Ειρήνη Πρέβεζας, στις 15/1/2006)

Ο πόνος ενώνει

Το σημερινό Ευαγγέλιο μας μιλά για δέκα λεπρούς που η αρρώστια

τούς είχε ενώσει και είχαν αποτελέσει μία καλή παρέα. Και μάλιστα στην καλή

αυτή παρέα υπαγόταν και ένας Σαμαρείτης, που για τους Εβραίους θεωρείτο

εχθρός του έθνους τους ή κάτι ακόμη χειρότερο. Έτσι ήταν οι Σαμαρείτες για

τους Εβραίους. Ούτε «καλημέρα» δεν έλεγαν όταν συναντιόντουσταν.

Όμως οι δέκα λεπροί είχαν γίνει μια γροθιά. Τι σημαίνει αυτό; Ήξεραν

να έχουν κατανόηση, αγάπη και συμπόνια ο ένας στον άλλο. Να, ένας

πνευματικός πλούτος.

Και σίγουρα θα πούμε: «Μα τι θαυμάσιοι άνθρωποι ήταν αυτοί οι δέκα

λεπροί». Γιατί ήταν θαυμάσιοι; Η όψη τους ήταν αποκρουστική. Όταν την

έβλεπες, αισθανόσουν τον εσωτερικό σου κόσμο να ταράζεται τόσο πολύ,

που για μέρες δεν είχες όρεξη ούτε να φας, ούτε να γελάσεις, ούτε τίποτε.

Τέτοια ήταν η εξωτερική τους αθλιότητα!

Κάποια μέρα, άκουσαν ότι περνά από εκεί ο Χριστός. Έτρεξαν όλοι

μαζί και στάθηκαν μακρυά. Γιατί στάθηκαν μακρυά; Αξίζει να το προσέξουμε.

Στάθηκαν λοιπόν μακρυά, από ευλάβεια στον Χριστό και σεβασμό στους

άλλους ανθρώπους. Πράγματα που μερικές φορές δεν τα προσέχουμε. Δεν

φερόμαστε στους άλλους, μικρότερους ή μεγαλύτερους, με σεβασμό, αγάπη,

τιμή.

Είναι δύσκολο το «ευχαριστώ»;

Και ενώ ήταν μακρυά, άρχισαν να φωνάζουν: «Ιησού, Υιέ Δαυΐδ,

ελέησον ημάς». Το «ελέησον», σημαίνει «λυπήσου μας». Ο Χριστός δεν

χρειάστηκε να τους πει «τι θέλετε να κάνω»; Κατάλαβε αμέσως και τους είπε:

«Πηγαίνετε να σας δουν οι ιερείς». Γράφει η Παλαιά Διαθήκη, ότι όταν ένας

λεπρός γίνει καλά, ή αν κάποιος έχει την υποψία ότι είναι λεπρός, να πάει να

τον δει ο ιερέας και αυτός να γνωματεύσει, αν υπάρχει ή όχι πρόβλημα.

Οι λεπροί, ξεκίνησαν αμέσως. Η ενέργειά τους αυτή δείχνει ότι είχαν

πίστη. Δεν είπαν: «Μπα! Τι μας λέει; Περίπατο θα κάνουμε; Πρώτα να

γίνουμε καλά και μετά θα ξεκινήσουμε». Μήπως τους είχαν δίπλα τους τους

ιερείς; Εκείνη την εποχή, οι ιερείς ήταν στην Ιερουσαλήμ. Έπρεπε να κάνουν

δρόμο. Ξεκίνησαν οι λεπροί και στη μέση του δρόμου διαπίστωσαν ότι είχαν

γίνει καλά. Ὁ ένας έβλεπε τον άλλο να έχει γίνει καλά. Δεν ήταν πια οι

ταλαίπωροι άνθρωποι με την φρικτή αρρώστια. Μα όταν το είδαν, άρχισαν οι

διχογνωμίες:

-Γίναμε καλά! Πάμε σπίτια μας!

-Βρε δεν είναι σωστό. Να γυρίσουμε να πούμε ένα «ευχαριστώ» σ’

αυτόν που μας γιάτρεψε.

-Έλα καημένε. Θα κάνουμε τώρα τόσο δρόμο για το «ευχαριστώ»;

Έχουμε καιρό για χάσιμο; Τον συναντάμε άλλοτε και του το λέμε...

2Κυριακή ΙΒ΄ Λουκᾶ. Ἡ θεραπεία τῶν δέκα Λεπρῶν. 15/1/2006

Το βρήκαν λογικό οι εννέα και τράβηξαν για τα σπίτια τους. Μα ένας

από αυτούς –Σαμαρείτης ήταν- δεν τους μιμήθηκε. Γύρισε, έψαξε, βρήκε τον

Χριστό και του είπε: «Ευχαριστώ. Ευχαριστώ».

Τον ρώτησε ο Κύριος:

-Καλά, δεν είσαστε δέκα; Οι άλλοι πού είναι; Δεν μπορούσαν κι’ αυτοί,

να έλθουν εδώ, να με βρουν, να μου πουν «ευχαριστώ» και μετά να πάνε στη

δουλειά τους;

Έχουμε ένα κακό εμείς οι άνθρωποι... Όταν μας λείπει κάτι, χαλάμε

τον κόσμο να το βρούμε. Όταν το βρούμε, όλα καλά. Και ποιο είναι το πιο

κακό από όλα; Μια νοοτροπία που κυβερνά τα συναισθήματά μας, τις πράξεις

μας και τις ενέργειές μας. Ποια νοοτροπία; Ας το αναλύσουμε λίγο.

Λέει ένα σλόγκαν της σύγχρονης εποχής: «πάνω από όλα η υγεία».

Όμως, δεν είναι έτσι. Εκείνων των δέκα τους έλλειπε η υγεία και έψαχναν να

την βρουν. Όταν την βρήκαν και την διαπίστωσαν -χειροπιαστή

πραγματικότητα- είναι φυσικό να γέμισαν χαρά, χαρά, χαρά. Απέραντη χαρά.

Όμως δεν σκέφθηκαν σοβαρά: «Ποιος μας την έδωσε»; «Ποιο είναι το πρώτο

μας χρέος»; Αγνόησαν τα ερωτήματα αυτά. Πήραν άλλους δρόμους. Έτσι οι

άνθρωποι αυτοί έδειξαν πνευματική φτώχεια. Γιατί ο πλούτος ο πνευματικός

είναι: Αγάπη, αναγνώριση, τιμή, ευγνωμοσύνη σ’ εκείνον που μας έκανε ένα

«κουκουτσάκι» καλό. Και αν πάνω από όλα είναι, όπως νομίζουν, η υγεία,

πώς θα έπρεπε να φερθούν σ’ αυτόν που τους έδωσε το «πάνω από όλα»;

Αφού λοιπόν δεν εκδήλωσαν την ευγνωμοσύνη τους, απέδειξαν ότι ήταν

απελπιστικά φτωχοί. Εσωτερικά βέβαια, πνευματικά.

Να μας πιάνει αγωνία

Επανερχόμαστε στο «πάνω από όλα η υγεία». Αλλά η σωστή, η

ρεαλιστική τοποθέτηση λέει: Το σώμα έχει μια προθεσμία. Το πόδι, το μάτι, το

χέρι έχουν μια προθεσμία. Έρχονται τα γηρατειά, και τίποτε πια δεν δουλεύει

καλά. Κάποια στιγμή όλα τα μέλη μας θα ακυρωθούν. Θα παύσουν να έχουν

στο σύνολό τους αξία για τον άνθρωπο. Μια μέρα θα ρίξει πάνω στο σώμα ο

παπάς μια φτυαριά χώμα και λίγο λάδι και θα πει: «γη ει και εις γην

απελεύση». «Τελείωσε η αποστολή σου». Αλλά για τον άνθρωπο δεν

τελείωσε η αποστολή του. Ανοίγει από εκεί και πέρα άλλος δρόμος, άλλες

προοπτικές, άλλη ζωή. Αιώνια ζωή. Μα όταν γι’ αυτή την αιώνια ζωή, ο

άνθρωπος δεν κάνει τις πρέπουσες φροντίδες και μέριμνες;

Όταν δεν την σκέπτεται όσο πρέπει καλά; Όταν την βάζει σε δεύτερη μοίρα

από το σώμα; Ο άνθρωπος αυτός έχει μυαλό σωστό; Δεν έχει! Ή έχει λίγο.

Λιγότερο από ό,τι πρέπει.

Γι’ αυτό είπε ο Χριστός: «Ουχ ευρέθησαν υποστρέψαντες δούναι δόξαν

τω Θεώ»; Λίγο ήταν αυτό που πήραν; Γιατί το είπε και το έγραψαν οι

ευαγγελιστές; Γιατί το διαβάζουμε; Για να ανοίγουν τα μάτια του νου και της

καρδιάς μας και να καταλαβαίνουμε ποιο είναι το πρώτο και ποιο είναι το

δεύτερο. Τι πρέπει να προτιμάμε και τι να κάνουμε. Και όταν διαπιστώνουμε

ότι δεν έχουμε μυαλό, σκέψη και νοοτροπία όπως μας την υποδεικνύει το φως

του κόσμου ο Χριστός, να μας πιάνει αγωνία για τον εαυτό μας.

Υπακοή. Όχι ερωτήσεις

3Κυριακή ΙΒ΄ Λουκᾶ. Ἡ θεραπεία τῶν δέκα Λεπρῶν. 15/1/2006

Ήταν κάπου ένα λεπροκομείο. Τότε που η λέπρα ήταν ανίατη. Ανάμεσα

στους ασθενείς, ξεχώριζε κάποιος, γιατί όλη μέρα σκοτωνόταν να βοηθά τους

άλλους. Είχε λίγο γερό σώμα. Από το πρωί μέχρι το βράδυ, δούλευε. Τον

ρώτησαν:

-Με όλα αυτά που κάνεις, κουράζεσαι τόσο πολύ! Είσαι και της

Εκκλησίας από ό,τι φαίνεται...

-Για την αγάπη του Θεού τα κάνω όλα. Πιστεύω ότι όσο ζω, πρέπει να

κάνω και εγώ κάτι, για τους ανθρώπους που πονούν σαν και μένα.

-Καλά. Αφού πιστεύεις στο Θεό, όταν θα σταθείς μπροστά του, δεν του

κάνεις καμιά ερώτηση;

-Σαν τι ερώτηση να κάνω εγώ του Θεού;

-Να του πεις: «Θεέ μου, το διαπίστωσες, ότι είχα τόσο καλή διάθεση,

να σκοτώνομαι, να κάνω του κόσμου τις δουλειές και τις θυσίες για τους

άλλους... Γιατί λοιπόν δεν μου έδινες υγεία, να έκανα ακόμη περισσότερα»;

-Δεν πρόκειται να ρωτήσω τέτοια πράγματα τον Θεό!

-Γιατί;

-Διότι ἡ σχέση μου και η θέση μου με τον Θεό, δεν είναι να του κάνω

ερωτήσεις, ούτε να του ζητάω τον λόγο. Η δική μου σχέση και θέση απέναντι

του Θεού, είναι να τον ακούω και να κάνω εκείνο που μου λέει. Και αν με

ρωτά, τότε να του απαντώ. Με ταπείνωση, με αγάπη, με πίστη και με

υπομονή.

Ερώτημα: Όποιος σκέπτεται κάπως έτσι, δεν πιο υγιής από εκείνον

που είναι υγιέστατος στο σώμα;

Δεν είναι προτιμότερο να σκεπτόμαστε περισσότερο και πιο σωστά, για

την αιώνια ύπαρξή μας και για τον Θεό, από όσο σκεπτόμαστε για το πόδι, το

μπράτσο, το στομάχι μας; Είναι χίλιες φορές προτιμότερο να είναι ο

άνθρωπος σωστός στην ψυχή και στα μυαλά, παρά σε μερικά μέλη του

σώματός του.

Τι θέλουμε να πούμε; Να προσέχουμε, εμείς που νομίζουμε πως

βλέπουμε τα πράγματα πιο καλά. Πολλούς, που τους καταδικάζουμε και τους

θεωρούμε άξιους για περιφρόνηση, μπορεί να είναι πιο καλοί από μας.

Έχουμε δουλειά να κάνουμε. Να ανοίξουμε τα μάτια μας να βλέπουμε πιο

καλά και πιο σωστά, για πόσα πρέπει να ευχαριστούμε τον Κύριο. Και πόσο

να τον ευχαριστούμε.

Βέβαια άνθρωποι είμαστε. Μας αρέσει να έχουμε υγεία, δύναμη,

πλούτο. Μακάρι να δώσει ο Θεός να έχουμε όλοι. Είναι πολύτιμα αγαθά για

την παρούσα ζωή. Μόνο να μη ξεχνάμε ποτέ, ότι ο Θεός με το στόμα της

μεγάλης προφήτιδας και διδασκάλου και ευεργέτιδος όλου του κόσμου, της

Αγίας Μαρίας, της Μητέρας του Κυρίου λέγει: «καθείλε δυνάστας από θρόνων

και ύψωσε ταπεινούς».

Άμα δεν πάνε καλά στα μυαλά, τους σαρώνει ο Θεός εκείνους που

είναι και υγιείς και δυνατοί και πλούσιοι. Στη θέση τους βάζει ταπεινούς. Ούτε

τον κόσμο, αλλά ούτε και τη ζωή μου θα κυβερνήσω εγώ, έστω και αν έχω

υγεία, δύναμη, πλούτο. Τον κόσμο, τον κυβερνά ο Θεός.

Η μεγαλύτερη σοφία είναι να στέκω απέναντι του Κυρίου, στη θέση που

πρέπει, και σωματικά και με τα μυαλά και με το περιεχόμενο της καρδιάς μου.

Αμήν.-

 2026 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 11 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΩΤΑ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΩΤΑ (Ματθ. 4, 12-17)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στη Νικόπολη, στις 11/1/1998)

Φωνή στην έρημο

Όταν ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός έμαθε ότι ο Ιωάννης ο Πρόδρομος

συνελήφθη και κλείσθηκε στη φυλακή, άρχισε να κηρύττει. Μέχρι τότε ο

Ιωάννης προετοίμαζε τον δρόμο του Χριστού. Και έλεγε: «Εγώ είμαι η φωνή

του βοώντος εν τη ερήμω». Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο αρχίζει με τα λόγια:

«Αρχή του Ευαγγελίου Ιησού Χριστού». Και λίγο μετά συνεχίζει: «Φωνή

βοώντος εν τη ερήμω, ετοιμάσατε τας οδούς του Κυρίου». Παράξενο πράγμα.

Αρχή του Ευαγγελίου, είναι μια «φωνή βοώντος εν τη ερήμω».

Πάντοτε η αρχή του Ευαγγελίου είναι μια φωνή στην έρημο. Και

σήμερα και πάντοτε. Η πάλη με το κακό ξεκίνησε μέσα στον Παράδεισο και

μετέβαλε τον Παράδεισο σε έρημο. Και έπαυσε να υπάρχει επίγειος

Παράδεισος. Ο κόσμος ολόκληρος, σιγά-σιγά μετεβλήθη πνευματικά σε

έρημο, όπως μετεβλήθη η άλλοτε πανεύφορος περιοχή και έγινε η γνωστή

έρημος Σαχάρα.

Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς; Τα εγκλήματα, την διαφθορά, την

ανηθικότητα; Το μίσος κατά του καλού στο οποίο καταντά ο άνθρωπος όταν

ξεφύγει από το θέλημα του Θεού; Το κακό όταν προχωρήσει, καταντάει σε

μίσος κατά του καλού. Σε θεοποίηση του κακού. Αλλά ο άνθρωπος δεν φτάνει

μ’ ένα πήδημα στη θλιβερή αυτή κατάσταση. Πρώτα φεύγει από το θέλημα

του Θεού και αγαπάει τον κόσμο και τα εν τω κόσμω. Αγαπάει όχι την ψυχή

του, τον Θεό και την Βασιλεία των ουρανών, αλλά τον εαυτό του -σαν σαρκικό

ον- και τα εν τω κόσμω.

Λοιπόν, όταν βλέπει κανείς τον άνθρωπο να ξεφεύγει από τις επιταγές

του Πνεύματος και να γίνεται σάρκα, πρέπει να βλέπει την έρημο να

προχωράει και να διαλύει τα πάντα. Γι’ αυτό λέει το Ευαγγέλιο: «φωνή

βοώντος εν τη ερήμω, ετοιμάσατε την οδόν του Κυρίου». Εκτιμείστε την,

αγαπήστε την, προσπαθήστε να την φτειάξετε την οδόν του Κυρίου. Πού;

Μέσα σας. Στην καρδιά σας πρώτα και μετά στα έργα. Στην αντίληψη και στην

κατανόησή σας πρώτα και μετά στα έργα. Γιατί πάντοτε εκείνο που έχει η

καρδιά βγαίνει και στα έξω.

Αυτή είναι η αποστολή μου, έλεγε ο Πρόδρομος. Να σας το φωνάζω ότι

ετοιμάζω το δρόμο του Κυρίου. «Ετοιμάσατε την οδόν του Κυρίου». Ετοιμάστε

και σεις ένα δρόμο όπως τον ετοιμάζω και εγώ. Όχι δρόμο με άσφαλτο. Ένα

δρόμο μέσα στην καρδιά σας. Ένα δρόμο που να περάσει και να μπει μέσα

σας ο Κύριος, ο Ιησούς Χριστός. Ο Θεός που κατέβηκε στη γη. Να μας

αγιάσει, να μας φωτίσει, να μας σώσει.

Το πρώτο κήρυγμα του Χριστού

Όταν ο Χριστός άρχισε να κηρύττει, τι είπε; Ποιό ήταν το πρώτο του

μήνυμα που έλεγε στον κόσμο; «Μετανοείτε. Ήγγικεν η Βασιλεία των

ουρανών». Τι σημαίνει «Μετανοείτε. Ήγγικεν η Βασιλεία των ουρανών»;

«Μετανοείτε», σημαίνει αλλάξτε μυαλό. Όχι να αλλάξετε τώρα αυτή την στιγμή

2Κυριακή μετά τά Φῶτα. 11/1/1998

μόνο, αλλά κάθε στιγμή να αλλάζετε μυαλό. Να το γυρίζετε το μυαλό σας

προς την Βασιλεία των ουρανών. «Ήγγικεν η Βασιλεία των ουρανών». Είναι

στην πόρτα σας. Δίπλα σας. Προσπαθείτε όσο περισσότερο μπορείτε να

γυρίζετε την καρδιά σας προς την Βασιλεία των ουρανών.

Από εκείνη την ημέρα, έζησε πάνω στη γη ο Χριστός τρία χρόνια.

Γύριζε όλη την Ιουδαία, την Σαμάρεια, την Γαλιλαία και δίδασκε τον λαό. Και

προσπαθούσε να τον βοηθήσει να καταλάβει ότι η Βασιλεία των ουρανών

«ήγγικεν». Με ποίον τρόπο; Έκανε θαύματα που δεν μπορεί να τα κάνει

κανείς. Θεράπευσε λεπρούς, έδιωξε δαιμόνια. Ανάστησε νεκρούς. Θεράπευσε

παραλυτικούς. Θεραπεύτηκε η αιμορροούσα, μόνο που άγγιξε το ρούχο Του.

Πώς γίνονταν αυτά; Ποιός μπορεί να τα κάνει; Οι άνθρωποι που λάβαιναν

γνώση και πείρα αυτών των θαυμάτων δόξαζαν τον Θεό. Και έλεγαν:

-Είναι δυνατόν, να συμβαίνει κάτι άλλο, από το να ήλθε η Βασιλεία του

Θεού κοντά μας;

Ο ονειδισμός του Χριστού σήμερα

Έτσι άρχισαν οι άνθρωποι να πιστεύουν στον Χριστό: Ότι είναι η

αλήθεια, ότι είναι η ζωή του κόσμου, ότι είναι η ανάσταση. Αλλά δεν βρήκε

μόνο οπαδούς και πιστούς. Βρήκε και εχθρούς. Και οι εχθροί Του, φρόντισαν

και τον σταύρωσαν. Πού τον σταύρωσαν; Έξω από την πόλη. Περιφρονητικά.

Τον έβγαλαν έξω από την αγία πόλη Ιερουσαλήμ και τον σταύρωσαν στον

Γολγοθά. Το δέχθηκε ο Κύριος. Δεν το έπαθε. Γιατί είναι παντοδύναμος. Το

μεθόδευσε και το δέχθηκε. Για να αγιάσει εμάς. Έπαθε όχι γιατί δεν μπορούσε

να κάνει διαφορετικά, αλλά για να χύσει το αίμα Του για μας. Να πλενόμαστε

με το αίμα Του που χύθηκε στο Γολγοθά, να πλενόμαστε και με το αίμα Του

που μεταλαμβάνουμε από το άγιο Ποτήριο.

«Έξω της πύλης έπαθε, ίνα αγιάσει τον λαόν». Για να αγιάσει και εμάς.

Ρωτά ο απόστολος: «Τοίνυν, λοιπόν, το πήρατε το δίδαγμα; Το καταλάβατε»;

Ποιό είναι το δίδαγμα; «Τοίνυν, εξερχόμεθα και ημείς, έξω της παρεμβολής,

τον ονειδισμόν αυτού φέροντες». Αν εκείνος υπέμεινε τέτοιον ονειδισμόν, να

τον σταυρώσουν ανάμεσα σε κακούργους, και να τον θεωρήσουν κατάρα, για

μας και για τη σωτηρία μας, εμείς τι πρέπει να κάνουμε για τη δική μας

σωτηρία;

Λέει ο απόστολος: «Εξερχόμεθα τοίνυν και ημείς έξω της παρεμβολής,

τον ονειδισμόν αυτού φέροντες». Ας αγαπήσουμε αυτή την ντροπή του

Χριστού, τον ονειδισμό Του, την κατάρα, που πήρε από τους Εβραίους. Ας

την αγαπήσουμε και ας την πάρουμε και εμείς πάνω μας. Γιατί αξίζει να γίνει

κανείς συμμέτοχος του Χριστού. Κοινωνός του Χριστού. Να βρεθεί κοντά στον

Χριστό. Πώς θα το κάνουμε αυτό; Απάντηση: Έχουμε ένα κόσμο που μας

τραβάει να απασχοληθούμε με «τα του κόσμου». Μόνο με τα του κόσμου.

Βέβαια, έτσι και αλλιώς θα ασχοληθούμε με τον κόσμο. Δεν μπορεί να μην

ασχοληθούμε με το σπίτι μας, με την δουλειά μας, με το φαγητό μας, με τα

παιδιά μας, με την πρόοδό μας, με ό,τι καλό έχουμε.

Εξερχόμεθα όμως έξω από αυτή την παρεμβολή. Ποιά παρεμβολή;

Την παρεμβολή των εχθρών του Θεού. Εκείνων που αδιαφορούν για το

θέλημα του Θεού. Και το καταπατούν κάτω από το πόδια τους. Μη

συμμετέχετε στα έργα αυτών των ανθρώπων. Μη περπατάτε με αυτούς.

Αλλάζετε λιγάκι δρόμο. Πάρτε τον δρόμο του Χριστού.

3Κυριακή μετά τά Φῶτα. 11/1/1998

«Εξερχόμεθα έξω της παρεμβολής, τον ονειδισμόν αυτού φέροντες».

Μη κάνετε αμαρτίες που μολύνουν την συνείδηση, μη μετέχετε στην αμαρτία

του κόσμου. Και αν σας κοροϊδεύουν και σας πουν μερικοί κουτούς, και

καθυστερημένους, ανεχθείτε το. Ο Χριστός ανεχόταν τόσα για μας. Όχι για τον

εαυτό Του. Γιατί αυτός, σαν Θεός της δόξης, καθόταν στον θρόνο τον

επουράνιο. Αλλά κατέβηκε για μας και υπέμεινε τον ονειδισμό, να τον βρίζουν

δηλαδή και να τον βλασφημούν για μας. Ανεχθείτε και σεις να σας βρίσουν και

να σας περιφρονήσουν λιγάκι για τον Χριστό και για την ψυχή σας.

Προσωρινές οι πολυκατοικίες

Γιατί να το κάνουμε αυτό; «Ου γαρ ώδε έχουμεν μένουσαν πόλιν, αλλά

την μέλλουσαν επιζητούμεν». Όπως και να το κάνουμε, πατρίδα μας, δεν είναι

αυτός ο τόπος. Δεν θα ζήσουμε σ’ αυτόν τον τόπο αιώνια. Μια μέρα θα

φύγουμε. Έρχεται ο θάνατος ξαφνικά εκεί που δεν το περιμένουμε και

φεύγουμε από τη ζωή αυτή. Γιατί; Το είπε ο απόστολος Παύλος και το γράφει

για να το θυμόμαστε. Δεν μένει αυτή η πόλη, η επίγεια. Ούτε αυτή η ζωή. Δεν

είμαστε μόνιμοι εδώ. Μερικοί φεύγουν στα εκατό και στα 110. Μερικοί

φεύγουν στα 30 και στα 20. Άλλοι πιο νωρίς. Αλλά όλοι φεύγουμε. «Ουκ

έχουμεν ώδε μένουσαν πόλιν, αλλά την μέλλουσαν επιζητούμεν, ης τεχνίτης

και δημιουργός ο Θεός». Εκείνη που έφτειαξε ο Χριστός πρέπει να ζητάμε.

Λίγο πριν το Πάθος του, είπε ο Χριστός στους μαθητές του:

-Μη φοβόσαστε. Στον ουρανό, στο σπίτι του Πατέρα μου, υπάρχουν

πολλές κατοικίες. «Πολλαί μοναί εισίν». Αν δεν ήταν και αν νομίζετε πως είναι

λίγες, σας το λέω εγώ. Πηγαίνω να σας ετοιμάσω τόπο. Φεύγω πιο γρήγορα

από σας, από τη ζωή αυτή την επί γης, πάω εκεί να σας ετοιμάσω σπίτια. Θα

χτίσω σπίτια για σας. Και όταν θα έλθω πάλι, θα σας παραλάβω για να

είμαστε πάντοτε μαζί.

Μακάριοι εκείνοι, που πίστευσαν στον Χριστό και βαπτίσθηκαν στο

άγιο Όνομά Του. Μακάριοι εκείνοι, που κοινωνούν το πανάγιο σώμα Του.

Μακάριοι εκείνοι, που κάθε τόσο εξετάζουν την καρδιά τους και λένε:

«Πώς βαδίζω; Μετανοώ; Γυρίζω το νου μου προς τον Χριστό, προς την αιώνια

ζωή, προς το άγιο θέλημα του Χριστού; Αν ναι, δόξα σοι Κύριε, που με

φώτισες. Δόξα σοι Κύριε, που με τράβηξες κοντά σου».

Αν όχι, προβληματιζόμαστε, προσευχόμαστε, παρακαλούμε. Και ο

Θεός δεν θα μας αφήσει. Γιατί τι λέει το Ευαγγέλιο; «Ο Θεός πάντας θέλει

σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν». Θέλει όλοι να σωθούμε. Ούτε

ένας να μην μείνει έξω από την αιώνια ζωή και από την Βασιλεία Του. Γιατί

είναι πολυεύσπλαγχνος, οικτίρμων, φιλάνθρωπος, φιλόψυχος. Ας ακούσουμε

το μήνυμα του σημερινού ευαγγελίου. Για τον εαυτό μας πρώτα.

Να γυρίζουμε όσο μπορούμε τον νου μας, την καρδιά μας προς τον

Χριστό, προς την αιώνια ζωή, προς την αιώνια σωτηρία. Προς την αληθινή

πατρίδα μας, τον ουρανό. Προς την ζωή κοντά στον Πατέρα μας τον εν

ουρανώ. Αμήν.-

 2026 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 4 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ (Μαρκ. 1, 1-8)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στον Άγιο Νικόλαο Πρέβεζας, στις 3/1/1993)

Για μια καρφίτσα…

Ακούσαμε στο Ευαγγέλιο ότι, λίγο πριν από την δημόσια δράση του

Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος εκήρυττε στην

περιοχή του Ιορδάνου την μετάνοια. Και έλεγε στον κόσμο: «Μετανοείτε ήγγικε

γαρ η βασιλεία των ουρανών». Πολλοί άνθρωποι ακούγοντας το κήρυγμά του

μετανοούσαν για τις αμαρτίες τους και τις εξομολογούντο. Δηλαδή τις έλεγαν

δημόσια στον Ιωάννη ενώπιον των άλλων ανθρώπων που τύχαινε να είναι

εκεί, για να λάβουν την άφεση.

Η επικοινωνία μας με τον Θεό προϋποθέτει πρώτα απ’ όλα την

απόφασή μας να συμμορφωνόμαστε με το άγιο θέλημά Του. Εάν κανείς δεν

έχει πάρει την απόφαση να συμμορφώνεται σε κάθε στιγμή της ζωής του με

το θέλημα του Θεού, να είναι ευάρεστος ενώπιόν Του, δεν έχει κάνει ούτε το

παραμικρό βήμα προς το μέρος του Θεού. Η αρχή της πορείας μας προς τον

Θεό είναι η επιθυμία να είμαστε σύμφωνοι με το θέλημά Του. Και άμα

κάνοντας αυτοέλεγχο διαπιστώνουμε ότι δεν είμαστε, τότε ας διορθώσουμε

τον εαυτό μας για να γίνουμε. Διαφορετικά στο μηδέν είμαστε πνευματικά, και

στο μηδέν θα μείνουμε.

Τι σημαίνει όμως, μετάνοια; Εμείς, μερικές φορές, δίνουμε μια παράξενη

σημασία στη λέξη «μετάνοια» ενώ η έννοιά της είναι απλή. Θα διηγηθούμε μια

ιστορία που ακούστηκε σε ένα δικαστήριο.

Είχαν πάει εκεί δυό σύζυγοι γιατί είχαν τσακωθεί. Είχαν μαλώσει τόσο,

ώστε ήθελαν να χωρίσουν. Είπε ο καθένας τους κατηγορίες για τον άλλο,

τόνισαν τα σφάλματα του άλλου και έκαναν πολλά παράπονα σε βάρος του.

Ρώτησε ο δικαστής τον σύζυγο:

-Τι ακριβώς συνέβη και θέλετε να χωρίσετε; Ποιά είναι η βασική αιτία;

Λέει εκείνος:

-Μια καρφίτσα που κυλάει στο πάτωμα, πέντε πιάτα και ένα τηγάνι.

Τι φταίει; Μια καρφίτσα, πέντε πιάτα και ένα τηγάνι.

Ερώτημα: Μα σοβαρολογείτε άνθρωποι, ότι ένα καρφιτσάκι που κυλάει

στο πάτωμα και προσπαθείς να το πιάσεις και δεν το καταφέρνεις αμέσως,

πέντε πιάτα και ένα τηγάνι, είναι δυνατόν να κάνουν ένα ανδρόγυνο να

χωρίσει;

Ναι, το παράξενο ήταν που η φασαρία ξεκίνησε από το καρφιτσάκι.

Ο ένας προσπαθούσε να το πιάσει με τα νύχια του και δεν μπορούσε.

Και ο άλλος τον κορόιδευε και τον ειρωνευόταν, ότι είναι τάχα αχαΐρευτος!

Μετά ξεκίνησε ο καυγάς. Από τον καυγά προχώρησαν στα πιάτα και άρχισαν

να τα πετάνε ο ένας στο κεφάλι του άλλου εξ αιτίας της καρφίτσας. Στο τέλος

πήρε μέρος στην μάχη και το τηγάνι.

Ένα καρφιτσάκι, πέντε πιάτα και το τηγάνι ήταν αρκετά να διαλύσουν μια

οικογένεια. Γιατί; Γιατί η ζωή και των δύο συζύγων, η σχέση τους, η

επικοινωνία τους, ήταν θεμελιωμένη πάνω σε ένα πνεύμα εγωιστικό. Ο

καθένας έψαχνε να βρει την ευκαιρία να δείξει την υπεροχή του στον άλλον.

Να τον μειώσει, να του φερθεί με καταφρόνηση, γιατί έτσι «χόρταινε».

2Κυριακή πρό τῶν Φώτων. 3/1/1993

Τι διαστροφή της καταστάσεως! Τι φοβερό! Ενώ ο γάμος είναι ένα

εξαίρετο πράγμα, ένας θαυμάσιος θεσμός του Θεού εις βοήθειαν και διαδοχήν

του γένους των ανθρώπων.

Τι θα πει «εις βοήθειαν;». Μεταξύ τους οι δυό άνθρωποι να έχουν μια

συνεχή αλληλοβοήθεια. Πράγμα που σημαίνει:

Έχουν δουλειά; Ο ένας να βοηθεί τον άλλον.

Έχουν πίκρα και λύπη; Ο ένας να παρηγορεί τον άλλον.

Είναι κάποιος άρρωστος; Ο άλλος να τον εξυπηρετεί.

Έχουν χαρά; Ο ένας να αυξάνει την χαρά του άλλου, συμμετέχοντας και

φροντίζοντας να την κάνει περισσότερη.

Τι κρίμα να μην γίνεται έτσι! Αλλά ο ένας να κοιτάζει να υποτιμήσει, να

περιφρονήσει, να εμπαίξει τον άλλον, να εκμεταλλευτεί το λάθος του.

Ποιό είναι το μεγαλύτερο λάθος στην περίπτωση που είπαμε;

Άραγε το λάθος είναι εκείνου, που του έπεσε το καρφιτσάκι και δεν

μπορούσε να το πιάσει, ή εκείνου που τον ενέπαιζε με αποτέλεσμα να αρχίσει

έτσι το μεγάλο κακό;

Αυτό σημαίνει μετάνοια

Λέει ένας σοφός: Βλέπεις μια κατάσταση ότι είναι κακή. Το

καταλαβαίνεις. Μη μείνεις μόνο στη διαπίστωση. Πρέπει να κάνεις ένα βήμα

για διόρθωση. Το πρώτο βήμα για την επανόρθωση είναι να ομολογήσεις το

λάθος σου. Όσο πιο ξεκάθαρα ομολογήσεις το λάθος σου, τόσο πιο πολύ το

κακό που προηγήθηκε ελαφραίνει.

Εάν κάποιος από τους δυό συζύγους έλεγε: «Λάθος μου ήταν το ότι σε

κορόιδεψα που δεν εύρισκες την καρφίτσα», δεν θα διορθωνόταν το κακό;

Εάν μετά το πρώτο πιάτο που πετάχτηκε, έσκυβε αυτός που το έκανε

και έλεγε: «Συγχώρεσέ με. Και για την συμπεριφορά μου αυτή έλα και κοπάνα

μου και εσύ ένα δεύτερο πιάτο στο κεφάλι», δεν θα διορθωνόταν το κακό; Θα

διορθωνόταν επί τόπου. Η ομολογία του λάθους είναι η αρχή της

διορθώσεως. Γι’ αυτό ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος απαιτούσε από τους

ανθρώπους να μετανοούν για τις αμαρτίες τους και να τις εξομολογούνται. Να

το λένε ότι «έκανα λάθος». Αυτό σημαίνει μετάνοια και διόρθωση.

Κάποια φορά γινόταν στην Αμερική ένα μεγάλο συνέδριο τραπεζιτών,

ανθρώπων που δεν ξέρανε πόσο χρήμα είχαν. Και εκεί που αγόρευε ένας

πρόεδρος των τραπεζιτών, ξαφνικά ακούγεται μια φωνή από το ακροατήριο:

«Είσαι ανόητος». Έτριψε τα αυτιά του να βεβαιωθεί ο άνθρωπος. Άκουσε

σωστά; «Εγώ ανόητος;» σκέφτηκε. Άνθρωπος που δεν ήξερε πόσα χρήματα

είχε μαζέψει στην ζωή του; Και μάλιστα με την νοοτροπία των Αμερικάνων

που μετράνε την αξία του ανθρώπου με το δολάριο; «Εγώ ανόητος;». Ωστόσο

δεν έδωσε απάντηση και συνέχισε την ομιλία του.

Περνάνε λίγα λεπτά και ακούγεται για μια ακόμη φορά, ενώ μιλούσε,

«είσαι ανόητος!». Τότε σκέφτηκε: «Άμα το επαναλάβει θα του δώσω την

πρέπουσα απάντηση». Και ενώ έφτανε στο τέλος της ομιλίας του, ακούγεται

για μια τρίτη φορά:

-Είσαι ανόητος με αυτά που λες!

Απαντάει λοιπόν και αυτός:

-Αν εγώ είμαι ανόητος, εσύ είσαι μεθυσμένος.

Του φωνάζει από κάτω εκείνος που του μιλούσε:

3Κυριακή πρό τῶν Φώτων. 3/1/1993

-Εγώ είμαι μεθυσμένος, αλλά αύριο θα έχω ξεμεθύσει. Εσύ όμως δεν θα

πάψεις και αύριο να είσαι ανόητος.

Τι θέλει να πει αυτή η ιστορία; Όταν ένας άνθρωπος μεθύσει από κάποιο

κακό, το οποιοδήποτε κακό, είτε εγωισμό, είτε πάθος, είτε κακία, είτε

πλεονεξία, είτε οποιαδήποτε αμαρτία, πρέπει να φροντίσει να ξεμεθύσει. Και

όταν ξεμεθύσει, με τα μάτια πλέον ελεύθερα από την μέθη, από την επήρεια

του πάθους του κακού, θα δει την κατάστασή του και θα πάρει την απόφαση

να διορθωθεί. Να μην ξανακάνει τέτοια πράγματα. Και κάνοντας το πρώτο

βήμα της διόρθωσης, θα εξομολογηθεί την αμαρτία του ενώπιον του Θεού και

του πνευματικού, όπως ορίζει η τάξη της Εκκλησίας μας.

Εάν ένας άνθρωπος κάνει λάθη και δεν τα διορθώνει, αν μένει στο λάθος

του, τότε μοιάζει με τον ανόητο Τραπεζίτη. Για τον οποίο είχε δίκιο αυτός που

φώναζε και έλεγε: «Εγώ είμαι βέβαια μεθυσμένος αλλά θα ξεμεθύσω. Εσύ

όμως που είσαι ανόητος θα μείνεις για πάντα έτσι»! Και του αξίζει να το ακούει

αυτό το κοσμητικό επίθετο, «ανόητος» και δεύτερη και τρίτη και πολλοστή

φορά, όσο και αν είναι πλούσιος και θεωρεί τον εαυτό του έξυπνο, όπως τον

θεωρούσε και ο πρόεδρος των τραπεζιτών των Ηνωμένων Πολιτειών.

Άνθρωπος που κατά την επίγεια, την βιοτική πλευρά της ζωής του ήταν

απόλυτα επιτυχημένος.

Αξία μεγάλη έχει στην ζωή μας να είμαστε ανοιχτομάτηδες. Πρώτα για να

βλέπουμε σωστά τον εαυτό μας, τα πράγματα γύρω μας, τους άλλους

ανθρώπους, και τέλος οποιοδήποτε άλλο πρόβλημα. Αλλά, κυρίως να είμαστε

ανοιχτομάτηδες για τον εαυτό μας, για την ψυχή μας και για την επικοινωνία

μας με τον Θεό.

Ας συνειδητοποιήσουμε λοιπόν, από αυτό το τόσο απλό και βαθύ

κείμενο του Αγίου Ευαγγελίου, την ανάγκη να διορθώνουμε κάθε ημέρα τον

εαυτό μας, μετανοούντες και εξομολογούμενοι τα αμαρτήματά μας, όπως το

δίδαξε στην έρημο του Ιορδάνη ο Τίμιος Πρόδρομος. Αμήν.-

 2025 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 28 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ (Ματθ. 2, 13-23)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Κήρυγμα στην Παναγία των Ξένων, στις 28/12/1980)

1. Ο προφήτης Δαυΐδ

Σήμερα η Εκκλησία μας τελεί τη μνήμη δύο μεγάλων ανδρών. Του

αγίου προφήτου Δαυΐδ και του αγίου Ιακώβου του αδελφοθέου.

Ο προφήτης Δαυΐδ έγινε βασιλεύς του Ισραήλ και διεδέχθη τον Σαούλ.

Δεν επεδίωξε ο ίδιος τη Βασιλεία. Τον εξέλεξε ο προφήτης Σαμουήλ και τον

κατέστησε βασιλέα κατά φωτισμό, αποκάλυψη και εντολή του Θεού.

Είναι φυσικό πως όταν έγινε βασιλιάς, το περιβάλλον τού

προηγουμένου βασιλέως, του Σαούλ, ζημιώθηκε. Γιατί πήγε στην άκρη όπως

θα λέγαμε σήμερα. Και περίμεναν την ευκαιρία να υπονομεύσουν τον νέο

βασιλιά. Και η ευκαιρία δόθηκε. Ο άμυαλος γυιός του Δαυΐδ, ο Αβεσσαλώμ,

γεμάτος από φιλοδοξία και πόθο να αναδειχθεί, δεν είχε την υπομονή να

περιμένει να πεθάνει ο πατέρας του για να τον διαδεχθεί. Παρότι ήταν βέβαιο

πως θα γινόταν αυτός βασιλιάς σαν πρωτότοκος που ήταν. Και σκέφθηκε να

κάνει επανάσταση και να πετάξει, ποιόν; Τον πατέρα του! Για να γίνει πιο

γρήγορα βασιλιάς.

Πραγματικά έκανε επανάσταση, που φαινόταν πως πέτυχε. Και ο

Δαυΐδ ξέροντας ότι ο Αβεσσαλώμ και το περιβάλλον του είχαν βάλλει στόχο

να τον σκοτώσουν «πήρε τα βουνά». Εκεί λοιπόν που έτρεχε κυνηγημένος,

ένας από το περιβάλλον του Σαούλ, του προηγουμένου βασιλέως, πήγαινε

από πίσω του, έπαιρνε χώμα από τον δρόμο, το τίναζε στον αέρα και έλεγε:

«Έτσι στάχτη να γίνεις και καπνός. Να σε πάρει ο αέρας». Και καταριόταν

συνεχώς τον προφήτη Δαυΐδ.

Ακούοντας τα λόγια αυτά οι άνθρωποι που ήταν μαζί του, γιατί δεν είχε

φύγει μοναχός, του είπαν:

-Επίτρεψε μας να πάμε να τον εξολοθρεύσουμε αυτόν τον άθλιο που

τολμάει να σε καταριέται.

Ο Δαυΐδ τους απάντησε:

-Αφήστε τον να με βρίζει και να με καταριέται. Ίσως, βλέποντας ο Θεός

την ταπείνωσή μου και την υπομονή μου, να με λυπηθεί περισσότερο απ’ ό,τι

θα με λυπόταν με διαφορετικές συνθήκες.

Καταλαβαίνετε αδελφοί τι βάθος ταπεινώσεως και ανεξικακίας είχε ο

προφήτης Δαυΐδ; Δεν επέτρεψε με κανένα τρόπο να κακοποιήσουν τον

άνθρωπο που στη δυσκολότερη στιγμή της ζωής του, τον καταριόταν με τον

πιο προκλητικό και αχρείο τρόπο. Γιατί λέμε με τον πιο προκλητικό και αχρείο

τρόπο; Γιατί κάθε άνθρωπος που έχει ένα ίχνος αγάπης μέσα του, όταν ο

άλλος δυστυχεί, τον συμπονάει, λυπάται. Εκείνη τη στιγμή θίγεται η καρδιά

του. Και ακριβώς όταν ο άνθρωπος βρίσκεται σε πόνο και ένας άνθρωπος τον

καταδιώκει, το παράπονό του εναντίον του γίνεται «βουνό». Αλλά ο άγιος

προφήτης Δαυΐδ επειδή προσπαθούσε να καλλιεργεί τον εσωτερικό του

κόσμο με τις αρετές και ιδιαίτερα με την πραότητα, την μακροθυμία, την

ανεξικακία και την ταπείνωση, ούτε καν διανοήθηκε ότι είναι επιτρεπτό να

κακοποιήσει αυτόν τον άνθρωπο.

Να ένα ωραίο δίδαγμα από τη ζωή του προφήτη Δαυΐδ.

2Κυριακή μετά τά Χριστούγεννα. 28/12/1980

2. Ο άγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος

Ας έλθουμε τώρα στον άγιο ένδοξο απόστολο και αδελφόθεο Ιάκωβο.

Τον ονομάζουμε αδελφόθεο, επειδή ήταν γυιός του αγίου Ιωσήφ του

μνήστορος, ο οποίος εθεωρείτο σύμφωνα με το νόμο πατέρας τού Κυρίου

ημών Ιησού Χριστού. Ο δίκαιος Ιωσήφ από την προηγουμένη γυναίκα του,

είχε επτά, ίσως και περισσότερα παιδιά. Είναι βέβαιο πως είχε τέσσερα

αγόρια και τρία κορίτσια. Αυτά λοιπόν, σαν αδέλφια που ήταν από τον ίδιο

πατέρα και από την ίδια μητέρα, κάποια ημέρα συμφώνησαν μεταξύ τους και

είπαν: «Ο πατέρας μας έχει κάποια περιουσία. Η Μαρία, η Παναγία, στο σπίτι

μας δεν έφερε τίποτα. Από αυτή λοιπόν την περιουσία του πατέρα μας και της

μάνας μας, γιατί να πάρει έστω και ένα μικρό κομμάτι ο Ιησούς, ο αδελφός

μας;»

Και συμφώνησαν μεταξύ τους, να μοιράσουν την περιουσία του Ιωσήφ

και να αφήσουν τον Χριστό έξω από τον λογαριασμό.

Αλλά ο άγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος, όταν έμαθε τα σχέδια των

αδελφών του, επαναστάτησε εναντίον τους και με την αρετή του, τη σύνεσή

του, την εξουσία που είχε σαν πρωτότοκος, το κύρος του, τους επέπληξε και

ματαίωσε την απόφαση τους. Αυτό είναι ένας λόγος ακόμα που ονομάζεται

«δίκαιος». Το όνομα «δίκαιος» του είχε κολλήσει εκείνη την εποχή σαν

παρατσούκλι. Όλοι τον ήξεραν περισσότερο ως δίκαιο παρά ως Ιάκωβο.

Βέβαια δεν ήταν μόνο αυτό που έκανε ο άγιος Ιάκωβος. Έκανε και

πάρα πολλά άλλα, τα οποία μας διδάσκουν αλλά και μας ελέγχουν.

Αγαπούσε πολύ τη νηστεία.

Δεν έφαγε ποτέ στη ζωή του έμψυχο. Μ’ άλλα λόγια ούτε κρέας, ούτε

ψάρι. Τι έτρωγε; Λαχανικά.

Δεν ήπιε ποτέ στη ζωή του οινοπνευματώδες ποτό.

Ακόμη αγαπούσε την προσευχή τόσο πολύ, ώστε βρισκόταν συνεχώς

γονατιστός και προσευχόμενος. Φυσικά όταν γονάτιζε, δεν έβαζε στο δάπεδο

ένα μαλακό μαξιλαράκι με πούπουλα, για να μη κακοπαθούν τα γόνατά του.

Γονάτιζε κατευθείαν πάνω στο χώμα και στις πέτρες. Γι’ αυτό τα γόνατά του

είχαν γίνει όπως είναι τα γόνατα της γκαμήλας.

Μετά ο άγιος αδελφόθεος Ιάκωβος έγινε ο πρώτος πατριάρχης της

Ιερουσαλήμ. Οι Εβραίοι τον κατεδίωξαν και χωρίς να ξέρουν πόσο βαθειά

πίστευε στο Χριστό, μια ημέρα τον ανέβασαν σε ένα πτερύγιο του ναού του

Σολομώντος. Και πιστεύοντας οι ίδιοι, ότι οπωσδήποτε ο Χριστός είναι γυιός

του Ιωσήφ, του είπαν:

-Επιτέλους εσύ που είσαι δίκαιος και ψέμα δεν βγήκε από το στόμα

σου ποτέ, πες μας την αλήθεια. Τίνος γυιός είναι ο Χριστός;

Περίμεναν να τους πει ότι «είναι γυιός του πατέρα μου». Οπότε και

αυτοί θα έλεγαν στον κόσμο που είχε μαζευτεί από κάτω: «Να, το ακούσατε;

Γυιός του Ιωσήφ είναι ο Χριστός. Τι έχει παραπάνω από μας; Τι τον

πιστεύετε;»

Όμως ο άγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος, πάνω από το πτερύγιο του

ναού, αντί να τους απαντήσει τους ρώτησε:

-Τι με ρωτάτε για τον Υιό του Θεού; Αυτός κάθεται εκ δεξιών του

Πατρός.

Μόλις είπε αυτά τα λόγια τον γκρέμισαν κάτω προφανώς για να τον

σκοτώσουν. Έτσι ο άγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος, γέρος άνθρωπος ήταν,

3Κυριακή μετά τά Χριστούγεννα. 28/12/1980

βρέθηκε πεσμένος από την στέγη του ναού κάτω. Και ασφαλώς δεν θα είχε

μείνει χωρίς πληγές και τραύματα. Παρόλα αυτά, αμέσως γονάτισε και άρχισε

να παρακαλεί τον Θεό για κείνους που τον γκρέμισαν, να μην τους υπολογίσει

την αμαρτία αλλά να τους συγχωρήσει. Τότε ένας Εβραίος που ήλθε σε

συναίσθηση, τους είπε:

-Βρε ταλαίπωροι, ποιόν κυνηγάτε; Αυτός προσεύχεται για σας.

Αλλά ένας άλλος έδωσε μία με ένα κόπανο στον άγιο Ιάκωβο και τον

τελείωσε. Και έτσι ο αδελφός του Κυρίου παρέδωσε το πνεύμα του στον Θεό

και αγίασε.

3. Η αξία των πνευματικών αρετών

Από το παράδειγμα του αγίου Ιακώβου του αδελφοθέου, ας

προσέξουμε ιδιαιτέρως ένα σημείο. Είπαμε ότι νήστευε και προσευχόταν

πολύ. Δύσκολα βρίσκει κανείς άνθρωπο που να νήστευε και να προσευχόταν

τόσο πολύ. Τι σημασία έχει αυτό για μας;

Η νηστεία και η προσευχή είναι η αύξηση της ψυχής.

Χωρίς νηστεία και προσευχή, η ψυχή δεν αυξάνει, δεν μεγαλώνει, δεν

πλουτίζει, δεν ομορφαίνει με τις πνευματικές αρετές. Η νηστεία και η

προσευχή είναι το λίπασμα που τρέφει όλες ανεξαιρέτως τις αρετές.

Έχουμε ένα φυτό, αν δεν του ρίξεις νερό και λίπασμα δεν μεγαλώνει.

Έχουμε ένα ζώο. Αν δεν το θρέψεις δεν μεγαλώνει.

Έχουμε τον άνθρωπο, αν δεν τον περιποιηθείς δεν μεγαλώνει.

Έχουμε την ψυχή. Αν δεν την θρέψεις κατάλληλα με τις πνευματικές

αρετές δεν μεγαλώνει.

Ερώτημα: Είδατε ποτέ άνθρωπο να αυξάνει στις αρετές με το φαΐ, με

την διασκέδαση, με την φιλοχρηματία, με την ανάπαυση, με το να είναι

υποδουλωμένος σε κάποιο πάθος;

Αυτά τα πράγματα όχι μόνο δεν αυξάνουν τις αρετές, αλλά και τις

εξαφανίζουν. Στην καλύτερη περίπτωση όταν ο άνθρωπος δεν νηστεύει και

απλά δεν αφήνει τον εαυτό του να γίνει δούλος της φιλοχρηματίας και της

φιληδονίας, τότε το μόνο που πετυχαίνει είναι ότι δεν πηγαίνει προς τα

«κάτω». Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι έχει αγάπη.

Αγάπη είναι η θυσία για τον άλλο. Μία μητέρα γιατί έχει αγάπη; Και

γιατί γίνεται αισθητή η αγάπη της στο παιδί της; Επειδή για το παιδί της κάνει

θυσία. Παράδειγμα: Έχει κάτι, μια καραμέλα πείτε. Και επειδή βλέπει ότι το

παιδί της την θέλει, του τη δίνει και μένει νηστική. Άμα η μάνα έχει κάτι και

τρώει και δεν δίνει του παιδιού της που πεινάει, καταλαβαίνει το παιδί αγάπη;

Χωρίς θυσία είναι ποτέ δυνατόν να γίνει αισθητή η αγάπη;

Χωρίς θυσία για την δόξα και για το θέλημα του Θεού, είναι ποτέ

δυνατόν να γίνει «αισθητή και αντιληπτή» στον Θεό η αγάπη μας προς αυτόν;

Και αν παραμερίσουμε τη θυσία της νηστείας και της προσευχής για χάρη του

Θεού, ποιά άλλη θυσία θα κάνουμε γι’ αυτόν; Η μεγαλύτερη και η καλύτερη

θυσία για την αγάπη του Θεού είναι αυτή.

Ο άγιος απόστολος Ιάκωβος ο αδελφόθεος, μαζί με τις δύο αυτές

αρετές καλλιέργησε όλες τις πνευματικές αρετές σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι

άγιοι δώδεκα απόστολοι τον εξέλεξαν πρώτο πατριάρχη της Ιερουσαλήμ και

τον έκαναν αρχηγό τους. Αυτό το βλέπουμε στο ιερό βιβλίο: «Πράξεις των

αποστόλων» και ιδίως στη Σύνοδο των αγίων αποστόλων που είναι

ολοφάνερο ότι ο άγιος και δίκαιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος ηγεμόνευε. Ξέρετε τι

4Κυριακή μετά τά Χριστούγεννα. 28/12/1980

μεγάλη τιμή είναι να ηγεμονεύει στους αποστόλους, χωρίς να τον έχει

καταστήσει ο Χριστός ένα εκ των δώδεκα; Και να τον σέβεται ο άγιος και

πανεύφημος απόστολος Πέτρος, προς τον οποίο ο Χριστός είχε πει, «Συ είσαι

ο Πέτρος και επί ταύτην την πέτραν, δηλαδή πάνω σου, θα οικοδομήσω την

Εκκλησία;» Και τον είχε ονομάσει ο Χριστός πρώτο και αρχηγό;

Ας αγαπήσουμε και εμείς την θυσία και τις πνευματικές αρετές για να

προκόψουμε στην κατά Χριστόν ζωήν όπως οι άγιοι και δίκαιοι Δαυΐδ ο

προφήτης και βασιλεύς και ο άγιος και δίκαιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος. Αμήν.-

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΒΗΘΛΕΕΜ